V CSK 267/14

Sąd Najwyższy2014-12-02
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnakara umownaart. 5 k.c.zasady współżycia społecznegoistotne zagadnienie prawneSąd Najwyższykoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 5 k.c. w związku z karą umowną nie spełnia kryteriów istotności.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę. Pozwana Spółka wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 5 k.c. w kontekście kary umownej. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienia nie są istotne w rozumieniu art. 398^9^ § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ ocena zgodności z zasadami współżycia społecznego jest zawsze uwarunkowana okolicznościami faktycznymi i nie pozwala na formułowanie uniwersalnych dyrektyw. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2014 r. (sygn. akt V CSK 267/14) rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwaną Spółkę "Z." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 grudnia 2013 r. (sygn. akt VI Ga [...]). Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę wniesionego przez "M." Sp. z o.o. w K. Pozwana Spółka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę występowania istotnego zagadnienia prawnego, które ujęła w formie pytań dotyczących stosowania art. 5 Kodeksu cywilnego w związku z karą umowną. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione zagadnienia, stwierdził, że nie spełniają one kryteriów istotności wymaganych przez art. 398^9^ § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że choć ocena wykonywania prawa podmiotowego, w tym wierzytelności z tytułu kary umownej, podlega analizie z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.), to taka ocena jest zawsze uwarunkowana konkretnymi okolicznościami faktycznymi danej sprawy. W konsekwencji, nie jest możliwe formułowanie ogólnych dyrektyw o uniwersalnym charakterze, które mogłyby przyczynić się do rozwoju judykatury. Nie stwierdzając również nieważności postępowania, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z przepisami k.p.c. i rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości dotyczącym opłat za czynności radców prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zagadnienie to nie może być uznane za istotne, ponieważ ocena zgodności z zasadami współżycia społecznego jest zawsze uwarunkowana okolicznościami faktycznymi sprawy i nie pozwala na formułowanie uniwersalnych dyrektyw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć wierzytelność z tytułu kary umownej podlega ocenie z punktu widzenia art. 5 k.c., to ocena ta jest każdorazowo uwarunkowana okolicznościami faktycznymi, co uniemożliwia formułowanie ogólnych dyrektyw przydatnych dla rozwoju judykatury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

pozwana (w sensie braku uwzględnienia jej skargi)

Strony

NazwaTypRola
M. Sp. z o.o.spółkapowódka
Z. Sp. z o.o.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka istotnego zagadnienia prawnego dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga, aby wypowiedź Sądu Najwyższego miała uniwersalny charakter przydatny dla rozwoju judykatury.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Ocena wykonywania prawa podmiotowego (w tym kary umownej) z punktu widzenia zasad współżycia społecznego.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie przepisów o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Brak stwierdzenia nieważności postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podniesione przez pozwaną zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotności wymaganych przez art. 398^9^ § 1 pkt 1 k.p.c. z uwagi na jego ścienne powiązanie z okolicznościami faktycznymi sprawy i brak uniwersalnego charakteru.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. ocena taka każdorazowo uwarunkowana jest okolicznościami faktycznymi sprawy, co powoduje, że nie ma zwykle miejsca na formułowanie ogólnych dyrektyw. nie sposób zatem zasadnie twierdzić, że ewentualna wypowiedź Sądu Najwyższego na zagadnienia przedstawione przez skarżącego będzie miała uniwersalny charakter przydatny dla rozwoju judykatury

Skład orzekający

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, zwłaszcza w kontekście stosowania art. 5 k.c. do kar umownych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia przesłanek formalnych przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, szczególnie w kontekście stosowania art. 5 k.c. do kar umownych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria przyjęcia sprawy do rozpoznania.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 267/14
POSTANOWIENIE
Dnia 2 grudnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z powództwa
[…]
"M." Sp. z o.o. w K.
‎
przeciwko
[…]
"Z." Sp. z o.o. z siedzibą w Z.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 grudnia 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w O.
‎
z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt VI Ga
[…]
,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w  orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Wymienione, kwalifikowane przesłanki wskazują, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione jedynie wtedy, gdy realizuje ona swą funkcję publicznoprawną, pozostawiając interes prywatny strony na drugim planie. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia i jego kognicja na tym etapie postępowania kasacyjnego nie obejmuje oceny zasadności samych podstaw skargi kasacyjnej.
Pozwana Spółka, jak wynika z wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołała przesłankę z art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., to jest występowanie istotnego zagadnienia prawnego. Zagadnienie to skarżąca ujęła w formie trzech zapytań, wszystkie łączące się z kwestią stosowania art. 5 k.c. w związku z karą umowną; sąd rozstrzygając sprawę poczytał bowiem powództwo o jej zapłatę za nadużycie prawa przytaczając dla uzasadnienia takiego stanowiska określone okoliczności faktyczne.
Analiza przedstawionych zagadnień prawnych wskazuje, że nie mogą być one uznane za istotne w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Nie budzi wątpliwości, że ocenie z punktu widzenia zgodności z zasadami współżycia społecznego podlega wykonywanie każdego prawa podmiotowego. Wierzytelność z tytułu kary umownej jest prawem podmiotowym (względnym), stąd też realizacja tego prawa przez wierzyciela również podlega ocenie w płaszczyźnie art. 5 k.c. (por. wyrok SN z dnia 15 października 2008 r. I CSK 126/08 - nie publ.)
.
Nie budzi też wątpliwości, że ocena taka każdorazowo uwarunkowana jest okolicznościami faktycznymi sprawy, co powoduje, że nie ma zwykle miejsca na formułowanie ogólnych dyrektyw. Nie sposób zatem zasadnie twierdzić, że ewentualna wypowiedź Sądu Najwyższego na zagadnienia przedstawione przez skarżącego będzie miała
uniwersalny charakter przydatny dla rozwoju judykatury, co wymagane jest przy przesłance z art.
398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.
W świetle powyższego, nie stwierdzając nadto wystąpienia  nieważności postępowania (art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.) należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i  3 k.p.c. w związku z art. 398
21
k.p.c. i w związku z § 6 pkt 7 oraz § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z  urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI