Orzeczenie · 2017-03-30

V CSK 419/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-03-30
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
gry hazardoweautomatyprawo UEdyrektywa 98/34/WEnotyfikacjaTSUEodpowiedzialność odszkodowawczaSkarb Państwaswoboda świadczenia usług

Spółka P. Sp. z o.o. domagała się od Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Celnego w W. zapłaty 94 770 zł odszkodowania za zatrzymanie 19 automatów do gier hazardowych. Funkcjonariusze Służby Celnej zatrzymali automaty w okresie od lutego do października 2014 r., uznając, że były one eksploatowane poza kasynem gry, wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych (u.g.h.). Sąd Okręgowy oddalił powództwo, wskazując na zgodność polskich przepisów z prawem UE, mimo braku notyfikacji niektórych z nich zgodnie z dyrektywą 98/34/WE. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo TSUE, które dopuszcza ograniczenia swobody świadczenia usług w zakresie gier hazardowych ze względu na ważne cele społeczne, takie jak przeciwdziałanie przestępczości i uzależnieniom. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy, uznając, że brak notyfikacji, choć stanowił naruszenie prawa wspólnotowego, nie wpływa na uprawnienie państwa do ograniczenia swobody świadczenia usług hazardowych i nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną spółki, oparł się na wyroku TSUE z dnia 13 października 2016 r. (sygn. C-303/15), który jednoznacznie stwierdził, że przepisy ustawy o grach hazardowych, uzależniające prowadzenie działalności w zakresie gier od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie stanowią „przepisów technicznych” w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. W związku z tym niedokonanie ich notyfikacji nie jest czynem niedozwolonym i nie prowadzi do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną i zasądził od powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dyrektywy 98/34/WE w kontekście gier hazardowych i odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Potwierdzenie, że brak notyfikacji przepisów niebędących przepisami technicznymi nie rodzi odpowiedzialności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku notyfikacji przepisów krajowych dotyczących gier hazardowych, które TSUE uznał za niebędące przepisami technicznymi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak notyfikacji przepisów krajowych dotyczących gier hazardowych zgodnie z dyrektywą 98/34/WE stanowi podstawę do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za działania organów celnych podjęte na podstawie tych przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak notyfikacji przepisów krajowych, które nie stanowią „przepisów technicznych” w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, nie jest czynem niedozwolonym i nie prowadzi do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wyroku TSUE z dnia 13 października 2016 r. (C-303/15), który stwierdził, że przepisy ustawy o grach hazardowych, uzależniające prowadzenie działalności od koncesji, nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. W związku z tym ich brak notyfikacji nie skutkuje brakiem możliwości ich stosowania ani odpowiedzialnością odszkodowawczą państwa.

Czy przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.) stanowią „przepisy techniczne” w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie stanowią „przepisów technicznych” w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku z dnia 13 października 2016 r. (C-303/15) uznał, że przepisy te nie odnoszą się do produktu lub jego opakowania, nie określają wymaganych cech produktu, nie dotyczą usług społeczeństwa informacyjnego ani nie stanowią „innych wymagań” w rozumieniu dyrektywy. Zezwolenie na urządzanie gier hazardowych jest warunkiem prowadzenia działalności, a nie cechą produktu.

Czy ograniczenia swobody świadczenia usług w zakresie gier hazardowych, wynikające z przepisów krajowych, są zgodne z prawem UE?

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem, że są uzasadnione ważnymi względami interesu ogólnego i nie wykraczają poza to, co jest konieczne.

Uzasadnienie

TSUE wielokrotnie potwierdzał, że państwa członkowskie mogą ograniczać swobodę świadczenia usług w zakresie gier hazardowych ze względu na cele takie jak przeciwdziałanie przestępczości, oszustwom finansowym, nadmiernym wydatkom na gry oraz walce z uzależnieniem od hazardu. Polskie przepisy w tym zakresie zostały uznane za zgodne z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Celnego w W.

Strony

NazwaTypRola
P. Sp. z o.o.spółkapowódka
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Celnego w W.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyinna strona (koszty)

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariuszy przy wykonywaniu władzy publicznej, wymagająca bezprawności ich zachowania.

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Zakaz urządzania gier na automatach losowych poza kasynami gry.

u.g.h. art. 6 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Wymóg posiadania koncesji na prowadzenie kasyna gry w celu prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych.

Pomocnicze

dyrektywa 98/34/WE art. 8 § ust. 1

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Obowiązek państw członkowskich do zgłaszania Komisji Europejskiej projektów przepisów technicznych.

dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 11

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Definicja „przepisów technicznych” w rozumieniu dyrektywy.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o grach hazardowych, uzależniające prowadzenie działalności od koncesji, nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. • Brak notyfikacji przepisów, które nie są przepisami technicznymi, nie stanowi czynu niedozwolonego i nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. • Działania funkcjonariuszy celnych podjęte na podstawie przepisów krajowych, które nie zostały uznane za niezgodne z prawem UE, nie są bezprawne.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa UE z powodu braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych zgodnie z dyrektywą 98/34/WE. • Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie przepisów TFUE oraz dyrektywy 98/34/WE przez sądy niższych instancji.

Godne uwagi sformułowania

przepisy ustawy tego rodzaju, jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, stanowią „potencjalnie przepisy techniczne” w wypadku ustalenia przez sąd krajowy, iż wprowadzają one przesłanki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. • art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. nie są „przepisami technicznymi” w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, niedokonanie przez Polskę ich notyfikacji nie jest czynem niedozwolonym i nie prowadzi do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 98/34/WE w kontekście gier hazardowych i odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Potwierdzenie, że brak notyfikacji przepisów niebędących przepisami technicznymi nie rodzi odpowiedzialności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku notyfikacji przepisów krajowych dotyczących gier hazardowych, które TSUE uznał za niebędące przepisami technicznymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności państwa za działania organów oraz interpretacji przepisów UE w kontekście specyficznej branży gier hazardowych. Wyrok TSUE stanowi kluczowy element rozstrzygnięcia.

Czy brak notyfikacji przepisów o grach hazardowych otwiera drogę do odszkodowań od państwa? Sąd Najwyższy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 94 770 PLN

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst