V CSK 479/12

Sąd Najwyższy2013-07-17
SNnieruchomościksięgi wieczysteWysokanajwyższy
księgi wieczystenieruchomościostrzeżenieskarga kasacyjnapostępowanie wieczystoksięgowedopuszczalnośćsąd najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, uznając ją za niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawcy A. M. od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło apelację od postanowienia Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i w związku z tym nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Anna Owczarek rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy A. M. od postanowienia Sądu Okręgowego we W. z dnia 12 stycznia 2012 r., które oddaliło apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego we W. z dnia 18 października 2011 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym. Podstawą odmowy było ujawnienie w księdze innego podmiotu jako właściciela oraz wskazanie innych osób jako obowiązywanych w związku z zabezpieczeniem powództwa o usunięcie niezgodności stanu prawnego. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Uczestniczka postępowania, Osiedle C. Sp. z o.o., wniosła o odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Uzasadnił to tym, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczona i nie obejmuje postanowień sądu drugiej instancji dotyczących wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości. Takie postanowienie pełni funkcję zabezpieczającą i nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowane stanowisko judykatury w tym zakresie. W związku z tym, że skarga kasacyjna była niedopuszczalna, Sąd Najwyższy odrzucił ją na podstawie przepisów k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowienie o wpisie ostrzeżenia pełni jedynie funkcję zabezpieczającą, podobnie jak postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w postępowaniu procesowym, które nie jest zaskarżalne skargą kasacyjną. Nie ma ono cech definitywności i nie prowadzi do rozstrzygnięcia zagadnienia wpadkowego bez zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Osiedle C. Sp. z o.o. we W.spółkauczestnik
K. J.osoba_fizycznauczestnik
S. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 519 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym.

u.k.w.h. art. 10 § 2

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Podstawa wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości.

k.p.c. art. 3986 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji, gdy nie przysługuje.

k.p.c. art. 3986 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, gdy powinna być odrzucona przez sąd drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy naruszenia przepisów postępowania w kontekście skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 626 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy naruszenia przepisów postępowania w kontekście skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 626 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy naruszenia przepisów postępowania w kontekście skargi kasacyjnej.

u.k.w.h. art. 10 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Podstawa powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze a rzeczywistym stanem prawnym.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania przed sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia kosztów postępowania w sprawach, w których strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem.

k.c. art. 115

Kodeks cywilny

Dotyczy dni wolnych od pracy w kontekście terminów.

k.p.c. art. 165 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy czynności procesowych w dni wolne od pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna niedopuszczalna, gdyż postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

wpis ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. pełni funkcję zabezpieczającą, podobnie jak postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia w postępowaniu procesowym, niezaskarżalne skargą kasacyjną postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia [...] nie jest postanowieniem co do istoty kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. i w związku z tym nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Skład orzekający

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postanowień w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach wieczystoksięgowych, co jest ważne dla praktyków prawa nieruchomości.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach ksiąg wieczystych jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 479/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 lipca 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Anna Owczarek 
 
 
w sprawie z wniosku A. M. 
przy uczestnictwie Osiedle C. Sp. z o.o. we W.,  
K. J. i S. P. 
o wpis w księdze wieczystej 39426/4 ostrzeżenia , 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2013 r., 
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy  
od postanowienia Sądu Okręgowego we W. 
z dnia 12 stycznia 2012 r.,  
 
 
1) odrzuca skargę kasacyjną, 
2) orzeka, 
że 
strony 
ponoszą 
koszty 
postępowania 
kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy we W. postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt 
…1347/11, oddalił apelację wnioskodawcy A. M. od postanowienia Sądu 
Rejonowego we W. z dnia 18 października 2011 r., …29754/11, którym oddalony 
został wniosek o wpis w dziale III Księgi wieczystej nr 39426/4 ostrzeżenia o 
niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z 
rzeczywistym stanem prawnym. Podstawę odmowy stanowiło ustalenie, że w dziale 
II jako właściciel ujawniony jest inny podmiot (Osiedle C. Spółka z ograniczoną 
odpowiedzialnością z siedzibą we W.), jak obowiązani (K. J., S. P.) wskazani, jako 
objęci żądaniem pozwu, w postanowieniu Sądu Rejonowego we W. z  dnia 1 
sierpnia 2011 r., sygn. akt …2327/11, zabezpieczającym przez ostrzeżenie 
powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości 
ujawnionym w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oparte na art. 
10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst 
jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 707; dalej – „u.k.w.h.”). 
Wnioskodawca 
zaskarżył 
skargą 
kasacyjną 
postanowienie 
Sądu 
Okręgowego w całości, opierając ją na naruszeniu art. 6262 § 4 w zw. z art. 62613 
§ 1 k.p.c. oraz art. 6268 § 2 k.p.c. i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia 
przez dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie kosztów 
postępowania według norm przepisanych. 
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka Osiedle C. Spółka z 
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniosła o odrzucenie skargi ze 
względu na wniesienie jej po upływie przepisanego terminu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. 
Dopuszczalność 
złożenia 
skargi 
kasacyjnej 
w 
postępowaniu 
wieczystoksięgowym określa art. 5191 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem od 
wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz 
od  postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania 
kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa rzeczowego - 
przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny 

 
3 
stanowi inaczej. W zasadzie przyjęto, że w postępowaniu wieczystoksięgowym 
skarga kasacyjna służy od postanowień sądu drugiej instancji kończących 
postępowanie w przedmiocie, określonej żądaniem wniosku, istoty sprawy oraz od 
postanowień 
tego 
sądu 
kończących 
postępowanie 
w 
inny 
sposób 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego1997 r., III CKN 41/69, 
OSNC 1997, nr 5, poz. 67). Jednolite jest stanowisko judykatury co do tego, że  
postępowanie w sprawach kończą te postanowienia, które kładą kres określonym 
czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg 
wieczystych, a nie postanowienia które, nie spełniając cech definitywności, 
prowadzą jedynie do rozstrzygnięcia zagadnienia wpadkowego, bez zmiany 
ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 22 czerwca 2002 r.,  V CZ 91/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 25).  
Nie ma wątpliwości, że wskazanych cech nie ma orzeczenie o wpisie 
ostrzeżenia w księdze wieczystej, gdyż jego istotą jest jedynie urzędowa informacja 
o zakwestionowaniu zasadności wpisu. W judykaturze Sądu Najwyższy jednolicie 
przyjmowany jest pogląd, według którego w postępowaniu wieczystoksięgowym 
postanowienie 
sądu 
drugiej 
instancji 
w 
przedmiocie 
wpisu 
ostrzeżenia 
zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego 
nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, 
na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h., nie jest postanowieniem co do istoty 
kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. i w związku 
z tym nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. Pogląd ten, podzielany przez Sąd 
Najwyższy w niniejszej sprawie, opiera się na trafnym założeniu, że wpis 
ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. pełni funkcję zabezpieczającą, 
podobnie jak postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia w postępowaniu 
procesowym, niezaskarżalne skargą kasacyjną (por. postanowienia Sądu 
Najwyższego: z dnia 8 maja 2013r., I CZ 27/13, niepubl., z dnia 23 sierpnia 2012 r., 
II CZ 94/12, niepubl; z dnia 19 czerwca 2012 r., I CSK  653/11, niepubl., z dnia 
19 maja 2010 r., I CZ 32/10, niepubl.; z dnia 22 września 2006 r., II CSK 269/06, 
niepubl., z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ  128/02, niepubl., z dnia 29 sierpnia 
2001 r., IV CKN 100/01, z dnia 22 czerwca 2001 r., V CZ  91/01, niepubl., z dnia 
7 czerwca 2000 r., III CZ 56/00, niepubl.; z dnia 10 października 1999 r., III CZ 

 
4 
81/99, niepubl.; z dnia 10 września 1999 r., III CZ  81/99, niepubl; z dnia 
18 listopada 1997 r., I CKN 325/97, niepubl.; z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, 
OSNC 
1997/4/37). 
W wymienionych 
sprawach 
przedmiotem 
wpisu 
były 
ostrzeżenia, których podstawę stanowił art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. 
o księgach wieczystych i hipotece, nie obowiązujący już art. 57 ust. 1 wymienionej 
ustawy, art. 62613 § 1 k.p.c. 
Sąd Okręgowy - wobec tego, że w myśl art. 5191 § 1 k.p.c. wnioskodawcy 
nie przysługiwała skarga kasacyjna od postanowienia z dnia 12 stycznia 2012 r. - 
powinien odrzucić ją na podstawie art. 3986 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. 
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 
§ 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną jako podlegającą odrzuceniu przez sąd drugiej 
instancji, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego w myśl art. 520 § 1 
k.p.c. wobec braku wskazania przez uczestniczkę w odpowiedzi na skargę 
kasacyjną prawidłowej przyczyny niedopuszczalności skargi (dzień 17 czerwca 
2012 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy, zatem gdyby skarga była 
dopuszczalna termin do jej wniesienia zostałby zachowany – por. art. 115 k.c. 
w zw. z art. 165 § 1 k.p.c.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI