V CSK 505/12Bonifikata użytkowanie wieczyste spółdzielnia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia K. Spółdzielni Mieszkaniowej o zwrot nienależnie uiszczonych opłat rocznych za użytkowanie wieczyste nieruchomości, argumentując, że przysługiwała jej 50% bonifikata przyznana pierwotnej W. Spółdzielni Mieszkaniowej. Sądy Okręgowy i Apelacyjny oddaliły powództwo, uznając, że bonifikata miała charakter osobisty i nie przeszła na powodową spółdzielnię powstałą w wyniku podziału. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy bonifikata mogła przejść na następcę prawnego. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy Prawa spółdzielczego dotyczące podziału spółdzielni (art. 108 i nast., art. 111) wprowadzają sukcesję uniwersalną, co oznacza, że prawa i obowiązki przechodzą na nową spółdzielnię. W związku z tym, zastrzeżenie o osobistym charakterze bonifikaty w umowie użytkowania wieczystego nie wyłącza jej przejścia na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału. Sąd Najwyższy wskazał również na naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności rozróżnienie między wypowiedzeniem wysokości opłaty a wypowiedzeniem bonifikaty, oraz na potrzebę prawidłowej wykładni postanowień umownych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bonifikata od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, przyznana pierwotnej spółdzielni w umowie z zastrzeżeniem jej osobistego charakteru, przechodzi na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału tej pierwotnej spółdzielni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bonifikata przechodzi na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału na zasadach sukcesji uniwersalnej, a zastrzeżenie o osobistym charakterze pozostaje bez znaczenia.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa spółdzielczego dotyczące podziału spółdzielni (art. 108 i nast., art. 111) wprowadzają sukcesję uniwersalną, co oznacza, że prawa i obowiązki przechodzą na nową spółdzielnię. Zastrzeżenie o osobistym charakterze bonifikaty nie wyłącza jej przejścia na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału.
Czy wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego może skutkować zniesieniem przyznanej bonifikaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej i wypowiedzenie bonifikaty to odrębne instytucje prawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 73 ust. 6, art. 78), podkreślając, że nie można w drodze wypowiedzenia wysokości opłaty doprowadzić do zniesienia bonifikaty.
Czy zmiana umowy użytkowania wieczystego, w tym dotyczącej bonifikaty, zawartej w formie aktu notarialnego, wymaga zachowania formy pisemnej?
Odpowiedź sądu
Tak, dla uczynienia zadość wymaganiom formalnym wypowiedzenia bonifikaty wystarczająca jest zwykła forma pisemna, zgodnie z wykładnią art. 77 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Po nowelizacji art. 77 k.c., ustawodawca rozróżnił pojęcia „rozwiązanie za zgodą obu stron” oraz „wypowiedzenie”, co pozwala na obronę poglądu o wystarczalności formy pisemnej dla wypowiedzenia bonifikaty.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. | spółka | powódka |
| Gmina W. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (28)
Główne
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.
Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pr. spółdz.
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze
Pr. spółdz. art. 1
Prawo spółdzielcze
Definicja i cele spółdzielni.
Pr. spółdz. art. 111
Prawo spółdzielcze
Odpowiedzialność spółdzielni powstałej w wyniku podziału za zobowiązania dotychczasowej spółdzielni.
Pr. spółdz. art. 108
Prawo spółdzielcze
Podział spółdzielni.
Pomocnicze
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Stosowany przez analogię do przejścia uprawnienia do bonifikaty na następcę prawnego.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni postanowień umów użytkowania wieczystego.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni postanowień umów użytkowania wieczystego.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni postanowień umów użytkowania wieczystego.
k.c. art. 73 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy formy umów użytkowania wieczystego.
u.g.n. art. 73 § ust. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozróżnienie między wypowiedzeniem wysokości opłaty a wypowiedzeniem bonifikaty.
u.g.n. art. 78
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozróżnienie między wypowiedzeniem wysokości opłaty a wypowiedzeniem bonifikaty.
u.g.n. art. 77 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
u.g.n. art. 87 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Milczące przyjęcie oferty aktualizacji opłaty.
u.g.n. art. 77
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Aktualizacja opłaty rocznej.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna.
k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów prawa materialnego.
k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji w przypadku uwzględnienia apelacji.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada aktualności orzeczenia sądowego.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Materiał, na podstawie którego orzeka sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.
k.c. art. 77 § § 1
Kodeks cywilny
Forma zmiany umowy.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Bezzasadne wzbogacenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bonifikata od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, przyznana pierwotnej spółdzielni, przeszła na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału na zasadach sukcesji uniwersalnej. • Zastrzeżenie o osobistym charakterze bonifikaty w umowie użytkowania wieczystego nie wyłącza jej przejścia na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału. • Wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej nie może skutkować zniesieniem przyznanej bonifikaty, gdyż są to odrębne instytucje prawne. • Naruszenie przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących podziału spółdzielni i sukcesji uniwersalnej. • Naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Bonifikata miała charakter osobisty i nie przeszła na następcę prawnego. • Spółdzielnia przez wiele lat aprobowała decyzje w przedmiocie wyliczenia opłat rocznych, uznając zobowiązanie do zapłaty bez bonifikaty. • Powódka nie podejmowała działań proceduralnych związanych z kwestionowaniem aktualizacji opłaty rocznej.
Godne uwagi sformułowania
„...charakter osobisty…” • „...według strony pozwanej intencją przyznającego bonifikatę było przyznanie jej tylko w pierwszym roku ustanowienia prawa…” • „...nie można w drodze wypowiedzenia wysokości opłaty doprowadzić do zniesienia bonifikaty.”
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Barbara Myszka
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z sukcesją praw w przypadku podziału spółdzielni, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.
“Czy bonifikata za użytkowanie wieczyste przechodzi na nową spółdzielnię po podziale? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 353 810,88 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.