V CSK 436/17

Sąd Najwyższy2018-01-26
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność postępowaniapouczenie stronyosoba prawnawłasność nieruchomościkoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia pouczania stron prawnych przez sąd nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego.

Powód wniósł skargę kasacyjną, podnosząc zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu niepouczenia go o konieczności wezwania do udziału w sprawie aktualnego właściciela nieruchomości. Skarżący kwestionował, czy pouczenia sądowe dotyczą wyłącznie osób fizycznych, czy również osób prawnych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że przepisy dotyczące pouczeń stosuje się do wszystkich stron postępowania, niezależnie od ich statusu prawnego, a podniesione zagadnienie nie budzi wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną w sprawie o przeniesienie własności nieruchomości. Powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, argumentując, że nie został pouczony o konieczności wezwania do udziału w sprawie aktualnego właściciela nieruchomości, zgodnie z art. 194 § 1 k.p.c. Kluczowym zagadnieniem podniesionym przez skarżącego było to, czy przepisy dotyczące pouczania stron przez sąd (art. 5, 212 § 2 k.p.c.) dotyczą wyłącznie osób fizycznych, czy również osób prawnych. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem wystąpienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd wskazał, że wykładnia językowa przepisów nie ogranicza pouczeń do osób fizycznych, lecz obejmuje wszystkie strony postępowania. Podkreślono, że osoba prawna jest zawsze reprezentowana przez konkretne osoby, a kwestie takie jak wina czy dobra wiara osoby prawnej są już ugruntowane w nauce prawa. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie istnieją rozbieżności w orzecznictwie ani w doktrynie co do zakresu stosowania pouczeń sądowych wobec osób prawnych, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie takich rozbieżności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przepisy dotyczące pouczania stron przez sąd obejmują wszystkie strony postępowania, niezależnie od tego, czy są to osoby fizyczne, czy osoby prawne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia językowa przepisów nie rozróżnia stron na osoby fizyczne i prawne, a osoba prawna zawsze jest reprezentowana przez konkretne osoby. Ponadto, nie stwierdzono rozbieżności w orzecznictwie ani doktrynie w tej kwestii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
Z. [...]spółkapowód
K. [...]spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398² § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy pouczania stron postępowania.

k.p.c. art. 212 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy pouczania stron postępowania.

k.p.c. art. 194 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy konieczności wezwania do udziału w sprawie właściciela nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystąpienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zagadnienie prawne dotyczące pouczania stron prawnych nie jest istotne ani nie budzi wątpliwości.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania przed sądem I instancji z powodu niepouczenia powoda o treści art. 194 § 1 k.p.c. i konieczności złożenia wniosku o wezwanie do udziału w sprawie właściciela nieruchomości aktualnego w chwili doręczenia pozwu. Kwestia pouczania stron prawnych przez sąd stanowi istotne zagadnienie prawne.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. ma ono wyłącznie subiektywny charakter ustawodawca nie odnosi się w nich do osób fizycznych czy osób prawnych, lecz stron postępowania

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pouczeń sądowych wobec osób prawnych oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pouczenia strony prawnej i nie stanowi przełomowej wykładni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego praw stron w postępowaniu sądowym, zwłaszcza w kontekście reprezentacji przez profesjonalnych pełnomocników i specyfiki osób prawnych.

Czy sąd musi pouczać firmy tak samo jak osoby fizyczne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 436/17
POSTANOWIENIE
Dnia 26 stycznia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa Z. […] w J.
‎
przeciwko K. […] w K.
‎
o przeniesienie własności nieruchomości,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt I ACa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego, które ma dotyczyć tego, czy w świetle norm prawnych dotyczących pouczania stron występujących bez profesjonalnego pełnomocnika (art. 5, 212 § 2 k.p.c.) takie pouczanie może dotyczyć wyłącznie stron będących osobami fizycznymi, czy również stron będących osobami prawnymi. Przyczyną postawienia takiego zagadnienia jest jedyny zarzut kasacyjny - nieważności postępowania przed sądem I instancji ze względu na niepouczenie powoda o treści art. 194 § 1 k.p.c. i konieczności złożenia wniosku o wezwanie do udziału w sprawie właściciela nieruchomości aktualnego w chwili doręczenia pozwu. Zagadnienie to nie uzasadnia jednak przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Po pierwsze, ma ono wyłącznie subiektywny charakter. Już wykładnia językowa powołanych przepisów dowodzi, że ustawodawca nie odnosi się w nich do osób fizycznych czy osób prawnych, lecz stron postępowania, a zatem obejmuje każdy „typ” stron, bez względu na to, czy jest to osoba fizyczna, czy osoba prawna. Nie ma przy tym sztucznie dostrzeganych przez skarżącego wątpliwości, w jaki sposób ocenić, czy zachodzą względem osoby prawnej okoliczności uzasadniające pouczenie, które rzeczywiście w orzecznictwie dotychczasowym odnoszą się głównie do cech właściwych ludziom. Wszakże osoba prawna zawsze jest reprezentowana przez konkretne osoby. Z kolei w nauce prawa nie budzi już wątpliwości, w jaki sposób oceniać np. winę czy dobrą/złą wiarę osoby prawnej, które to przecież również odnoszą się do stanu umysłu i świadomości osób fizycznych. Po drugie, nie ma ani  w orzecznictwie, ani w doktrynie rozbieżności i wątpliwości co do tego, czy możliwość pouczenia przez sąd obejmuje tylko osoby fizyczne, czy też osoby prawne - sam skarżący nie był w stanie wskazać w skardze kasacyjnej rozbieżnych wypowiedzi w tym względzie.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI