V CSK 329/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, B. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W., wystąpił przeciwko byłym członkom zarządu spółki „S.” Sp. z o.o. o zapłatę kwoty 170.331,79 zł, powołując się na art. 299 k.s.h. Sąd Okręgowy we W. pierwotnie uwzględnił powództwo nakazem zapłaty, jednak po sprzeciwie pozwanych oddalił je, uznając, że strona powodowa nie wykazała bezskuteczności egzekucji wobec spółki, gdyż istniała możliwość zaspokojenia z masy upadłości dzięki zabezpieczeniu hipotecznemu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Po uchyleniu przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej jednego z pozwanych (M.S.), Sąd Apelacyjny ponownie rozpoznał sprawę i wydał wyrok uwzględniający powództwo wobec M.S. w kwocie 169.582,14 zł, zasądzając również koszty procesu. Sąd Apelacyjny uznał, że strona powodowa posiadała legitymację procesową czynną, a wyciąg z ksiąg funduszu sekurytyzacyjnego stanowił dowód następstwa prawnego. Pozwany M.S. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i k.c. w zakresie ciężaru dowodu co do skuteczności cesji wierzytelności. Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć wyciąg z ksiąg funduszu sekurytyzacyjnego ma moc dokumentu urzędowego, to nie stanowi dowodu na skuteczność cesji ani istnienie i wysokość nabytej wierzytelności, jeśli te okoliczności zostaną zakwestionowane przez stronę przeciwną. W takich przypadkach ciężar dowodu spoczywa na funduszu, zgodnie z art. 6 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad ciężaru dowodu w przypadku wyciągów z ksiąg funduszy sekurytyzacyjnych w kontekście odpowiedzialności członków zarządu na podstawie art. 299 k.s.h.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ciężar dowodu w zakresie cesji jest kwestionowany i dotyczy funduszy sekurytyzacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego stanowi dowód na skuteczność cesji wierzytelności i istnienie nabytej wierzytelności w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza gdy ciężar dowodu zostałby przeniesiony na stronę zaprzeczającą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyciąg z ksiąg funduszu sekurytyzacyjnego, mimo mocy dokumentu urzędowego, nie stanowi dowodu na skuteczność cesji ani istnienie i wysokość nabytej wierzytelności, jeśli te okoliczności zostaną zakwestionowane. Wówczas ciężar dowodu spoczywa na funduszu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 194 u.f.i. w zw. z art. 244 § 1 i art. 252 k.p.c. przenosi ciężar dowodu na stronę zaprzeczającą prawdziwości wyciągu. Jednakże domniemanie to dotyczy jedynie tego, co powinno być przedmiotem zapisów w księgach rachunkowych. Wyciąg nie jest dowodem na skuteczność cesji ani istnienie wierzytelności, co musi być udowodnione innymi środkami dowodowymi, zgodnie z art. 6 k.c.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo przypisał pozwanemu odpowiedzialność na podstawie art. 299 k.s.h., uwzględniając powództwo mimo braku wykazania bezskuteczności egzekucji z masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w tej części z powodu błędnego rozłożenia ciężaru dowodu w zakresie skuteczności cesji wierzytelności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Błędne zastosowanie przepisów dotyczących ciężaru dowodu w odniesieniu do wyciągu z ksiąg funduszu sekurytyzacyjnego doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że pozwany winien udowodnić brak cesji, zamiast aby powód wykazał jej skuteczność.
Czy pozwany członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, jeśli nie wykazał braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku pozwany nie mógł uwolnić się od odpowiedzialności, gdyż został prawomocnie pozbawiony prawa prowadzenia działalności gospodarczej na okres 4 lat za niezgłoszenie wniosku o upadłość.
Uzasadnienie
Pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej stanowiło dowód na brak możliwości ekskulpacji pozwanego w zakresie jego winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. | instytucja | powód |
| M.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A.W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Ma. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| „S.” spółka z o.o. we W. | spółka | dłużnik upadły |
| P. Bank S.A. w W. | spółka | wierzyciel |
| P.K.Bank S.A. w W. | spółka | wierzyciel |
| Urząd Skarbowy we W. | organ_państwowy | wierzyciel |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar udowodnienia faktu spoczywający na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
k.p.c. art. 252
Kodeks postępowania cywilnego
Strona zaprzeczająca prawdziwości dokumentu urzędowego lub twierdząca, że zawarte w nim oświadczenia są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić.
k.s.h. art. 299 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Podstawa odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki.
u.f.i. art. 194
Ustawa o funduszach inwestycyjnych
Nadawała moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z nich funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym.
Pomocnicze
Ustawa o rachunkowości art. 13 § ust. 1
Określa składniki ksiąg rachunkowych.
Ustawa o rachunkowości art. 14 § ust. 1
Określa zawartość dziennika.
Ustawa o rachunkowości art. 15 § ust. 1
Określa zawartość księgi głównej.
Ustawa o rachunkowości art. 16 § ust. 1
Określa prowadzenie ksiąg pomocniczych.
Ustawa o rachunkowości art. 21
Określa wymogi dowodów księgowych.
Ustawa o rachunkowości art. 23 § ust. 2
Określa wymogi zapisu księgowego.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia odsetek za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 244 i 252 k.p.c. w zw. z art. 194 u.f.i. i art. 6 k.c. przez błędne przyjęcie, że pozwany winien udowodnić brak cesji i istnienia wierzytelności, podczas gdy ciężar dowodu spoczywał na powodzie.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie ponosił winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (uznany za nieuzasadniony przez Sąd Apelacyjny).
Godne uwagi sformułowania
domniemanie autentyczności i domniemanie prawdziwości treści dokumentu urzędowego • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne • wyciąg z ksiąg funduszu nie może zawierać innych danych ponad te, które ujawniane są w samych księgach rachunkowych • nie stanowią one jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad ciężaru dowodu w przypadku wyciągów z ksiąg funduszy sekurytyzacyjnych w kontekście odpowiedzialności członków zarządu na podstawie art. 299 k.s.h."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ciężar dowodu w zakresie cesji jest kwestionowany i dotyczy funduszy sekurytyzacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności członków zarządu i zasad dowodzenia w postępowaniu cywilnym, szczególnie w kontekście funduszy sekurytyzacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Fundusz sekurytyzacyjny kontra członek zarządu: Kto musi udowodnić cesję wierzytelności?”
Dane finansowe
WPS: 170 331,79 PLN
zapłata z umowy kredytu: 169 582,14 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.