V CSK 427/15

Sąd Najwyższy2016-01-27
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaprzedawnienienadużycie prawaart. 5 k.c.zasady współżycia społecznegoSąd Najwyższykoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, uznając, że kwestia zarzutu przedawnienia jako nadużycia prawa była już wielokrotnie rozstrzygana.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę ponad 167 tys. zł, częściowo zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zarzutu przedawnienia, uznając go za nadużycie prawa. Skarga kasacyjna oparta była na zarzucie naruszenia art. 117 § 2 k.c. i wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania z powodu istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że skarżący nie przedstawił prawidłowo zagadnienia prawnego ani nie wykazał jego istotności i uniwersalności, a kwestia ta była już wielokrotnie rozstrzygana.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2016 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę pozwaną F. [...] S.A. w W. przeciwko A. K. w sprawie o zapłatę. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w [...] uwzględnił częściowo apelację powoda, zmienił wyrok sądu pierwszej instancji i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 167 131,24 zł z odsetkami, oddalając powództwo i apelację w pozostałej części. Sąd Apelacyjny uznał, że podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Skarga kasacyjna pozwanego oparta była na zarzucie naruszenia art. 117 § 2 k.c. i wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania z powodu istotnego zagadnienia prawnego związanego z możliwością nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia z uwagi na uznanie, że stanowi on nadużycie prawa. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie przedstawił prawidłowo zagadnienia prawnego, nie wskazał przepisu prawa, na tle którego powstało, ani nie wykazał kontrowersji czy rozbieżnych ocen prawnych. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestia oceny zarzutu przedawnienia w aspekcie nadużycia prawa była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, co czyniło przyjęcie skargi do rozpoznania zbędnym zarówno z punktu widzenia interesu publicznego, jak i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż skarżąca nie zgłosiła zarzutu naruszenia art. 5 k.c. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut przedawnienia może zostać uznany za nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i nie korzystać z ochrony prawnej, jeśli jego podniesienie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na temat możliwości nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia jako nadużycia prawa. Podniesienie zarzutu przedawnienia może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jeśli jego podniesienie jest rażąco niesprawiedliwe i narusza podstawowe poczucie uczciwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowód
F. [...] S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przedsądu wymagająca wykazania istotnego zagadnienia prawnego.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Podniesienie zarzutu przedawnienia może stanowić nadużycie prawa, jeśli jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 117 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany podstawami skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych i merytorycznych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak wykazania przez skarżącego istotności i uniwersalności zagadnienia prawnego. Kwestia zarzutu przedawnienia jako nadużycia prawa była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy.

Godne uwagi sformułowania

podniesienie tego zarzutu stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nie korzysta z ochrony. skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. powinien przedstawić występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne przez jego odpowiednie sformułowanie jako abstrakcyjnego pytania prawnego, wskazać przepis prawa, na tle którego powstało oraz przedstawić w pogłębionym wywodzie prawnym kontrowersje i rozbieżne oceny prawne, jakie zagadnienie wywołuje, ze wskazaniem propozycji ich rozwiązania oraz wykazać, że są one tak poważne, istotne i uniwersalne, że wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy koniecznego zarówno do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jak i dla rozwoju judykatury.

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i sposobu formułowania wniosku o jego przyjęcie do rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i sposobu prezentacji zagadnień prawnych. Dla szerszej publiczności może być mniej atrakcyjne.

Jak prawidłowo złożyć skargę kasacyjną? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy.

Dane finansowe

WPS: 167 131,24 PLN

zapłata: 167 131,24 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 427/15
POSTANOWIENIE
Dnia 27 stycznia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster
w sprawie z powództwa A. K.
‎
przeciwko F. […] S.A. w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I ACa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w […], uwzględniając częściowo apelację powoda, zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający powództwo i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 167 131,24 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 30 lipca 2013 r., oddalił powództwo i apelację w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu.
Sąd Apelacyjny, odmiennie niż Sąd pierwszej instancji, nie uwzględnił podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia uznając, że w okolicznościach sprawy podniesienie tego zarzutu  stanowi  nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nie korzysta z ochrony.
W skardze kasacyjnej opartej jedynie na zarzucie naruszenia art. 117 § 2 k.c. przez błędną wykładnię, strona pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała przesłankę przedsądu określoną w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. stwierdzając, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne „związane z możliwością nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia z uwagi na uznanie, że zarzut taki stanowi nadużycie prawa po stronie dłużnika powołującego się na taki zarzut w celu uchylenia się od obowiązku wynikającego z określonego stosunku prawnego, w szczególności o charakterze obligacyjnym”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. powinien przedstawić występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne przez jego odpowiednie sformułowanie jako abstrakcyjnego pytania prawnego, wskazać przepis prawa, na tle którego powstało oraz przedstawić w pogłębionym wywodzie prawnym kontrowersje i rozbieżne oceny prawne, jakie zagadnienie wywołuje, ze wskazaniem propozycji ich rozwiązania oraz wykazać, że są one tak poważne, istotne i uniwersalne, że wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy koniecznego zarówno do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jak i dla rozwoju judykatury (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.).
Skarżąca nie wykazała tych okoliczności. Pytanie nie zostało sformułowane w sposób poprawny, nie wskazano przepisu prawa, na tle którego powstało ani kontrowersji czy rozbieżnych ocen prawnych jakie wywołuje. Przede wszystkim jednak nie wykazano konieczności wypowiedzenia się Sądu Najwyższego w tym przedmiocie. Kwestia oceny zarzutu przedawnienia roszczenia w aspekcie nadużycia prawa, przewidzianego w art. 5 k.c., była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, które przytoczyła sama skarżąca, nie wskazując jednocześnie dlaczego uważa, że Sąd Najwyższy powinien się  wypowiedzieć w tym zakresie po raz kolejny. Niewątpliwie nie jest to konieczne ani z punktu widzenia interesu publicznego, skoro Sąd Najwyższy rozwiązał już przedstawione zagadnienie prawne, ani w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż skarżąca nie zgłosiła w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 5 k.c. Tym samym, nawet w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy, związany podstawami skargi kasacyjnej( art. 398
13
§ 1 k.p.c.), nie mógłby podejmować tych kwestii.
Biorąc wszystko to pod uwagę należało na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując także okoliczności, które w ramach przedsądu Sąd Najwyższy obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98, w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI