V CSK 426/14

Sąd Najwyższy2015-02-20
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
umowa przechowaniaumowa o dziełoodpowiedzialność odszkodowawczaskarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienie prawne zostało już wyjaśnione w orzecznictwie, a skarga nie jest oczywiście uzasadniona.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający odszkodowanie za utratę materiałów badawczych. Pozwana kwestionowała odpowiedzialność za nienależyte wykonanie umowy przechowania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że zagadnienie prawne dotyczące umowy przechowania w kontekście umów o dzieło i o pracę zostało już ustabilizowane w orzecznictwie, a skarga nie spełnia wymogów formalnych.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 lutego 2015 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanej P.[…] w C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 stycznia 2014 r. (sygn. akt I ACa [...]). Sprawa dotyczyła powództwa A. R. o zapłatę odszkodowania w kwocie 250 000 zł, zasądzonego przez Sąd Okręgowy w C. w kwocie 217 400 zł za utratę materiałów badawczych powoda, które zostały skradzione z gabinetu w budynku pozwanej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, uznając jej odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 835 k.c. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, rozkładzie ciężaru dowodu oraz błędną wykładnię i zastosowanie przepisów. Sąd Najwyższy, działając w ramach instytucji przedsądu (art. 398^9 k.p.c.), odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że podniesione przez skarżącą zagadnienie prawne dotyczące możliwości zastosowania umowy o przechowanie jako pobocznej w stosunku do innych umów, gdy przedmioty nie zostały wydane przechowawcy, zostało już wyjaśnione w ustabilizowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Ponadto, skarga nie była oczywiście uzasadniona, a zarzuty wewnętrznie sprzeczne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił merytorycznego rozpoznania skargi i zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, umowa przechowania może być zawarta w sposób dorozumiany, a oddanie rzeczy nie musi przybrać formy wręczenia do rąk przechowawcy, lecz może polegać na złożeniu w lokalu przechowawcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na ustabilizowane orzecznictwo, które dopuszcza zawieranie umów przechowania w sposób dorozumiany, zarówno w relacji pracodawca-pracownik, jak i w innych sytuacjach, gdy z okoliczności wynika powierzenie rzeczy dysponentowi pomieszczenia, który się na to godzi. Wyjaśniono również, że oddanie rzeczy może nastąpić przez złożenie jej w lokalu przechowawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

A. R.

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznapowód
P.[…] w C.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^3 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skutek odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej za nienależyte wykonanie zobowiązania.

k.c. art. 835

Kodeks cywilny

Definicja i podstawowe zasady umowy przechowania.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiedzialność za koszty w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kosztów podlegających zwrotowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podniesione zagadnienie prawne zostało już wyjaśnione w ustabilizowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia. Zastosowanie art. 835 k.c. w orzecznictwie jest ustabilizowane i nie budzi wątpliwości w kontekście przedstawionym przez skarżącą.

Odrzucone argumenty

Kwestia możliwości zastosowania umowy o przechowanie jako pobocznej w stosunku do umowy o dzieło lub umowę o pracę, gdy przedmioty nie zostały zindywidualizowane ani wydane przechowawcy, stanowi istotne zagadnienie prawne. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego zostało wydane z naruszeniem art. 835 k.c., co czyni skargę oczywiście uzasadnioną.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju myśli prawnej i będzie miało znaczenie nie tylko do oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także przy rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Do zawarcia umowy przechowania może dojść w sposób dorozumiany między pracodawcą a pracownikiem w odniesieniu do przedmiotów, które pracownik zwykle wnosi do miejsca pracy i rzeczy, które pozostają w związku z pracą. Oddanie rzeczy nie musi przybrać formy wręczenia do rąk przechowawcy, lecz może także polegać na złożeniu w lokalu przechowawcy.

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście istnienia istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi. Potwierdzenie ustabilizowanej linii orzeczniczej dotyczącej dorozumianej umowy przechowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego etapu postępowania (przedsąd skargi kasacyjnej) i konkretnego zagadnienia prawnego, które zostało już ugruntowane w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i interpretacji umowy przechowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i pułapki.

Dane finansowe

WPS: 250 000 PLN

odszkodowanie: 217 400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 426/14
POSTANOWIENIE
Dnia 20 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa A. R.
‎
przeciwko P.[…] w C.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w C. uwzględnił w przeważającej części powództwo o zapłatę odszkodowania w kwocie 250 000 zł skierowane przez powoda A. R. przeciwko pozwanej P. […] w C.  i zasądził od pozwanej kwotę 217 400 zł, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu. Sąd Apelacyjny w  […] wyrokiem z dnia 31 stycznia 2014 r. oddalił apelację pozwanej od tego wyroku. Na podstawie ustaleń dokonanych przez Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwana ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec powoda za nienależyte wykonanie umowy przechowania zawartej w związku z łączącą strony umową o dzieło oraz umową o pracę, a obejmującej znajdujące się w gabinecie powoda w budynku pozwanej materiały źródłowe związane z prowadzonymi przez niego pracami badawczymi, które zostały skradzione z tego pomieszczenia. Utrata materiałów spowodowała konieczność ponownego wykonania prac, które były w   nich opisane. Sąd odwoławczy wskazał, że zarówno prace badawcze wykonywane na podstawie umowy o dzieło jak i materiały niezbędne do prowadzenia pracy dydaktycznej i naukowej w ramach zatrudnienia na uczelni musiały być przechowywane w pokoju powoda, a za należyte zabezpieczenie pomieszczeń w budynku odpowiadała pozwana, która za niedopatrzenia w tym zakresie ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 835 k.c.
Od wyroku Sądu Apelacyjnego pozwana wniosła skargę kasacyjną, opartą na obydwu podstawach z art. 398
3
§ 1 k.p.c., kwestionując poczynione ustalenia faktyczne, przyjęty rozkład ciężaru dowodu oraz zarzucając błędną wykładnię i  niewłaściwe zastosowanie art. 471 k.c. w zw. z art. 835 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w   art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania.
Pozwana powołała przesłanki z art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
Za istotne zagadnienie prawne uznała problem możliwości zastosowania umowy o  przechowanie jako pobocznej w stosunku do umowy o dzieło, a także umowy o  pracę w wypadku, kiedy przedmioty, które miały być objęte umową przechowania nie zostały zindywidualizowane ani wydane przechowawcy. Podkreśliła, że istotą umowy przechowania jest oddanie rzeczy ruchomej przechowawcy. O oczywistej zasadności skargi ma natomiast świadczyć wydanie zaskarżonego orzeczenia przy zastosowaniu art. 835 k.c. wbrew jego funkcji.
I
stotn
ym
zagadnienie
m
prawn
ym
w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.
jest problem
now
y
i dotychczas niewyjaśnion
y, dotyczący ważnego
abstrakcyjn
ego zagadnienia jurydycznego
, którego
rozpatrzenie
przyczyni się do rozwoju
myśli prawnej i
będzie miało znaczenie nie tylko
do
oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także
przy rozstrzyganiu
innych podobnych spraw.
Skarżący powinien zagadnienie to precyzyjnie sformułować, wskazując przepis prawa,
z którym jest związane i argument
y
prawn
e
, które prowadzą do
powstania wątpliwości co do właściwego sposobu jego rozumienia lub stosowania w określonych, uogólnionych stanach faktycznych
(zob. m. in. postanowienie S
ądu
N
ajwyższego
z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002
/1/11)
.
Istotne zagadnienie prawne nie występuje, jeżeli Sąd Najwyższy w pewnej kwestii wyraził pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą
ważne
okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu.
Problem ujęty przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jej skargi kasacyjnej do rozpoznania został już wyjaśniony w orzecznictwie, a przyjęta wykładnia jest ustabilizowana. Do zawarcia umowy przechowania może dojść w  sposób dorozumiany między pracodawcą a pracownikiem w odniesieniu do przedmiotów, które pracownik zwykle wnosi do miejsca pracy i rzeczy, które pozostają w związku z pracą (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1972  r., I PR 114/72, OSNCP 1973/2/33, a także wcześniejsze orzeczenie z dnia 18 listopada 1920 r., C 328/20, Zb.Orz. 1920/62, uchwała z dnia 2 grudnia 1975 r., I  PZP 43/75, OSNCP 1976/5/107 i z 1 grudnia 1976 r., IV PZP 5/76, OSNCP 1977/5-6/86). Może się też wiązać z wykonywaniem umowy o dzieło (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2004 r., V CK 235/04, Biul. SN 2005/4/13), ale także z nawiązywać się w wielu innych wypadkach, kiedy z okoliczności wynika, że określone rzeczy pozostawiane są w pomieszczeniu w okolicznościach wskazujących na powierzenie ich dysponentowi tego pomieszczenia, a ten godzi się na to (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 1951, C 496/50, OSN 1953/1/8).  W ostatnim powołanym orzeczeniu, jak też w orzeczeniu z dnia 21  stycznia 1954 r., II C 989/53 (PiP 1954/10-11/658) wyjaśniono też, że oddanie rzeczy nie musi przybrać formy wręczenia do rąk przechowawcy, lecz może także polegać na złożeniu w lokalu przechowawcy. Nie można więc zgodzić się ze skarżącą, że wskazane przez nią zagadnienie jest niedostatecznie objaśnione w  orzecznictwie.
Skarga nie jest także oczywiście uzasadniona. Przede wszystkim wewnętrznie sprzeczne jest stanowisko wskazujące tę samą kwestię prawną związaną z interpretacją konkretnego przepisu jednocześnie jako budzące wątpliwości zagadnienie prawne i jako przepis, którego wykładnia jest tak oczywista, że jego zastosowanie przez sąd prima facie uznać należy za wadliwe. Na pewno też oczywista zasadność zarzutu kasacyjnego nie może być uzasadniana tym samym wywodem, który służy wykazaniu występowania istotnego i  nierozwiązanego problemu prawnego. Dodatkowo zaś w rozpatrywanym wypadku ugruntowana wykładnia art. 835 k.c. przemawia przeciwko stanowisku, że zgłoszony przez skarżąca zarzut naruszenia tego przepisu jest jednoznacznie słuszny.
Z przytoczonych powodów powołane we wniosku przesłanki nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek z art. 398
9
§ 1 k.p.c., wobec czego n
ależało odmówić przyjęcia skargi
powodów
do merytorycznego rozpatrzenia (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 398
21
w zw. z art. 391 § 1 i art. 98 § 1 i 3 k.p.c., a ich wysokość określa § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 7 i § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI