V CSK 425/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej K. Sp. z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w B. i uwzględnił powództwo Gminy B. o rozwiązanie stosunku wieczystego użytkowania gruntu. Sąd Apelacyjny uznał, że nabycie przez pozwaną prawa użytkowania wieczystego od syndyka masy upadłości nie zwolniło jej z obowiązku zabudowy nieruchomości zgodnie z umową, a jego niewykonanie stanowiło podstawę do rozwiązania umowy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za nieuzasadnione. Podkreślono, że obowiązek zabudowy jest istotą prawa użytkowania wieczystego i nie wygasa przy nabyciu prawa od syndyka, a jego niewykonanie przez pozwaną, mimo upływu wielu lat i posiadania pozwolenia na budowę, było podstawą do rozwiązania umowy, a żądanie rozwiązania przez powódkę nie stanowiło nadużycia prawa podmiotowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że obowiązek zabudowy gruntu w ramach użytkowania wieczystego jest kluczowy i nie wygasa przy nabyciu prawa od syndyka masy upadłości, a jego niewykonanie uzasadnia rozwiązanie umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa użytkowania wieczystego od syndyka oraz obowiązku zabudowy określonego w umowie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nabycie prawa użytkowania wieczystego od syndyka masy upadłości wygasza obowiązek zabudowy gruntu określony w pierwotnej umowie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie prawa użytkowania wieczystego od syndyka masy upadłości nie wygasza obowiązku zabudowy gruntu.
Uzasadnienie
Obowiązek zabudowy jest istotą prawa użytkowania wieczystego i określa jego cel. Nie może być przeniesiony na nabywcę bez tego obowiązku. Nabywca musi liczyć się ze skutkami niewykonania tego obowiązku.
Czy niewykonanie obowiązku zabudowy gruntu przez wieczystego użytkownika, którego termin upłynął przed nabyciem przez niego prawa, stanowi podstawę do rozwiązania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niewykonanie obowiązku zabudowy gruntu, nawet jeśli termin jego spełnienia upłynął przed nabyciem prawa, może stanowić podstawę do żądania rozwiązania umowy, jeśli użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem.
Uzasadnienie
Pozwana znała przeznaczenie gruntu i obowiązek zabudowy. Niewykonanie tego obowiązku przez blisko osiem lat od objęcia gruntu w użytkowanie wieczyste zostało zakwalifikowane jako korzystanie z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem.
Czy żądanie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przez właściciela gruntu po długim okresie oczekiwania na zabudowę stanowi nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie rozwiązania umowy po długim okresie oczekiwania na wykonanie obowiązku zabudowy nie może być poczytywane za nadużycie prawa podmiotowego.
Uzasadnienie
Pozwana nie wykazała okoliczności uniemożliwiających jej realizację zabudowy, a żądanie rozwiązania umowy po kilkuletnim oczekiwaniu powódki na wykonanie obowiązku nie stanowi nadużycia prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina B. | instytucja | powódka |
| K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 240
Kodeks cywilny
Umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste może ulec rozwiązaniu przed upływem terminu, jeżeli wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem, w szczególności jeżeli nie wzniósł przewidzianych w umowie budynków lub urządzeń.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa podmiotowego.
u.g.n. art. 33 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 62 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
pr. upadł. art. 120 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe
Nabycie prawa użytkowania wieczystego w drodze egzekucji sądowej następuje bez obciążeń, jednak zasada ta nie ma zastosowania do obowiązku wzniesienia budynku.
k.p.c. art. 1000 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1004 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada bezpośredniości w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie prawa użytkowania wieczystego od syndyka masy upadłości nie zwalnia z obowiązku zabudowy. • Niewykonanie obowiązku zabudowy gruntu, nawet po upływie terminu, stanowi podstawę do rozwiązania umowy. • Korzystanie z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem uzasadnia rozwiązanie umowy. • Żądanie rozwiązania umowy przez właściciela po długim okresie oczekiwania nie jest nadużyciem prawa.
Odrzucone argumenty
Nabycie prawa użytkowania wieczystego od syndyka masy upadłości spowodowało wygaśnięcie obowiązku zabudowy. • Żądanie rozwiązania umowy przez powódkę stanowiło nadużycie prawa podmiotowego. • Pozwana nie korzystała z gruntu w sposób sprzeczny z jego przeznaczeniem. • Zaistniała przesłanka rozwiązania umowy z uwagi na upływ terminu zabudowy, podczas gdy termin ten upłynął przed nabyciem użytkowania przez pozwaną.
Godne uwagi sformułowania
stosunek prawny użytkowania wieczystego ma charakter prawa celowego (ius in re aliena), ustanawianego dla realizacji określonego celu gospodarczego i podporządkowanego temu celowi. • obowiązek zabudowy, przewidziany w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, określa istotę tego prawa; nie może ono zostać przeniesione na nabywcę bez tego obowiązku. • niewykonanie tego obowiązku może stanowić podstawę żądanie rozwiązania umowy, nawet jeśli termin jego spełnienia upłynął przed nabyciem tego prawa. • niewykonanie przez pozwaną – mimo braku obiektywnych przeszkód - obowiązku zabudowania gruntu przez okres blisko ośmiu lat od chwili objęcia go w użytkowanie wieczyste trafnie zostało zakwalifikowane jako korzystanie z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Katarzyna Polańska-Farion
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że obowiązek zabudowy gruntu w ramach użytkowania wieczystego jest kluczowy i nie wygasa przy nabyciu prawa od syndyka masy upadłości, a jego niewykonanie uzasadnia rozwiązanie umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa użytkowania wieczystego od syndyka oraz obowiązku zabudowy określonego w umowie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa rzeczowego – użytkowania wieczystego i jego ograniczeń, a także interakcji z prawem upadłościowym. Rozstrzygnięcie SN jest klarowne i stanowi istotny punkt odniesienia dla podobnych przypadków.
“Czy kupno firmy od syndyka zwalnia z obowiązku budowy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady użytkowania wieczystego.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.