V CSK 329/17

Sąd Najwyższy2017-11-30
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
darowiznaodwołanie darowiznyrażąca niewdzięcznośćskarga kasacyjnaSąd NajwyższyKodeks cywilnyKodeks rodzinny i opiekuńczy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się zobowiązania pozwanych do złożenia oświadczenia woli. Jako podstawę przyjął potrzebę wykładni art. 898 § 1 k.c. w związku z art. 87 k.r.o. oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na brak istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Powód domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, argumentując potrzebą wykładni przepisów dotyczących odwołania darowizny (art. 898 § 1 k.c. w związku z art. 87 k.r.o.) oraz oczywistą zasadnością skargi. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem występowania istotnego zagadnienia prawnego, które wymagałoby wykładni, wskazując, że kwestia odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy. Ponadto, Sąd uznał, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności skargi, gdyż nie stwierdzono łatwo dostrzegalnych uchybień przepisom prawa, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego i oddalił wniosek o zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu z powodu braku wymaganego oświadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że potrzeba wykładni art. 898 § 1 k.c. w zakresie wskazanym przez skarżącego nie występuje, gdyż kwestia ta była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Nie została również spełniona przesłanka oczywistej zasadności skargi, ponieważ nie stwierdzono łatwo dostrzegalnych uchybień przepisom prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
S.M.osoba_fizycznapowód
J.U.osoba_fizycznapozwany
E.U.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.c. art. 898 § § 1

Kodeks cywilny

Darowizna wytwarza stosunek etyczny między darczyńcą, a obdarowanym, wyróżniający się moralnym obowiązkiem wdzięczności. Naruszenie tego obowiązku przez dopuszczenie się ciężkich uchybień opatrzne jest sankcją prawną w postaci możliwości odwołania darowizny. Warunkiem jest jednak, aby obdarowany dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności.

k.p.c. art. 398^9 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

k.p.c. art. 398^9 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.r.o. art. 87

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 361 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 398^21 k.p.c.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni. Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Kwestia odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni art. 898 § 1 k.c. w związku z art. 87 k.r.o. w aspekcie potrzeby udzielenia szerszej ochrony prawnej darczyńcy w stosunkach opartych na więzi rodzinnej. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, wynikająca z potrzeby zapewnienia darczyńcom ochrony prawnej zgodnej z wzajemnymi, przewidzianymi w art. 87 k.r.o. obowiązkami rodziców i dzieci.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Darowizna wytwarza stosunek etyczny między darczyńcą, a obdarowanym, wyróżniający się moralnym obowiązkiem wdzięczności. Warunkiem jest jednak, aby obdarowany dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności. W skardze brak argumentów mogących uzasadniać potrzebę ponownego zajęcia się przez Sąd Najwyższy wykładnią art. 989 § 1 k.c. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa.

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z powodu braku przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności braku istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki z V CSK 329/17.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 329/17
POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z powództwa S.M.
‎
przeciwko J.U. i E.U.
‎
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 listopada 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym,
3) oddala wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Według art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten nie narusza norm Konstytucji i pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy, dopuszczającymi wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla.
Powód zarzucił zaskarżonemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego w (…) z  dnia 2 grudnia 2016 r. naruszenie: art. 898 § 1 k.c. z związku z art. 87 k.r.o., art.  233 § 1 w związku z art. 328 § 2 k.p.c., art. 361 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., art. 382 k.p.c.
Wniosek o przyjęcie do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej powód uzasadnił:
-
potrzebą wykładni art. 898 § 1 k.c. w związku z art. 87 k.r.o. w aspekcie potrzeby udzielenia szerszej ochrony prawnej darczyńcy w stosunkach opartych na więzi rodzinnej,
- oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej, wynikającą z potrzeby zapewnienia darczyńcom ochrony prawnej zgodnej z wzajemnymi, przewidzianymi w art. 87 k.r.o. obowiązkami rodziców i dzieci.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę określoną w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. (istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w  orzecznictwie sądów) zależy od wykazania, że treść wskazanych w skardze przepisów prawa nie została dostatecznie wyjaśniona w dotychczasowym orzecznictwie lub że istnieje potrzeba zmiany dotychczasowej wykładni tych przepisów. Gdy w ramach stosowania wskazanych przepisów powstały już w  orzecznictwie określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie postulowanej wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, z dnia 11 stycznia 2008r., I UK 283/07, z dnia 13 czerwca 2008r., III CSK 104/08, z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 11/09).
W sprawie tak rozumiana potrzeba wykładni
art. 898 § 1 k.c. w zakresie określonym przez skarżącego nie występuje.
W
ykładnia art. 989 § 1 k.c. była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. W wypowiedziach tych wskazano, że darowizna wytwarza stosunek etyczny między darczyńcą, a obdarowanym, wyróżniający się moralnym obowiązkiem wdzięczności. Naruszenie tego obowiązku przez dopuszczenie się ciężkich uchybień opatrzone jest sankcją prawną w postaci możliwości  odwołania darowizny. Warunkiem jest jednak, aby obdarowany dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności.
W skardze brak argumentów mogących uzasadniać  potrzebę ponownego zajęcia się przez Sąd Najwyższy wykładnią art. 989 § 1 k.c.
Nie jest też spełniona przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.  W art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art.  398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23  listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). W sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia żadnego z  powołanych w skardze przez powoda przepisów prawnych.
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął na podstawie art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
Wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postepowaniu kasacyjnym został oddalony ze względu na niezłożenie wymaganego przez § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z  urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1717 ze zm.) oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI