V CSK 471/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy Z. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w J., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w B. w zakresie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na rzecz T. Dystrybucja S.A. Sąd pierwszej instancji ustanowił służebność i zasądził 20 200 zł wynagrodzenia. Sąd drugiej instancji obniżył wynagrodzenie do 668,48 zł, uznając mniejszy zakres obciążenia nieruchomości. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 305¹ k.c. i art. 305² § 2 k.c. Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że służebność przesyłu ma na celu zrównoważenie interesów właściciela i przedsiębiorstwa przesyłowego, a wynagrodzenie za jej ustanowienie powinno uwzględniać stopień ingerencji, wartość nieruchomości, okres korzystania oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że sądy niższych instancji nie dostrzegły istotnych aspektów, takich jak fakt, że linia przesyłowa istniała kilkadziesiąt lat przed nabyciem nieruchomości przez wnioskodawców w 1992 r., a jej cena zakupu prawdopodobnie uwzględniała już obecność tej infrastruktury. Ponadto, linia zajmowała tylko 8,19% powierzchni działki, która była już zabudowana i zagospodarowana zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd Najwyższy skrytykował również emocjonalne i niemerytoryczne uwagi Sądu Okręgowego w uzasadnieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, zwłaszcza w przypadku istniejącej infrastruktury, uwzględnianie ceny nabycia nieruchomości przy ustalaniu wynagrodzenia, ocena zakresu obciążenia nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy infrastruktura istniała przed nabyciem nieruchomości przez obecnego właściciela i była już uwzględniona w cenie zakupu.
Zagadnienia prawne (2)
Jakie kryteria należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, zwłaszcza gdy infrastruktura przesyłowa istniała przed nabyciem nieruchomości przez właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno być proporcjonalne do stopnia ingerencji, uwzględniać wartość nieruchomości, przewidywany okres korzystania, społeczno-gospodarcze przeznaczenie oraz pokryć wszystkie przyszłe niedogodności. W przypadku istniejącej infrastruktury, należy uwzględnić fakt, że cena zakupu nieruchomości mogła już uwzględniać jej obecność, a także ograniczone wykorzystanie nieruchomości przez właściciela.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przy ustalaniu wynagrodzenia za służebność przesyłu, gdy linia przesyłowa istniała przed nabyciem nieruchomości, należy brać pod uwagę, że cena zakupu mogła już uwzględniać jej obecność. Ponadto, jeśli linia zajmuje niewielką część działki i nie ogranicza znacząco możliwości zagospodarowania, wynagrodzenie powinno być niższe. Sąd skrytykował sądy niższych instancji za nieuwzględnienie tych czynników i nadmierne poleganie na opinii biegłego.
Czy służebność przesyłu można ustanowić dla istniejących instalacji, które powstały przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność przesyłu można ustanowić dla nowych instalacji, jak i dla istniejących, których sytuacja prawna nie została wcześniej uregulowana, z wykorzystaniem przepisów o służebności drogi koniecznej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że służebność przesyłu ma zastosowanie również do instalacji istniejących przed wejściem w życie przepisów, pod warunkiem, że ich sytuacja prawna nie została wcześniej uregulowana.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. Dystrybucja S.A. | spółka | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu można ustanowić dla istniejących instalacji.
k.c. art. 305² § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Z ustanowieniem służebności na żądanie właściciela nieruchomości obciążonej wiąże się wynagrodzenie.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Służebność drogi koniecznej przewiduje wynagrodzenie.
k.p.c. art. 387 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił kryteria ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu, uwzględniając istniejącą infrastrukturę i fakt nabycia nieruchomości po jej wybudowaniu. • Wynagrodzenie powinno być proporcjonalne do stopnia ingerencji i nie powinno być nadmierne, gdy nieruchomość jest już zabudowana i zagospodarowana.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 305¹ k.c. i art. 305² § 2 k.c. w zakresie treści służebności i wysokości wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie kuriozalne, nieudolne • służebność przesyłu, która jest postacią służebności gruntowej ma na celu zrównoważenie interesów właściciela nieruchomości przez którego grunt przebiega linia przesyłowa oraz interesów przedsiębiorstwa przesyłowego • Należy się ono bowiem za samo znoszenie uciążliwości, jakie stwarza linia przesyłowa przebiegająca przez (nad, pod) nieruchomość, nawet wtedy, gdy nie występuje szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. • przy zakupie nieruchomości przez wnioskodawców została już w jej cenie uwzględniona wartość działki wraz ze znajdującą się już na niej cudzą budowlą w postaci słupa żelbetowego i rozpiętej na nim linii elektroenergetycznej
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący
Wojciech Katner
sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, zwłaszcza w przypadku istniejącej infrastruktury, uwzględnianie ceny nabycia nieruchomości przy ustalaniu wynagrodzenia, ocena zakresu obciążenia nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy infrastruktura istniała przed nabyciem nieruchomości przez obecnego właściciela i była już uwzględniona w cenie zakupu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i wynagrodzenia za nią, a orzeczenie Sądu Najwyższego precyzuje ważne kryteria oceny, szczególnie w kontekście istniejącej infrastruktury.
“Czy można żądać pełnego wynagrodzenia za służebność przesyłu, gdy linia energetyczna istniała przed zakupem działki?”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność: 668,48 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.