V CSK 322/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 grudnia 2006 r. rozpoznał skargę kasacyjną spółki „M.” od postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach, które utrzymało w mocy wykreślenie hipoteki przymusowej. Hipoteka ta została wpisana na rzecz spółki „M.” na nieruchomości należącej do spółki „M.Z.H.”, która następnie ogłosiła upadłość. Sędzia-komisarz stwierdził niedopuszczalność wpisu hipoteki ze względu na naruszenie przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego, co skutkowało wykreśleniem hipoteki przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki „M.”, uznając, że nie może badać prawidłowości postanowienia sędziego-komisarza. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że sąd wieczystoksięgowy jest związany postanowieniem sędziego-komisarza o niedopuszczalności wpisu i nie może badać jego zasadności w postępowaniu wieczystoksięgowym. Podkreślono, że celem art. 82 Prawa upadłościowego i naprawczego jest umożliwienie rozstrzygnięcia o prawidłowości obciążenia w ramach postępowania upadłościowego. Sąd Najwyższy wskazał również, że niezgodność wykreślenia hipoteki z prawem materialnym, które nie mogło być uwzględnione przy wykreśleniu, może być przedmiotem odrębnego powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego w kontekście postanowień sędziego-komisarza w postępowaniu upadłościowym oraz możliwości dochodzenia roszczeń w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki w kontekście postępowania upadłościowego dłużnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd wieczystoksięgowy jest związany postanowieniem sędziego-komisarza stwierdzającym niedopuszczalność wpisu hipoteki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd wieczystoksięgowy jest związany postanowieniem sędziego-komisarza stwierdzającym niedopuszczalność wpisu hipoteki i nie może badać jego zasadności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 82 Prawa upadłościowego i naprawczego przekazuje rozstrzygnięcie o prawidłowości obciążenia składników masy upadłości sędziemu-komisarzowi w ramach postępowania upadłościowego. Ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz wyraźne postanowienie ustawy, że podstawą wykreślenia jest postanowienie sędziego-komisarza, wykluczają badanie zasadności tego postanowienia przez sąd wieczystoksięgowy.
W jaki sposób można dochodzić niezgodności wykreślenia hipoteki z prawem materialnym, jeśli nie mogło być ono uwzględnione przy wykreśleniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niezgodność wykreślenia hipoteki z prawem materialnym, które nie mogło być uwzględnione przy wykreśleniu, może być usunięta w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wykreślenie hipoteki dokonane bez naruszenia prawa mającego zastosowanie przy tej czynności, ale niezgodne z prawem materialnym, które nie mogło być uwzględnione przy wykreśleniu, może być przedmiotem odrębnego powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "M.", sp. z o.o. w S.Ś. | spółka | uczestniczka postępowania / skarżąca |
| "M.Z.H." S.A. w Z. | spółka | uczestniczka postępowania / wierzycielka |
Przepisy (8)
Główne
Pr.u.n. art. 81
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze
Naruszenie art. 81 Pr.u.n. jako podstawa stwierdzenia niedopuszczalności wpisu hipoteki przez sędziego-komisarza.
Pr.u.n. art. 82
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze
Przekazanie rozstrzygnięcia o prawidłowości obciążenia składników masy upadłości sędziemu-komisarzowi; postanowienie sędziego-komisarza jest podstawą wykreślenia.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 10
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Możliwość dochodzenia niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w drodze powództwa.
k.p.c. art. 6268 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu orzeczeniem prawomocnym.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 6268 § § 6 i 7
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu wieczystoksięgowego wykreślenia wpisu z urzędu na podstawie postanowienia sędziego-komisarza.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd wieczystoksięgowy jest związany postanowieniem sędziego-komisarza o niedopuszczalności wpisu. • Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego jest ograniczony i nie obejmuje badania zasadności postanowienia sędziego-komisarza. • Niezgodność wykreślenia z prawem materialnym można dochodzić w osobnym procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej.
Odrzucone argumenty
Sąd drugiej instancji rozpoznający apelację od wpisu jest uprawniony do kwestionowania prawidłowości wpisu, nawet jeśli został dokonany bez naruszenia prawa mającego zastosowanie przy dokonywaniu tej czynności. • Postanowienie sędziego-komisarza jest orzeczeniem sądu, które wiąże w innym postępowaniu sądowym.
Godne uwagi sformułowania
zakres rozpoznania sprawy w niniejszym postępowaniu wyklucza możliwość dokonywania oceny prawidłowości wydanego przez sędziego– komisarza postanowienia • ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego • podstawą wykreślenia w księdze wieczystej lub rejestrze prawa obciążającego składniki masy upadłości jest postanowienie sędziego-komisarza • Wykreślenie hipoteki dokonane bez naruszenia prawa mającego zastosowanie przy tej czynności, jeżeli wykreślenie to okaże się niezgodne z prawem materialnym, które nie mogło być uwzględnione przy wykreśleniu, może być usunięte w drodze (...) powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Marek Sychowicz
sprawozdawca
Józef Frąckowiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego w kontekście postanowień sędziego-komisarza w postępowaniu upadłościowym oraz możliwości dochodzenia roszczeń w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki w kontekście postępowania upadłościowego dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście postępowań upadłościowych i ksiąg wieczystych, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje złożoność relacji między różnymi postępowaniami sądowymi.
“Sąd Najwyższy: Sędzia-komisarz decyduje o hipotece, ale księga wieczysta może być korygowana w osobnym procesie.”
Dane finansowe
WPS: 831 422,7 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 120 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.