V CSK 514/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego ubezpieczyciela od wyroku zasądzającego odszkodowanie za skradziony samochód, uznając zarzuty za niedopuszczalne i brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 lutego 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego ubezpieczyciela od wyroku Sądu Apelacyjnego zasądzającego odszkodowanie za kradzież samochodu w wyniku rozboju. Ubezpieczyciel zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym dotyczące odszkodowania, błędu co do treści czynności prawnej oraz terminu do uchylenia się od skutków oświadczenia woli. Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia art. 805 § 2 pkt 1 k.c. i art. 84 § 1 i 2 k.c. za niedopuszczalne, ponieważ opierały się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Dodatkowo, skarga nie zawierała wymaganego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, co stanowiło kolejną podstawę do odrzucenia.
Sąd Najwyższy w składzie sędzi Teresa Bielska-Sobkowicz, postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r., odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez pozwany Zakład Ubezpieczeń S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r. Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę odszkodowania za kradzież samochodu w wyniku rozboju. Pozwany ubezpieczyciel oparł skargę kasacyjną na zarzutach naruszenia prawa materialnego, wskazując na art. 805 § 2 pkt 1 k.c. (zasądzenie odszkodowania mimo naruszenia ogólnych warunków ubezpieczenia), art. 84 § 1 i 2 k.c. (błąd co do nabycia przedmiotu ubezpieczenia ze środków niewiadomego pochodzenia) oraz art. 88 § 2 k.c. (uchylenie się od skutków oświadczenia woli po upływie rocznego terminu). Jako podstawę do przyjęcia skargi do rozpoznania wskazano dwa istotne zagadnienia prawne dotyczące możliwości uchylenia się od skutków umowy ubezpieczenia w przypadku nabycia pojazdu ze środków pochodzących z nielegalnych źródeł oraz kwestii terminu do uchylenia się od skutków oświadczenia woli. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zarzuty naruszenia art. 805 § 2 pkt 1 k.c. i art. 84 § 1 i 2 k.c. są niedopuszczalne, gdyż skarżący próbował podważyć ustalenia faktyczne dokonane przez sąd drugiej instancji, który jednoznacznie stwierdził, że wypadek objęty ochroną ubezpieczeniową miał miejsce i nie był upozorowany, a pozwany nie wykazał, że powód nabył samochód z nielegalnych środków. Sąd podkreślił, że badanie stanu faktycznego jest wyłączone w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ wywiedzione istotne zagadnienia prawne nie zostały opatrzone wymaganym uzasadnieniem, co stanowi naruszenie art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. W konsekwencji, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., skarga kasacyjna została odrzucona, a pozwanemu zasądzono zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z powodu odrzucenia skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie badał tej kwestii merytorycznie, odrzucając skargę z powodów formalnych i proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Powód (K. M.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (…) Zakład Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 3984 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia skargi z powodu braku uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jako Sąd kasacyjny jest pozbawiony możliwości badania stanu faktycznego sprawy i pozostaje związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy pierwszej oraz drugiej instancji.
k.p.c. art. 3983 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wykluczenie możliwości oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 3986 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odrzucenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 805 § § 2 pkt 1
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia przez przyjęcie, że powodowi należy się odszkodowanie, bowiem zaszedł wypadek przewidziany w umowie, polegający na kradzieży samochodu w wyniku rozboju na jego osobie, co stanowi naruszenie § 6 pkt 3 wydanych przez pozwanego o.w.u. autocasco.
k.c. art. 84 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia poprzez przyjęcie, że nabycia przedmiotu ubezpieczenia ze środków pochodzących z niewyjaśnionych źródeł w zasadzie nie może być rozważane w aspekcie błędu, o jakim mowa w tym przepisie.
k.c. art. 88 § § 2
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia poprzez uznanie, że pozwany uchybił rocznemu terminowi do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zarzuty naruszenia prawa materialnego oparte na kwestionowaniu ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 805 § 2 pkt 1 k.c. Naruszenie art. 84 § 1 i 2 k.c. Naruszenie art. 88 § 2 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który może być oparty tylko na kwalifikowanych podstawach zaskarżenia, obejmujących zarzuty błędów co do prawa. Sąd Najwyższy jako Sąd kasacyjny pozbawiony został możliwości badania stanu faktycznego sprawy i pozostaje związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy pierwszej oraz drugiej instancji. Zwalczanie ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym jest bezskuteczne, a zarzuty w tym zakresie nigdy nie mogą wypełnić pierwszej podstawy kasacyjnej, albowiem nigdy nie stanowią one ani o niewłaściwym stosowaniu, ani o błędnej wykładni norm prawa materialnego. Wywiedzione w skardze istotne zagadnienia prawne nie zostały opatrzone uzasadnieniem, co przesądza o sprzeczności konstrukcji skargi kasacyjnej z treścią art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zarzutów faktycznych w skardze kasacyjnej oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w tym konieczności uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wadami skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sporu ubezpieczeniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na jasne wskazanie błędów formalnych przy wnoszeniu skargi kasacyjnej, które skutkują jej odrzuceniem. Pokazuje to praktyczne znaczenie przestrzegania wymogów formalnych.
“Błędy formalne w skardze kasacyjnej: dlaczego Sąd Najwyższy odrzucił sprawę ubezpieczyciela?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 514/07 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa K. M. przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2008 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt I ACa (…), odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od pozwanego na rzecz powoda 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r. pozwany (…) Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W. oparł na podstawie naruszenia prawa materialnego, a to: 1) art. 805 § 2 pkt 1 k.c. poprzez przyjęcie, że powodowi należy się odszkodowanie, bowiem zaszedł wypadek przewidziany w umowie, polegający na kradzieży samochodu w wyniku rozboju na jego osobie, co stanowi naruszenie § 6 pkt 3 wydanych przez pozwanego o.w.u. autocasco; 2) art. 84 § 1 i 2 k.c. poprzez przyjęcie, że nabycia przedmiotu ubezpieczenia ze środków pochodzących z niewyjaśnionych źródeł w zasadzie nie może być rozważane w aspekcie błędu, o jakim mowa w tym przepisie; 3) art. 88 § 2 k.c. poprzez uznanie, że pozwany uchybił rocznemu terminowi do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli, skoro w zażaleniach 2 składanych w toku postępowania karnego pozwany podnosił fakt niewyjaśnienia źródeł środków, z których został nabyty skradziony samochód. Jako okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), skarżący wywiódł dwa istotne zagadnienia prawne, sprowadzające się do potrzeby rozstrzygnięcia, czy środki pochodzące z niewyjaśnionych źródeł, za które nabyto samochód, następnie skradziony w wyniku rozboju, stanowią składnik czynności prawnej i czy mogą stanowić podstawę do uchylenia się na podstawie art. 84 k.c. od skutków złożonego oświadczenia woli, polegającego na zawarciu przez powoda z pozwanym umowy ubezpieczenia autocasco, przy ustalonej okoliczności, że pieniądze na zakup pojazdu pochodziły z nielegalnych źródeł; drugie ze wspomnianych istotnych zagadnień prawnych polega na rozstrzygnięciu, czy pozwany uchybił rocznemu terminowi przewidzianemu w art. 88 § 2 k.c. Skarga nie obejmuje wyodrębnionego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozwanego podlega odrzuceniu. Wstępnie należy przypomnieć, iż skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który może być oparty tylko na kwalifikowanych podstawach zaskarżenia, obejmujących zarzuty błędów co do prawa. Sąd Najwyższy jako Sąd kasacyjny pozbawiony został możliwości badania stanu faktycznego sprawy i pozostaje związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy pierwszej oraz drugiej instancji (art. 39813 § 2 k.p.c.). Z tego względu ustawodawca wykluczył możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z tego punktu widzenia za niedopuszczalne należało uznać zarzuty naruszenia art. 805 § 2 pkt 1 k.c. oraz art. 84 § 1 i 2 k.c. Skarżący opiera je bowiem na własnej projekcji stanu faktycznego, mimo że Sąd drugiej instancji jednoznacznie wskazał w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że wypadek objęty ochroną ubezpieczeniową miał rzeczywiście miejsce i nie był upozorowany, zaś pozwany nie zdołał wykazać w toku procesu, że powód nabył samochód z nielegalnych środków. Zwalczanie ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym jest bezskuteczne, a zarzuty w tym zakresie nigdy nie mogą wypełnić pierwszej podstawy kasacyjnej, albowiem nigdy nie stanowią one ani o niewłaściwym stosowaniu, ani o błędnej wykładni norm prawa materialnego (por. postanowienia SN: z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 nr 4, 3 poz. 76 oraz z dnia 14 września 2007 r., III CSK 230/07, niepubl.; wyrok SN z dnia 4 stycznia 2007 r., IV CSK 364/06, LEX nr 238975). Nadto należy podnieść, iż wywiedzione w skardze istotne zagadnienia prawne nie zostały opatrzone uzasadnieniem, co przesądza o sprzeczności konstrukcji skargi kasacyjnej z treścią art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. Ustawa procesowa kumulatywnie wymaga zawarcia w tym środku odwoławczym „wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia”. Za spełnienie tego wymagania nie może uchodzić uzasadnienie podstaw kasacyjnych; chodzi tu bowiem o dwa odrębne elementy konstrukcyjne (tak m.in. postanowienie SN z dnia 26 października 2005 r., V CZ 122/05, niepubl.). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI