V CSK 397/17

Sąd Najwyższy2018-01-26
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzesłankidowód z urzęduart. 232 k.p.c.zasada kontradyktoryjnościkoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności, a sąd nie miał obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z urzędu.

Sąd Najwyższy w składzie jednoosobowym rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona powodowa oparła wniosek na przesłance oczywistej zasadności, zarzucając sądowi drugiej instancji naruszenie art. 232 zd. drugie k.p.c. poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że przesłanka ta nie została spełniona, podkreślając, że dopuszczenie dowodu z urzędu jest prawem sądu, a nie obowiązkiem, i nie może zastępować braku aktywności procesowej strony.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Gminy S. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 8 grudnia 2016 r. w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podstawą odmowy było niespełnienie przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności braku oczywistej zasadności skargi. Strona powodowa argumentowała, że sąd drugiej instancji naruszył art. 232 zd. drugie k.p.c., nie dopuszczając z urzędu dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia wysokości szkody. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady kontradyktoryjności i jego zastosowanie zależy od oceny sądu, a nie jest obowiązkiem zastępującym aktywność stron. Podkreślono, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazał istnienia przesłanek do dopuszczenia dowodu z urzędu, a tym samym nie wykazał oczywistej wadliwości zaskarżonego wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz pozwanych solidarnie koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie dowodu z urzędu na podstawie art. 232 zd. drugie k.p.c. jest prawem sądu, a nie jego obowiązkiem, i może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy nie ma innej możliwości doprowadzenia do właściwego rozstrzygnięcia sprawy, a nie jako zastępstwo dla braku aktywności procesowej strony, zwłaszcza reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 232 zd. drugie k.p.c. jest przepisem szczególnym, który nie może być interpretowany w oderwaniu od zasady ciężaru dowodu spoczywającego na stronach. Skorzystanie z tego uprawnienia zależy od oceny sądu i sytuacji procesowej, a nie może wynikać z niekorzystania przez stronę ze środków procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

T. W., M. W., W. W. i T. W.

Strony

NazwaTypRola
Gmina S.instytucjapowód
T. W.osoba_fizycznapozwany
M. W.osoba_fizycznapozwany
W. W.osoba_fizycznapozwany
T. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w drodze postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 232 § zd. drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może dopuścić dowód z urzędu, jeżeli jest to niezbędne do właściwego rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Brak obowiązku sądu dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z urzędu w sytuacji, gdy strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała ciężaru dowodu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 232 zd. drugie k.p.c. przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Przepis art. 232 zd. 2 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady kontradyktoryjności, a więc dopuszczenie przez sąd dowodu z urzędu może nastąpić jedynie wtedy, gdy nie ma innej możliwości doprowadzenia do właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Jest to prawo sądu, a nie obowiązek i skorzystanie z tego uprawnienia uzależnione jest od oceny sytuacji procesowej danej sprawy, natomiast nie może być wynikiem niekorzystania ze środków procesowych przez stronę, zwłaszcza reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz stosowania art. 232 § 2 k.p.c. w kontekście ciężaru dowodu i roli sądu w postępowaniu dowodowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której strona nie wykazała ciężaru dowodu i domagała się dopuszczenia dowodu z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące funkcjonowania Sądu Najwyższego jako sądu kasacyjnego oraz rolę sądu w postępowaniu dowodowym, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Sąd Najwyższy: Kiedy skarga kasacyjna ma szansę na rozpoznanie?

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 397/17
POSTANOWIENIE
Dnia 26 stycznia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
w sprawie z powództwa Gminie S.
‎
przeciwko T. W., M. W., W. W. i T. W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt III Ca
[…]
,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz pozwanych solidarnie 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć  rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., powołując się na oczywistą zasadność skargi. Przesłanka te nie została spełniona.
Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Skarżący zasadność tej przesłanki upatruje w zarzutach naruszenia art. 232 zd. drugie k.p.c., podnosząc, że dla określenia wysokości poniesionej szkody niezbędne było dopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego sądowego, czego zaniechał Sąd drugiej instancji. W uzasadnieniu tego wniosku powołał się na orzeczenia Sądu Najwyższego, stwierdzające istnienie takiego obowiązku po stronie sądu.
Uzasadnienie tego wniosku jednak nie przekonuje. Skarżący pominął bowiem, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 232 zd. 2 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady kontradyktoryjności, a więc dopuszczenie przez sąd dowodu z urzędu może nastąpić jedynie wtedy, gdy nie ma innej możliwości doprowadzenia do właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Jest to prawo sądu, a nie obowiązek i skorzystanie z tego uprawnienia uzależnione jest od oceny sytuacji procesowej danej sprawy, natomiast nie może być wynikiem niekorzystania ze środków procesowych przez stronę, zwłaszcza reprezentowaną przez zawodowego pełnomocnika (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017 r., V CSK 290/16). Podkreśla się w orzecznictwie, że przepis, ze względu na jego wyjątkowy charakter, nie może być interpretowany w oderwaniu od zdania pierwszego, nakładającego na strony ciężar dostarczenia dowodów. Skarżący ciężarowi temu nie sprostał, wychodząc z założenia, że, wobec złożenia dowodu z prywatnej opinii biegłego rzeczoznawcy, ciężar wykazania, że określona w tej opinii szkoda nie wystąpiła lub była niższa, obciążał pozwanego, a w razie wątpliwości sąd powinien z urzędu dopuścić dowód z opinii biegłego sądowego. To założenie jednak nie ma podstaw. Należy zwrócić uwagę, że skarżący w toku całego procesu był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i nie istniały przeszkody w złożeniu stosownego wniosku dowodowego.  W tej sytuacji nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez Sąd Okręgowy, polegającego na nieprzeprowadzeniu takiego dowodu z urzędu. Brak tym samym podstaw do twierdzenia, że zaskarżony wyrok jest rażąco wadliwy czy niesprawiedliwy.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art. 98 k.p.c.
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI