V CSK 479/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, uznając ją za niedopuszczalną.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawcy A. M. od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło apelację od postanowienia Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i w związku z tym nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Sąd Najwyższy w składzie sędzi Anna Owczarek rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy A. M. od postanowienia Sądu Okręgowego we W. z dnia 12 stycznia 2012 r., które oddaliło apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego we W. z dnia 18 października 2011 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym. Podstawą odmowy było ujawnienie w księdze innego podmiotu jako właściciela oraz wskazanie innych osób jako obowiązywanych w związku z zabezpieczeniem powództwa o usunięcie niezgodności stanu prawnego. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Uczestniczka postępowania, Osiedle C. Sp. z o.o., wniosła o odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Uzasadnił to tym, że dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczona i nie obejmuje postanowień sądu drugiej instancji dotyczących wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości. Takie postanowienie pełni funkcję zabezpieczającą i nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowane stanowisko judykatury w tym zakresie. W związku z tym, że skarga kasacyjna była niedopuszczalna, Sąd Najwyższy odrzucił ją na podstawie przepisów k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowienie o wpisie ostrzeżenia pełni jedynie funkcję zabezpieczającą, podobnie jak postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w postępowaniu procesowym, które nie jest zaskarżalne skargą kasacyjną. Nie ma ono cech definitywności i nie prowadzi do rozstrzygnięcia zagadnienia wpadkowego bez zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi kasacyjnej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Osiedle C. Sp. z o.o. we W. | spółka | uczestnik |
| K. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 519 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym.
u.k.w.h. art. 10 § 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości.
k.p.c. art. 3986 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji, gdy nie przysługuje.
k.p.c. art. 3986 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, gdy powinna być odrzucona przez sąd drugiej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 626 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy naruszenia przepisów postępowania w kontekście skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 626 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy naruszenia przepisów postępowania w kontekście skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy naruszenia przepisów postępowania w kontekście skargi kasacyjnej.
u.k.w.h. art. 10 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze a rzeczywistym stanem prawnym.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów postępowania w sprawach, w których strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem.
k.c. art. 115
Kodeks cywilny
Dotyczy dni wolnych od pracy w kontekście terminów.
k.p.c. art. 165 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy czynności procesowych w dni wolne od pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna niedopuszczalna, gdyż postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
wpis ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. pełni funkcję zabezpieczającą, podobnie jak postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia w postępowaniu procesowym, niezaskarżalne skargą kasacyjną postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia [...] nie jest postanowieniem co do istoty kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. i w związku z tym nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.
Skład orzekający
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postanowień w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach wieczystoksięgowych, co jest ważne dla praktyków prawa nieruchomości.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawach ksiąg wieczystych jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 479/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku A. M. przy uczestnictwie Osiedle C. Sp. z o.o. we W., K. J. i S. P. o wpis w księdze wieczystej 39426/4 ostrzeżenia , na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego we W. z dnia 12 stycznia 2012 r., 1) odrzuca skargę kasacyjną, 2) orzeka, że strony ponoszą koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy we W. postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt …1347/11, oddalił apelację wnioskodawcy A. M. od postanowienia Sądu Rejonowego we W. z dnia 18 października 2011 r., …29754/11, którym oddalony został wniosek o wpis w dziale III Księgi wieczystej nr 39426/4 ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Podstawę odmowy stanowiło ustalenie, że w dziale II jako właściciel ujawniony jest inny podmiot (Osiedle C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W.), jak obowiązani (K. J., S. P.) wskazani, jako objęci żądaniem pozwu, w postanowieniu Sądu Rejonowego we W. z dnia 1 sierpnia 2011 r., sygn. akt …2327/11, zabezpieczającym przez ostrzeżenie powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oparte na art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 707; dalej – „u.k.w.h.”). Wnioskodawca zaskarżył skargą kasacyjną postanowienie Sądu Okręgowego w całości, opierając ją na naruszeniu art. 6262 § 4 w zw. z art. 62613 § 1 k.p.c. oraz art. 6268 § 2 k.p.c. i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia przez dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka Osiedle C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wniosła o odrzucenie skargi ze względu na wniesienie jej po upływie przepisanego terminu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Dopuszczalność złożenia skargi kasacyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym określa art. 5191 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa rzeczowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny 3 stanowi inaczej. W zasadzie przyjęto, że w postępowaniu wieczystoksięgowym skarga kasacyjna służy od postanowień sądu drugiej instancji kończących postępowanie w przedmiocie, określonej żądaniem wniosku, istoty sprawy oraz od postanowień tego sądu kończących postępowanie w inny sposób (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego1997 r., III CKN 41/69, OSNC 1997, nr 5, poz. 67). Jednolite jest stanowisko judykatury co do tego, że postępowanie w sprawach kończą te postanowienia, które kładą kres określonym czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych, a nie postanowienia które, nie spełniając cech definitywności, prowadzą jedynie do rozstrzygnięcia zagadnienia wpadkowego, bez zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2002 r., V CZ 91/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 25). Nie ma wątpliwości, że wskazanych cech nie ma orzeczenie o wpisie ostrzeżenia w księdze wieczystej, gdyż jego istotą jest jedynie urzędowa informacja o zakwestionowaniu zasadności wpisu. W judykaturze Sądu Najwyższy jednolicie przyjmowany jest pogląd, według którego w postępowaniu wieczystoksięgowym postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia zabezpieczającego roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h., nie jest postanowieniem co do istoty kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. i w związku z tym nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. Pogląd ten, podzielany przez Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie, opiera się na trafnym założeniu, że wpis ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. pełni funkcję zabezpieczającą, podobnie jak postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia w postępowaniu procesowym, niezaskarżalne skargą kasacyjną (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 maja 2013r., I CZ 27/13, niepubl., z dnia 23 sierpnia 2012 r., II CZ 94/12, niepubl; z dnia 19 czerwca 2012 r., I CSK 653/11, niepubl., z dnia 19 maja 2010 r., I CZ 32/10, niepubl.; z dnia 22 września 2006 r., II CSK 269/06, niepubl., z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 128/02, niepubl., z dnia 29 sierpnia 2001 r., IV CKN 100/01, z dnia 22 czerwca 2001 r., V CZ 91/01, niepubl., z dnia 7 czerwca 2000 r., III CZ 56/00, niepubl.; z dnia 10 października 1999 r., III CZ 4 81/99, niepubl.; z dnia 10 września 1999 r., III CZ 81/99, niepubl; z dnia 18 listopada 1997 r., I CKN 325/97, niepubl.; z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997/4/37). W wymienionych sprawach przedmiotem wpisu były ostrzeżenia, których podstawę stanowił art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, nie obowiązujący już art. 57 ust. 1 wymienionej ustawy, art. 62613 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy - wobec tego, że w myśl art. 5191 § 1 k.p.c. wnioskodawcy nie przysługiwała skarga kasacyjna od postanowienia z dnia 12 stycznia 2012 r. - powinien odrzucić ją na podstawie art. 3986 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną jako podlegającą odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego w myśl art. 520 § 1 k.p.c. wobec braku wskazania przez uczestniczkę w odpowiedzi na skargę kasacyjną prawidłowej przyczyny niedopuszczalności skargi (dzień 17 czerwca 2012 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy, zatem gdyby skarga była dopuszczalna termin do jej wniesienia zostałby zachowany – por. art. 115 k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI