V CSK 512/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kary umownej, które zostało oddalone przez sądy niższych instancji. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały, że odstąpienie od umowy ma skutek wsteczny (ex tunc), co powoduje wygaśnięcie umowy i wszelkich z niej wynikających roszczeń, w tym kary umownej zastrzeżonej na wypadek nienależytego wykonania zobowiązania. Sąd Apelacyjny dodatkowo stwierdził, że umowa nie zawierała kary umownej za samo odstąpienie od niej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uznał tę wykładnię za błędną. Wskazał, że zgodnie z art. 494 k.c. i utrwalonym orzecznictwem, odstąpienie od umowy nie wyłącza możliwości dochodzenia kary umownej zastrzeżonej na wypadek opóźnienia w wykonaniu zobowiązania. Sąd Najwyższy podkreślił, że uprzednio ukształtowane skutki niewykonania zobowiązania, w tym powstanie obowiązku zapłaty kary umownej, trwają nadal pomimo odstąpienia od umowy. W związku z tym uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości dochodzenia kary umownej za opóźnienie mimo odstąpienia od umowy z powodu tego opóźnienia.
Dotyczy sytuacji, gdy kara umowna była zastrzeżona na wypadek opóźnienia, a nie na wypadek samego odstąpienia od umowy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy odstąpienie od umowy z powodu zwłoki dłużnika, mające skutek wsteczny, wyklucza możliwość dochodzenia kary umownej zastrzeżonej w umowie na wypadek opóźnienia w wykonaniu zobowiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odstąpienie od umowy nie wyklucza możliwości dochodzenia kary umownej zastrzeżonej na wypadek opóźnienia w wykonaniu zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skutki prawne odstąpienia od umowy nie wyłączają dochodzenia kar umownych przewidzianych w tej umowie na wypadek opóźnienia jej wykonania. Uprzednio ukształtowane skutki niewykonania zobowiązania, w tym powstanie obowiązku zapłaty kary umownej, trwają nadal pomimo odstąpienia od umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Leasing Spółki z o.o. | spółka | powódka |
| D. Spółki z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Odstąpienie od umowy uprawnia do żądania naprawienia szkody, co obejmuje również karę umowną zastrzeżoną na wypadek opóźnienia w spełnieniu świadczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia i niezastosowanie art. 494 in fine k.c. w zw. z art. 483 § 1 k.c. przez sądy niższych instancji, które uznały, że odstąpienie od umowy wyklucza dochodzenie kary umownej za opóźnienie.
Godne uwagi sformułowania
odstąpienie od umowy ma moc wsteczną i skutkuje wygaśnięciem ex tunc umowy • nie istnieje obowiązek zapłaty kary umownej zastrzeżonej na wypadek nienależytego wykonania zobowiązania, wynikającego z umowy, od której odstąpiono • wykonanie prawa odstąpienia od umowy nie pozbawia odstępującego roszczenia o zapłatę kary umownej, zastrzeżonej w tej umowie na wypadek przekroczenia terminu spełnienia świadczenia niepieniężnego
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości dochodzenia kary umownej za opóźnienie mimo odstąpienia od umowy z powodu tego opóźnienia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy kara umowna była zastrzeżona na wypadek opóźnienia, a nie na wypadek samego odstąpienia od umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia kar umownych i skutków odstąpienia od umowy, z istotną dla praktyki wykładnią Sądu Najwyższego.
“Odstąpiłeś od umowy? Nadal możesz żądać kary umownej za opóźnienie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.