V CSK 41/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego w sprawie o zasiedzenie nieruchomości z powodu niezawieszenia postępowania po śmierci wnioskodawczyni, co skutkowało nieważnością postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Prokuratora Generalnego od postanowienia sądu okręgowego, które oddaliło apelację w sprawie o zasiedzenie nieruchomości. Kluczowym problemem było niezawieszenie postępowania przez sąd okręgowy po śmierci wnioskodawczyni, mimo że sąd rejonowy posiadał taką wiedzę. Sąd Najwyższy uznał, że niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy interesy stron są sprzeczne, prowadzi do nieważności postępowania apelacyjnego.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2008 r. rozpoznał skargę kasacyjną Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 maja 2007 r. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Rejonowy w R. pierwotnie stwierdził nabycie własności przez wnioskodawczynię J. S. z dniem 24 marca 2002 r. Po wniesieniu apelacji przez uczestniczkę postępowania M. P., wnioskodawczyni zmarła. Mimo tej informacji, postępowanie apelacyjne zostało przeprowadzone bez obligatoryjnego zawieszenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację. Prokurator Generalny zaskarżył to postanowienie, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy uznał, że w postępowaniu nieprocesowym śmierć uczestnika, którego interesy są sprzeczne z interesami innego uczestnika, obliguje sąd do zawieszenia postępowania. Niezastosowanie się do tego przepisu spowodowało, że postępowanie apelacyjne toczyło się z udziałem nieistniejącej osoby, co skutkowało jego nieważnością. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie przed Sądem Okręgowym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, niezawieszenie postępowania w takiej sytuacji prowadzi do nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Śmierć uczestnika postępowania nieprocesowego, którego interesy są sprzeczne z interesami innego uczestnika, obliguje sąd do obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Niezastosowanie się do tego przepisu skutkuje tym, że postępowanie toczy się z udziałem nieistniejącej osoby, co czyni je nieważnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia, zniesienie postępowania i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w sensie uwzględnienia skargi)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (następca prawny) |
| P. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (następca prawny) |
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni (zmarła) |
| M. P. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 174 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący obligatoryjnego zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący skutków uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (nieważność).
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący skutków uwzględnienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezawieszenie postępowania po śmierci wnioskodawczyni, mimo sprzeczności interesów z uczestniczką, stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych i skutkowało nieważnością postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie było więc nieważne. Czynności procesowe podejmowane przez pełnomocnika wnioskodawczyni należało potraktować jako niedokonane.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność postępowania spowodowana niezawieszeniem go po śmierci strony w postępowaniu nieprocesowym, gdy interesy stron są sprzeczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu nieprocesowym, gdzie interesy stron są sprzeczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych zasad proceduralnych, nawet w obliczu śmierci strony, i jakie mogą być tego konsekwencje dla ważności całego postępowania.
“Śmierć wnioskodawcy pogrzebała postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy brak zawieszenia oznacza nieważność.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 41/08 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku T. S. i P. S. następców prawnych zmarłej J. S. przy uczestnictwie M. P. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 czerwca 2008 r., skargi kasacyjnej Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt III Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie, znosi postępowanie przed Sądem Okręgowym w G. i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z dnia 30 listopada 2006 r. stwierdził, że wnioskodawczyni J. S. nabyła prawo własności szczegółowo opisanej nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 24 marca 2002 r. Od tego postanowienia wniosła apelację uczestniczka postępowania M. P. Mimo że w dniu 29 grudnia 2006 r. wnioskodawczyni zmarła, o czym Sąd Rejonowy w sposób pośredni powziął wiadomość z treści pisma z dnia 7 marca 2007 r., apelacji nadany został bieg. Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 9 maja 2007 r. oddalił apelację. Od postanowienia tego Prokurator Generalny wniósł skargę kasacyjną opartą na podstawie naruszenia art.174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art.13 § 2 k.p.c. Wnosił o uchylenie 2 zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu nieprocesowym śmierć uczestnika uzasadnia zawieszenie postępowania, gdy jego interesy są sprzeczne z interesem innego uczestnika. Nie budzi wątpliwości, że interesy wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania są sprzeczne o czym świadczy wniesiona apelacja. Istniała zatem podstawa do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu (art.174 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Niezawieszenie postępowania spowodowało, że postępowanie apelacyjne zakończone zaskarżonym orzeczeniem toczyło się z udziałem nieistniejącej osoby. Czynności procesowe podejmowane przez pełnomocnika wnioskodawczyni należało potraktować jako niedokonane; postępowanie było więc nieważne. Z przytoczonych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 39815 w zw. z art. 386 § 2 i art. 39821 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI