V CSK 294/14

Sąd Najwyższy2014-12-05
SNubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
ZUSskarga kasacyjnaodrzucenieprawomocnośćpostępowanie cywilneSąd Najwyższyodpowiedzialność

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku przedmiotu zaskarżenia w orzeczeniu sądu drugiej instancji.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżając go w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający kwotę 136.478,40 zł z odsetkami. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że Sąd Apelacyjny nie orzekał w tej części, ponieważ wyrok Sądu Okręgowego w tym zakresie uprawomocnił się już wcześniej, nie został zaskarżony przez pozwanego apelacją. Brak orzeczenia Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części skutkował odrzuceniem skargi kasacyjnej jako bezprzedmiotowej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez pozwanego P. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 17 lipca 2013 r., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w C. z dnia 20 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. kwotę 136.478,40 zł z odsetkami, zastrzegając pozwanemu prawo do ograniczenia odpowiedzialności do nieruchomości. Powód wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego w części oddalającej powództwo i ograniczającej odpowiedzialność. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok w punkcie dotyczącym ograniczenia odpowiedzialności do odsetek i oddalił apelację w pozostałej części. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Okręgowego co do zasądzonej kwoty 136.478,40 zł z odsetkami. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną, wskazując, że Sąd Apelacyjny nie orzekał w tej części, gdyż wyrok Sądu Okręgowego w zakresie zasądzenia kwoty 136.478,40 zł z odsetkami uprawomocnił się wcześniej i nie był przedmiotem postępowania apelacyjnego. Brak orzeczenia Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części oznaczał brak substratu zaskarżenia, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 398^6 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna może być wniesiona jedynie od prawomocnego wyroku lub postanowienia sądu drugiej instancji. Jeśli orzeczenia takiego nie ma, brak jest substratu zaskarżenia, co czyni skargę niedopuszczalną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie orzekał w części, w której pozwany zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, ponieważ ta część wyroku uprawomocniła się wcześniej i nie była przedmiotem postępowania apelacyjnego. Brak orzeczenia w zaskarżonej części skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Pozwany P. B. (w zakresie odrzucenia skargi)

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W.instytucjapowód
P. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna skierowana przeciwko nieistniejącemu rozstrzygnięciu jest bezprzedmiotowa i niedopuszczalna.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 24 § 4 i 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.z.p. art. 30 § 4

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

o.p. art. 59 § 1 pkt 9

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak orzeczenia Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

brak substratu zaskarżenia skarga kasacyjna skierowana przeciwko nieistniejącemu rozstrzygnięciu jest bezprzedmiotowa i z tej przyczyny niedopuszczalna

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu braku przedmiotu zaskarżenia w orzeczeniu sądu drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zaskarżono część wyroku, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z punktu widzenia procedury cywilnej, pokazując, jak ważne jest precyzyjne określenie przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej.

Błąd formalny w skardze kasacyjnej: Sąd Najwyższy odrzuca sprawę z powodu braku przedmiotu zaskarżenia.

Dane finansowe

WPS: 136 478,4 PLN

zasądzona kwota: 136 478,4 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 294/14
POSTANOWIENIE
Dnia 5 grudnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W.
‎
przeciwko P. B.
‎
o zaplatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...)
‎
z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa (...),
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy w C. zasądził od pozwanego P. B. na rzecz powodowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. kwotę 136.478,40 zł z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 4 lutego 2011 r. i kolejnymi ustawowymi odsetkami w razie zmiany ich wysokości do dnia zapłaty, z tym, że zastrzegł pozwanemu P. B. prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do stanowiących jego własność nieruchomości położonych w N. i w Z. - do wysokości wierzytelności zabezpieczonych wpisami hipotek przymusowych zwykłych na rzecz powoda, a ponadto na ograniczenie odpowiedzialności do odsetek za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności tych nieruchomości. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu.
Apelację od tego wyroku wniósł jedynie powód, zaskarżając go w pkt 2 i 3 tj. w części oddalającej powództwo ponad kwotę 136.478,40 zł, a także w pkt 1 - co do ograniczenia odpowiedzialności do odsetek za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części objętej apelacją i zasądzenie kwoty 491 152,70 zł z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a ponadto o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w
(...)
zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1. o tyle, że wyeliminował z jego treści zastrzeżenie pozwanemu prawa do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do odsetek za ostatnie dwa lata przed przysądzeniem własności tych nieruchomości oraz oddalił apelację w pozostałej części.
Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniósł pozwany, zaskarżając go „w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Okręgowego w C. Wydział I Cywilny z dnia 20 listopada 2012 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt I C
(...)
w zakresie, w jakim wyrokiem sądu pierwszej instancji zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę
136.478,40
zł wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 04 lutego 2011 r. i dalszymi ustawowymi odsetkami w razie zmiany ich wysokości”. W skardze pozwany zarzucił naruszenie art. 24 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), art. 30 § 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jedn. Dz.U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.) oraz art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skargę kasacyjną wniósł pozwany, zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego „w części utrzymującej w mocy wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę
136.478,40
zł wraz z ustawowymi odsetkami…”. Sąd Apelacyjny jednak nie orzekał o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Okręgowego w tej części. Sąd ten był związany granicami zaskarżenia wskazanymi przez powoda - gdyż tylko powód wniósł apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji i tylko w zakresie, jaki był dla niego niekorzystny, a więc w części, w której jego powództwo zostało oddalone. Wobec niezaskarżenia wyroku Sądu Okręgowego przez pozwanego w części uwzględniającej powództwo do kwoty 136 478,40 zł z odsetkami ustawowymi, w tej części wyrok pierwszoinstancyjny się uprawomocnił. Postępowanie apelacyjne nie dotyczyło więc już roszczenia w kwocie 136.478,40 zł z odsetkami i nie ma o nim orzeczenia - ani pozytywnego, ani negatywnego - w zaskarżonym wyroku. Skarga kasacyjna może być wniesiona jedynie od prawomocnego wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji oraz oznaczonych w art. 398
1
§ 1 k.p.c. postanowień tego sądu, co oznacza, że przedmiotem zaskarżenia może być wyłącznie rozstrzygnięcie znajdujące się w orzeczeniu tego sądu. Jeśli więc orzeczenia takiego nie ma, brak substratu zaskarżenia, co powoduje, że skarga kasacyjna skierowana przeciwko nieistniejącemu rozstrzygnięciu jest bezprzedmiotowa i z tej przyczyny niedopuszczalna, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 398
6
§ 2
in fine
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI