Orzeczenie · 2013-10-30

V CSK 509/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-10-30
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zdolność sądowalegitymacja procesowanieruchomościcudzoziemcyumowa sprzedażySąd NajwyższyMinister Spraw Wewnętrznychk.p.c.ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

Minister Spraw Wewnętrznych złożył pozew o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości położonej w U. przy ul. O. 32, zawartej dnia 1 września 2010 r. przez obywatela Libii. Sąd Okręgowy w B. odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c., argumentując, że Minister Spraw Wewnętrznych, mimo że należy do grupy podmiotów wymienionych w ustawie o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, nie posiada zdolności sądowej, ponieważ nie przyznano mu osobowości prawnej. Powód wniósł zażalenie, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego III CZP 85/09, które miało przyznawać szczególną zdolność sądową podmiotom wymienionym w art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Sąd Apelacyjny w [...] oddalił zażalenie, podkreślając, że ustawa ta nie reguluje kwestii proceduralnych, a obowiązek ustalenia właściwego statio fiscii Skarbu Państwa nie miał miejsca w tej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że sądy obu instancji błędnie zinterpretowały prawo. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców kreuje samodzielną, szczególną zdolność sądową i legitymację procesową dla wskazanych w nim podmiotów, w tym Ministra Spraw Wewnętrznych. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zdolności sądowej Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawach dotyczących nieważności umów sprzedaży nieruchomości zawartych z cudzoziemcami na podstawie specustawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uregulowanej w ustawie o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Minister Spraw Wewnętrznych posiada zdolność sądową do żądania stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej z cudzoziemcem na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Minister Spraw Wewnętrznych posiada szczególną zdolność sądową i legitymację procesową do wniesienia pozwu o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na ugruntowanym orzecznictwie, zgodnie z którym art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców kreuje samodzielną, szczególną zdolność sądową i legitymację procesową dla podmiotów w nim wymienionych, nawet jeśli nie posiadają one osobowości prawnej. Wniesienie pozwu w tym zakresie mieści się w kompetencjach Ministra Spraw Wewnętrznych.

Czy art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wyłącza konieczność wykazywania interesu prawnego przez podmioty w nim wymienione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten wyłącza konieczność wykazywania interesu prawnego jako materialnoprawnej przesłanki powództwa o ustalenie opartego na podstawie art. 189 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców reguluje dwie kwestie: krąg podmiotów legitymowanych do złożenia żądania oraz wyłącza konieczność wykazywania interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowień i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Minister Spraw Wewnętrznych

Strony

NazwaTypRola
Minister Spraw Wewnętrznychorgan_państwowypowód
S. S. E.osoba_fizycznapozwany
B. Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.n.n.c. art. 6 § ust. 2

Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców

Kreuje samodzielną, szczególną zdolność sądową i legitymację procesową podmiotów w nim wymienionych, wyłącza konieczność wykazywania interesu prawnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Spraw Wewnętrznych posiada szczególną zdolność sądową i legitymację procesową na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. • Art. 6 ust. 2 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców wyłącza konieczność wykazywania interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Minister Spraw Wewnętrznych nie posiada zdolności sądowej, ponieważ nie ma osobowości prawnej. • Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował znaczenie art. 6 u.n.n.c. i jego relację do k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 24 marca 1920 r o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (...) kreuje samodzielną szczególną zdolność sądową i legitymację procesową podmiotów w nim wymienionych. • Wniesienie pozwu z żądaniem stwierdzenia nieważności wchodzi w zakres czynności władczych leżących w kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zdolności sądowej Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawach dotyczących nieważności umów sprzedaży nieruchomości zawartych z cudzoziemcami na podstawie specustawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uregulowanej w ustawie o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej - zdolności sądowej organu państwowego w specyficznej dziedzinie prawa, co jest istotne dla praktyków.

Czy Minister Spraw Wewnętrznych może pozwać o nieważność umowy? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst