V CSK 323/18

Sąd Najwyższy2019-03-29
SNCywilneprawo zobowiązańWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyogólne warunki ubezpieczeniawykładnia prawazagadnienie prawnepostępowanie cywilnekoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia wykładni postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego.

Strona powodowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że wykładnia postanowień OWU nie stanowi istoty zagadnienia prawnego w rozumieniu przepisów procesowych, a jedynie kwestię faktyczną lub interpretację umowy.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lutego 2018 r. Strona powodowa wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które ujęła w formie pytań dotyczących sposobu rozumienia i zastosowania postanowienia § 9 ust. 2 pkt 4 ogólnych warunków ubezpieczenia pozwanej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., wyjaśnił, że istotność zagadnienia prawnego wymaga, aby miało ono znaczenie dla rozwoju prawa lub charakter precedensowy, a także odnosiło się do wykładni przepisów prawa. Podkreślono, że wątpliwości dotyczące wykładni postanowień ogólnych warunków umów, w tym ubezpieczeń, nie stanowią przepisów prawa i nie mogą być źródłem istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu przepisów o postępowaniu kasacyjnym. Ponieważ skarżąca ograniczyła się do pytań dotyczących wykładni postanowień OWU, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wykładnia postanowień OWU nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że istotne zagadnienie prawne musi dotyczyć wykładni przepisów prawa, a nie postanowień nienormatywnych, takich jak OWU. Wątpliwości dotyczące interpretacji OWU mają charakter faktyczny lub dotyczą wykładni umowy, a nie przepisów prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

strona pozwana

Strony

NazwaTypRola
M. Sp. jawna w P.spółkapowód
Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w S.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym występowanie istotnego zagadnienia prawnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykładnia postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Istotność zagadnienia prawnego (...) konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Ogólne warunki umów, w tym ogólne warunki ubezpieczeń, mają charakter nienormatywny, wobec czego nie stanowią przepisów prawa, a zarzut naruszenia przez sąd konkretnego postanowienia zawartego w takich warunkach nie jest zarzutem obrazy prawa materialnego.

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej ze względu na brak istotnego zagadnienia prawnego, gdy przedmiotem sporu jest wykładnia ogólnych warunków ubezpieczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym i specyfiki zagadnień prawnych dopuszczalnych w tym trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje, co nie jest uznawane za istotne zagadnienie prawne w postępowaniu kasacyjnym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach ubezpieczeniowych.

Kiedy wykładnia OWU nie wystarczy, by trafić do Sądu Najwyższego?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 323/18
POSTANOWIENIE
Dnia 29 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Karol Weitz
w sprawie z powództwa […] "M." […] Sp. jawna w P.
‎
przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń […] S.A. w S.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 marca 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 9 lutego 2018 r., sygn. akt X Ga […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lutego 2018 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się  na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Zagadnienie to ujęła  w formie pytań dotyczących sposobu rozumienia i zastosowania - w okolicznościach sprawy - postanowienia § 9 ust. 2 pkt 4 ogólnych warunków ubezpieczenia, wykorzystywanych przez pozwaną.
Istotność zagadnienia prawnego
(art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.)
konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla  rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych  spraw. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które  zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Konieczne jest przy tym, aby przedstawione zagadnienie prawne odnosiło się do wykładni przepisów prawa (materialnego lub procesowego, por.  postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r., III CSK 12/18, nie publ., i z dnia 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, nie publ.). Przez rozstrzyganie tak ujmowanych zagadnień prawnych może być realizowany cel postępowania kasacyjnego w postaci ochrony interesu publicznego przez dążenie do jednolitości wykładni prawa i jego rozwoju (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 123/03, nie publ.). W konsekwencji przedmiotem zagadnienia prawnego, którego wystąpienie w okolicznościach sprawy uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie mogą być wątpliwości faktyczne albo dotyczące aktu subsumpcji, oraz wątpliwości - nawet poważne i istotne - które  dotyczą ustalenia treści lub interpretacji oświadczeń woli oraz umów zawartych przez strony, ważących na orzeczeniu objętym skargą kasacyjną. Analogicznie kategoria zagadnienia prawnego ujmowana jest na gruncie art. 390 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2018 r., III CZP 97/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 12).
Ogólne warunki umów, w tym ogólne warunki ubezpieczeń, mają charakter nienormatywny, wobec czego nie stanowią przepisów prawa, a zarzut naruszenia  przez sąd konkretnego postanowienia zawartego w takich warunkach  nie jest  zarzutem obrazy prawa materialnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1999 r., II CKN 602/98, nie publ., z dnia 11 stycznia 2001 r., V CKN 183/00, i z dnia 23 lutego 2018 r., III CZP 97/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 12, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2015 r., I CSK 479/14, nie publ.). Problem wykładni postanowień takich warunków nie może być zatem również źródłem istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2005 r., V CK 269/05, nie publ.).
Skarżąca ograniczyła się do sformułowania pytań dotyczących rozumienia i zastosowania w okolicznościach sprawy konkretnego postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia zastosowanych przez pozwaną. Pytania te nie stanowią wobec tego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 w związku z art. 391 § 1 i z art. 391 § 1 k.p.c.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI