V CSK 377/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Gminy T. o zapłatę należności za czynsz i opłaty targowe od Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego „H.(...)” Sp. j. oraz jej wspólników. Spółka zarzuciła wygaśnięcie roszczenia na skutek potrącenia wierzytelności z tytułu odszkodowania. Sąd Rejonowy wydał nakaz zapłaty, który spółka zaskarżyła. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 82.452,69 zł, przyjmując, że umowa o administrację targowiskiem ma charakter umowy o świadczenie usług, a pozwana spółka powinna przekazać powódce wszystko, co uzyskała w wyniku administracji, po odliczeniu należnego jej wynagrodzenia. Sąd Okręgowy uznał zarzut potrącenia za nieskuteczny z powodu braku umocowania pełnomocnika do jego złożenia. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając łącznie 101.741,71 zł, uznając jednak potrącenie za skuteczne w części i kwestionując rozliczenie opłat rezerwacyjnych, eksploatacyjnych i parkingowych. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanych, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej kwoty 59.779,43 zł wraz z odsetkami, uznając, że sąd drugiej instancji błędnie zinterpretował umowę w zakresie rozliczenia tych opłat. Sąd Najwyższy wskazał, że stosowanie przepisów o zleceniu do umów o świadczenie usług wymaga uwzględnienia specyfiki konkretnej sytuacji i swobodnego ukształtowania stosunku prawnego przez strony. Podkreślono, że sposób wykonywania umowy oraz brak rozliczeń przez ponad osiem lat nie były właściwie ocenione przez Sąd Apelacyjny. Sprawę w tej części przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja umów o świadczenie usług, stosowanie przepisów o zleceniu, zakres umocowania pełnomocnika procesowego, ocena sposobu wykonywania umowy i długotrwałych rozliczeń.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy o administrację targowiskiem, ale zasady interpretacyjne są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pełnomocnik procesowy jest upoważniony do rozszerzenia powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich czynności procesowych, w tym do zgłoszenia rozszerzenia powództwa.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 91 pkt 1 k.p.c., pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, co obejmuje również rozszerzenie powództwa.
Jak należy interpretować umowę o administrację targowiskiem w zakresie rozliczenia pobranych opłat, w szczególności opłat rezerwacyjnych, eksploatacyjnych i parkingowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował umowę, nie uwzględniając specyfiki sytuacji i swobodnego ukształtowania stosunku prawnego przez strony, a także nie ocenił właściwie sposobu wykonywania umowy przez ponad osiem lat.
Uzasadnienie
Stosowanie przepisów o zleceniu do umów o świadczenie usług wymaga uwzględnienia specyfiki konkretnej sytuacji i odmiennych cech danego przypadku wynikających ze swobodnego ukształtowania przez strony stosunku prawnego (art. 3531 k.c.). Sposób wykonywania zobowiązania oraz brak rozliczeń przez długi okres stanowią istotne wskazówki interpretacyjne.
Czy oświadczenie o potrąceniu złożone przez pełnomocnika pozwanej było skuteczne?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że nie było skuteczne z powodu braku umocowania pełnomocnika. Sąd Apelacyjny uznał potrącenie za skuteczne w części.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na art. 91 k.p.c. i uznał, że pełnomocnik nie był umocowany do złożenia oświadczenia o potrąceniu. Sąd Apelacyjny inaczej ocenił skuteczność potrącenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina T. | instytucja | powódka |
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe „H.(...)” spółka jawna w T. | spółka | pozwana |
| G. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, przepisy o zleceniu stosuje się odpowiednio, uwzględniając specyfikę sytuacji i swobodne ukształtowanie stosunku prawnego przez strony.
k.p.c. art. 91 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem, jako też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy.
Pomocnicze
k.c. art. 740 § zdanie drugie
Kodeks cywilny
Zleceniobiorca obowiązany jest przy wykonywaniu zlecenia prowadzić je z należytą starannością. Powinien zwrócić wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego zostało uzyskane, chociażby w imieniu własnym.
k.c. art. 3531
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje, kontekst umowy, cel umowy, sposób jej wykonania.
k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawami skargi kasacyjnej są naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
u.p.o.l. art. 15 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Przepis nie miał zastosowania do opłat za świadczone przez pozwanych dodatkowe usługi targowe i korzystanie z urządzeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia umowy przez Sąd Apelacyjny w zakresie rozliczenia opłat rezerwacyjnych, eksploatacyjnych i parkingowych. • Niewłaściwa ocena sposobu wykonywania umowy i braku rozliczeń przez długi okres.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania w zakresie rozszerzonego powództwa z powodu braku umocowania pełnomocnika. • Naruszenie przepisów o podatkach i opłatach lokalnych. • Przedawnienie roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Stosowanie odpowiednie oznacza – jak przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie - konieczność uwzględnienia specyfiki konkretnej sytuacji. • Nie należy wykładać w oparciu o przypuszczenie, że powódka nie domagała się przez okres ponad ośmiu lat wykonywania umowy rozliczenia wpływów z opłat eksploatacyjnych, rezerwacyjnych i parkingowych tylko z uwagi na zaufanie wobec swojego kontrahenta.
Skład orzekający
Marek Sychowicz
przewodniczący
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja umów o świadczenie usług, stosowanie przepisów o zleceniu, zakres umocowania pełnomocnika procesowego, ocena sposobu wykonywania umowy i długotrwałych rozliczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy o administrację targowiskiem, ale zasady interpretacyjne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja umów i jak długotrwałe praktyki mogą wpływać na ocenę woli stron, nawet w kontekście przepisów o zleceniu. Dotyczy też ważnych kwestii procesowych związanych z pełnomocnictwem.
“Długotrwałe milczenie kontrahenta może zmienić zasady gry: Sąd Najwyższy o interpretacji umów i rozliczeniach.”
Dane finansowe
WPS: 124 129,63 PLN
należności za opłaty targowe i czynsz: 41 942,28 PLN
opłaty eksploatacyjne, rezerwowe i parkingowe: 59 779,43 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.