V CSK 3/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 sierpnia 2011 r., które oddalało apelację uczestników postępowania Z. W. i B. W. od postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy ustanowił drogę konieczną odrębnymi szlakami przez siedlisko skarżących na działce nr 348/8 na rzecz właścicieli działek nr 348/10, 348/11 i 348/12, a także służebność gruntową dostępu do sieci przesyłowych. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo ocenił zasadność ustanowienia służebności drogowej dwoma szlakami, nie uwzględniając w pełni dyrektywy z art. 145 § 2 zd. 2 k.c. oraz nie poczynił wystarczających ustaleń co do zakresu służebności i jej obciążenia. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na konieczność powściągliwego stosowania analogii z art. 145 k.c. do służebności przesyłu i potrzebę wnikliwej analizy stanu faktycznego, której w tej sprawie zabrakło. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 145 § 1 k.c. przez przyznanie podwójnego wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ustanawiania służebności drogowej i przesyłu, w szczególności w kontekście obciążenia nieruchomości siedliskowej oraz stosowania analogii prawnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia aktualnego brzmienia przepisów oraz orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest ustanowienie drogi koniecznej dwoma szlakami przez działkę siedliskową na rzecz różnych nieruchomości władnących?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy i wnikliwej analizy, czy takie rozwiązanie jest uzasadnione i nie stanowi nadmiernego obciążenia dla nieruchomości obciążonej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych w zakresie zasadności ustanowienia dwóch szlaków drogowych oraz ich wpływu na nieruchomość obciążoną, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy.
Jakie są granice analogicznego stosowania przepisów o służebności drogi koniecznej (art. 145 k.c.) do ustanowienia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy podkreślił, że sięganie do analogii z art. 145 k.c. musi być bardzo powściągliwe i poprzedzone wnikliwą oceną stanu faktycznego oraz wszechstronną analizą jurydyczną, a w tej sprawie zabrakło niezbędnych ustaleń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w sprawie nie poczyniono niezbędnych ustaleń w kierunku oceny zasadności analogicznego stosowania przepisów o służebności drogi koniecznej do służebności przesyłu, co jest warunkiem dopuszczalności takiego rozwiązania.
Czy przyznanie podwójnego wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej tym samym szlakiem na rzecz oznaczonych nieruchomości władnących jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że zasadnie skarżący zarzucili naruszenie art. 145 § 1 k.c. przez przyznanie podwójnego wynagrodzenia, gdyż wynagrodzenie to jest synonimem odszkodowania i nie powinno przenosić jego wysokości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy pominął fakt, iż wynagrodzenie z art. 145 § 1 k.c. jest formą odszkodowania, co wyklucza przyznanie podwójnego świadczenia za ten sam szlak.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| L. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. W. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. W. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Sąd powinien dążyć do przeprowadzenia drogi koniecznej przez te grunty, które były przedmiotem czynności prawnej, chyba że pociągnęłoby to za sobą rażąco nieproporcjonalne ograniczenie własności.
k.c. art. 145 § § 2 zd. 2
Kodeks cywilny
W przypadkach przewidzianych w tym przepisie sąd może orzec ustanowienie służebności na gruntach innych niż te, które były przedmiotem czynności prawnej, gdyby ustanowienie na tych ostatnich gruntach pociągnęło za sobą rażąco nieproporcjonalne ograniczenie własności.
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej jest synonimem odszkodowania i nie powinno przenosić jego wysokości.
Pomocnicze
k.c. art. 285 § § 1
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa jest prawem związanym z własnością nieruchomości władnącej.
k.c. art. 285 § § 2
Kodeks cywilny
Celem służebności gruntowej może być jedynie zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Urządzenia służące do doprowadzania energii elektrycznej nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
k.c. art. 49
Kodeks cywilny
Nowelizacja z dnia 30 maja 2008 r. nadała art. 49 k.c. nowe brzmienie, wprowadzając § 2 dotyczący nabycia własności urządzeń przez przedsiębiorcę za wynagrodzeniem lub ustanowienia służebności przesyłu.
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące służebności przesyłu.
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 517
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398³
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Granice wykonywania prawa własności są wyznaczone przez ustawy, zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 145 k.c. przez niewłaściwe ustalenie zakresu służebności drogowej i ustanowienie dwóch szlaków. • Brak wystarczających ustaleń faktycznych i analizy prawnej w zakresie analogicznego stosowania art. 145 k.c. do służebności przesyłu. • Naruszenie art. 145 § 1 k.c. przez przyznanie podwójnego wynagrodzenia za służebność drogi koniecznej.
Godne uwagi sformułowania
służebność gruntowa jest ex definitione (...) prawem związanym z własnością nieruchomości władnącej • sięganie do analogii z art. 145 k.c. musi być bardzo powściągliwe • wynagrodzenie z art. 145 § 1 k.c. jest w istocie (...) synonimem odszkodowania
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący, sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanawiania służebności drogowej i przesyłu, w szczególności w kontekście obciążenia nieruchomości siedliskowej oraz stosowania analogii prawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia aktualnego brzmienia przepisów oraz orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów prawa rzeczowego, takich jak ustanawianie dróg koniecznych i służebności przesyłu, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia również zasady stosowania analogii w prawie.
“Dwie drogi przez Twoją działkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można żądać służebności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.