V CSK 337/09

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po J. M., złożonego przez jego wierzyciela, B. P. W trakcie postępowania spadkobiercy ustawowi (żona J. M. oraz dzieci: A. M., P. M., M. S. i B. M.) uchylili się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu spadku, przyjmując go z dobrodziejstwem inwentarza. Uzasadniali to błędnym przekonaniem o stanie majątku spadkowego, w szczególności o braku długu spadkowego wynikającego z wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 27 lutego 2004 r. Sąd Rejonowy w Ż. zatwierdził uchylenie się od skutków niezachowania terminu dla większości spadkobierców, ale odmówił tego A. M., uznając go za świadomego sytuacji. Jednakże Sąd Okręgowy w B., rozpoznając apelację wnioskodawcy, zmienił postanowienie wstępne i odmówił zatwierdzenia uchylenia się od skutków niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez pozostałych spadkobierców. Sąd II instancji uznał, że powołanie się na błąd wymaga, aby był on prawnie doniosły, a nieznajomość przedmiotu spadku wynikająca z niedołożenia należytej staranności nie jest takim błędem. Podkreślono, że spadkobiercy mieli możliwość dowiedzenia się o długu spadkowym, w tym od A. M. oraz z informacji płynących z toczącej się sprawy sądowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną spadkobierców J. M., P. M., M. S. i B. M., oddalił ją. Sąd Najwyższy podzielił wykładnię Sądu Okręgowego oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2005 r. (IV CK 799/04), zgodnie z którą nieznajomość przedmiotu spadku wynikająca z niedołożenia przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego nie stanowi błędu istotnego w rozumieniu art. 1019 § 2 k.c. w związku z art. 84 § 1 i 2 k.c.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający