V CSK 514/07

Sąd Najwyższy2008-02-20
SNCywilneubezpieczeniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaodrzucenieubezpieczenieautocascokradzieżrozbójkoszty postępowaniaSąd Najwyższyprawo materialneprawo procesowe

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego ubezpieczyciela od wyroku zasądzającego odszkodowanie za skradziony samochód, uznając zarzuty za niedopuszczalne i brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 lutego 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego ubezpieczyciela od wyroku Sądu Apelacyjnego zasądzającego odszkodowanie za kradzież samochodu w wyniku rozboju. Ubezpieczyciel zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym dotyczące odszkodowania, błędu co do treści czynności prawnej oraz terminu do uchylenia się od skutków oświadczenia woli. Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia art. 805 § 2 pkt 1 k.c. i art. 84 § 1 i 2 k.c. za niedopuszczalne, ponieważ opierały się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Dodatkowo, skarga nie zawierała wymaganego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, co stanowiło kolejną podstawę do odrzucenia.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Teresa Bielska-Sobkowicz, postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r., odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez pozwany Zakład Ubezpieczeń S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r. Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę odszkodowania za kradzież samochodu w wyniku rozboju. Pozwany ubezpieczyciel oparł skargę kasacyjną na zarzutach naruszenia prawa materialnego, wskazując na art. 805 § 2 pkt 1 k.c. (zasądzenie odszkodowania mimo naruszenia ogólnych warunków ubezpieczenia), art. 84 § 1 i 2 k.c. (błąd co do nabycia przedmiotu ubezpieczenia ze środków niewiadomego pochodzenia) oraz art. 88 § 2 k.c. (uchylenie się od skutków oświadczenia woli po upływie rocznego terminu). Jako podstawę do przyjęcia skargi do rozpoznania wskazano dwa istotne zagadnienia prawne dotyczące możliwości uchylenia się od skutków umowy ubezpieczenia w przypadku nabycia pojazdu ze środków pochodzących z nielegalnych źródeł oraz kwestii terminu do uchylenia się od skutków oświadczenia woli. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zarzuty naruszenia art. 805 § 2 pkt 1 k.c. i art. 84 § 1 i 2 k.c. są niedopuszczalne, gdyż skarżący próbował podważyć ustalenia faktyczne dokonane przez sąd drugiej instancji, który jednoznacznie stwierdził, że wypadek objęty ochroną ubezpieczeniową miał miejsce i nie był upozorowany, a pozwany nie wykazał, że powód nabył samochód z nielegalnych środków. Sąd podkreślił, że badanie stanu faktycznego jest wyłączone w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ wywiedzione istotne zagadnienia prawne nie zostały opatrzone wymaganym uzasadnieniem, co stanowi naruszenie art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. W konsekwencji, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., skarga kasacyjna została odrzucona, a pozwanemu zasądzono zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z powodu odrzucenia skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie badał tej kwestii merytorycznie, odrzucając skargę z powodów formalnych i proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Powód (K. M.)

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznapowód
(…) Zakład Ubezpieczeń S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 3984 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia skargi z powodu braku uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

k.p.c. art. 39813 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jako Sąd kasacyjny jest pozbawiony możliwości badania stanu faktycznego sprawy i pozostaje związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy pierwszej oraz drugiej instancji.

k.p.c. art. 3983 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wykluczenie możliwości oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 3986 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odrzucenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 805 § § 2 pkt 1

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia przez przyjęcie, że powodowi należy się odszkodowanie, bowiem zaszedł wypadek przewidziany w umowie, polegający na kradzieży samochodu w wyniku rozboju na jego osobie, co stanowi naruszenie § 6 pkt 3 wydanych przez pozwanego o.w.u. autocasco.

k.c. art. 84 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia poprzez przyjęcie, że nabycia przedmiotu ubezpieczenia ze środków pochodzących z niewyjaśnionych źródeł w zasadzie nie może być rozważane w aspekcie błędu, o jakim mowa w tym przepisie.

k.c. art. 88 § § 2

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia poprzez uznanie, że pozwany uchybił rocznemu terminowi do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zarzuty naruszenia prawa materialnego oparte na kwestionowaniu ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 805 § 2 pkt 1 k.c. Naruszenie art. 84 § 1 i 2 k.c. Naruszenie art. 88 § 2 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który może być oparty tylko na kwalifikowanych podstawach zaskarżenia, obejmujących zarzuty błędów co do prawa. Sąd Najwyższy jako Sąd kasacyjny pozbawiony został możliwości badania stanu faktycznego sprawy i pozostaje związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy pierwszej oraz drugiej instancji. Zwalczanie ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym jest bezskuteczne, a zarzuty w tym zakresie nigdy nie mogą wypełnić pierwszej podstawy kasacyjnej, albowiem nigdy nie stanowią one ani o niewłaściwym stosowaniu, ani o błędnej wykładni norm prawa materialnego. Wywiedzione w skardze istotne zagadnienia prawne nie zostały opatrzone uzasadnieniem, co przesądza o sprzeczności konstrukcji skargi kasacyjnej z treścią art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zarzutów faktycznych w skardze kasacyjnej oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w tym konieczności uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wadami skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sporu ubezpieczeniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na jasne wskazanie błędów formalnych przy wnoszeniu skargi kasacyjnej, które skutkują jej odrzuceniem. Pokazuje to praktyczne znaczenie przestrzegania wymogów formalnych.

Błędy formalne w skardze kasacyjnej: dlaczego Sąd Najwyższy odrzucił sprawę ubezpieczyciela?

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 514/07 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 20 lutego 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
 
w sprawie z powództwa K. M. 
przeciwko (…) Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. 
o zapłatę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2008 r., 
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej 
od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od pozwanego na rzecz powoda 3600 (trzy 
tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 
 
Uzasadnienie 
 
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r. 
pozwany (…) Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W. oparł na podstawie naruszenia 
prawa materialnego, a to: 
1) 
art. 805 § 2 pkt 1 k.c. poprzez przyjęcie, że powodowi należy się odszkodowanie, 
bowiem zaszedł wypadek przewidziany w umowie, polegający na kradzieży 
samochodu w wyniku rozboju na jego osobie, co stanowi naruszenie § 6 pkt 3 
wydanych przez pozwanego o.w.u. autocasco; 
2) 
 art. 84 § 1 i 2 k.c. poprzez przyjęcie, że nabycia przedmiotu ubezpieczenia ze 
środków pochodzących z niewyjaśnionych źródeł w zasadzie nie może być 
rozważane w aspekcie błędu, o jakim mowa w tym przepisie; 
3) 
 art. 88 § 2 k.c. poprzez uznanie, że pozwany uchybił rocznemu terminowi do 
uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli, skoro w zażaleniach 

 
 
2 
składanych w toku postępowania karnego pozwany podnosił fakt niewyjaśnienia 
źródeł środków, z których został nabyty skradziony samochód. 
Jako okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania (art. 
3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), skarżący wywiódł dwa istotne zagadnienia prawne, 
sprowadzające 
się 
do 
potrzeby 
rozstrzygnięcia, 
czy 
środki 
pochodzące 
z niewyjaśnionych źródeł, za które nabyto samochód, następnie skradziony w wyniku 
rozboju, stanowią składnik czynności prawnej i czy mogą stanowić podstawę do 
uchylenia się na podstawie art. 84 k.c. od skutków złożonego oświadczenia woli, 
polegającego na zawarciu przez powoda z pozwanym umowy ubezpieczenia autocasco, 
przy ustalonej okoliczności, że pieniądze na zakup pojazdu pochodziły z nielegalnych 
źródeł; 
drugie 
ze 
wspomnianych 
istotnych 
zagadnień 
prawnych 
polega 
na 
rozstrzygnięciu, czy pozwany uchybił rocznemu terminowi przewidzianemu w art. 88 § 2 
k.c. Skarga nie obejmuje wyodrębnionego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do 
rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga kasacyjna pozwanego podlega odrzuceniu. 
Wstępnie należy przypomnieć, iż skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem 
zaskarżenia, który może być oparty tylko na kwalifikowanych podstawach zaskarżenia, 
obejmujących zarzuty błędów co do prawa. Sąd Najwyższy jako Sąd kasacyjny 
pozbawiony został możliwości badania stanu faktycznego sprawy i pozostaje związany 
ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy pierwszej oraz drugiej instancji (art. 
39813 § 2 k.p.c.). Z tego względu ustawodawca wykluczył możliwość oparcia skargi 
kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 
k.p.c.). 
Z tego punktu widzenia za niedopuszczalne należało uznać zarzuty naruszenia 
art. 805 § 2 pkt 1 k.c. oraz art. 84 § 1 i 2 k.c. Skarżący opiera je bowiem na własnej 
projekcji stanu faktycznego, mimo że Sąd drugiej instancji jednoznacznie wskazał 
w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że wypadek objęty ochroną ubezpieczeniową miał 
rzeczywiście miejsce i nie był upozorowany, zaś pozwany nie zdołał wykazać w toku 
procesu, że powód nabył samochód z nielegalnych środków. Zwalczanie ustaleń 
faktycznych w postępowaniu kasacyjnym jest bezskuteczne, a zarzuty w tym zakresie 
nigdy nie mogą wypełnić pierwszej podstawy kasacyjnej, albowiem nigdy nie stanowią 
one ani o niewłaściwym stosowaniu, ani o błędnej wykładni norm prawa materialnego 
(por. postanowienia SN: z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 nr 4, 

 
 
3 
poz. 76 oraz z dnia 14 września 2007 r., III CSK 230/07, niepubl.; wyrok SN z dnia 4 
stycznia 2007 r., IV CSK 364/06, LEX nr 238975). 
Nadto należy podnieść, iż wywiedzione w skardze istotne zagadnienia prawne nie 
zostały opatrzone uzasadnieniem, co przesądza o sprzeczności konstrukcji skargi 
kasacyjnej z treścią art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. Ustawa procesowa kumulatywnie wymaga 
zawarcia w tym środku odwoławczym „wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do 
rozpoznania i jego uzasadnienia”. Za spełnienie tego wymagania nie może uchodzić 
uzasadnienie podstaw kasacyjnych; chodzi tu bowiem o dwa odrębne elementy 
konstrukcyjne (tak m.in. postanowienie SN z dnia 26 października 2005 r., V CZ 122/05, 
niepubl.). 
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzeczono jak 
w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI