V CSK 235/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając, że nie wystąpiły przesłanki do jej rozpoznania, a wypadek komunikacyjny nie zwalniał najemcy z odpowiedzialności umownej.
Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Skarżąca argumentowała, że wypadek komunikacyjny, który uniemożliwił jej wywiązanie się z umowy najmu, stanowił przyczynę niezawinioną, a także kwestionowała swój status przedsiębiorcy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając brak przesłanek formalnych i merytorycznych, a także uznając, że wypadek komunikacyjny był ryzykiem osobistym najemcy.
Pozwana I. P. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 grudnia 2013 r., który zapadł w następstwie apelacji od wyroku Sądu Okręgowego. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przepisów dotyczących swobody działalności gospodarczej, odpowiedzialności kontraktowej (kary umowne, siła wyższa) oraz przepisów postępowania, w tym dotyczących ciężaru dowodu i zasady bezpośredniości. Skarżąca argumentowała, że konieczne jest wyjaśnienie kwestii odpowiedzialności z tytułu kary umownej w sytuacji, gdy niewywiązanie się z umowy najmu wynikało z przyczyn niezawinionych (wypadek komunikacyjny). Podnosiła również, że Sąd Apelacyjny błędnie uznał ją za przedsiębiorcę. Sąd Najwyższy, analizując uzasadnienia orzeczeń sądów niższych instancji oraz treść skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd uznał, że ustalenia Sądu Apelacyjnego co do braku statusu przedsiębiorcy u skarżącej są przekonujące. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że wypadek komunikacyjny stanowił ryzyko osobiste pozwanej jako najemcy i nie mógł stanowić podstawy do zwolnienia jej z obowiązków wynikających z umowy najmu lokalu użytkowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Zastosowano również art. 102 k.p.c., nie obciążając pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na szczególne okoliczności sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wypadek komunikacyjny stanowi ryzyko osobiste najemcy i nie zwalnia go z obowiązków umownych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wypadek komunikacyjny jest ryzykiem osobistym najemcy i nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że niewykonywanie obowiązków wynikających z umowy najmu nastąpiło z przyczyn nieobciążających pozwanej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. [...] Sp. z o.o. | spółka | powód |
| R. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (18)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.s.d.g. art. 4
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Dotyczy statusu przedsiębiorcy.
u.s.d.g. art. 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Dotyczy definicji przedsiębiorcy.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego, potencjalnie w kontekście nadużycia prawa.
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Dotyczy swobody umów.
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Dotyczy kary umownej.
k.c. art. 484
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków zastrzeżenia kary umownej.
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości miarkowania kary umownej.
k.c. art. 357^1
Kodeks cywilny
Dotyczy klauzuli rebus sic stantibus (zmiana stosunków).
k.c. art. 475
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków zwłoki dłużnika.
k.c. art. 495
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków zwłoki przy umowach wzajemnych.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania apelacyjnego i zasady bezpośredniości.
k.p.c. art. 207 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości składania pism procesowych.
k.p.c. art. 277
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przesłuchania stron.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do sądu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasadmiarowania kosztów postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek formalnych i merytorycznych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wypadek komunikacyjny jako ryzyko osobiste najemcy. Ustalenia Sądu Apelacyjnego co do braku statusu przedsiębiorcy są przekonujące.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (dot. kary umownej, siły wyższej, statusu przedsiębiorcy). Naruszenie przepisów postępowania (dot. oceny dowodów, zasady bezpośredniości).
Godne uwagi sformułowania
uczestniczenie przez pozwaną w wypadku komunikacyjnym jest ryzykiem osobistym pozwanej jako najemcy i nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, iż niewykonywanie obowiązków wynikających z umowy najmu lokalu użytkowego nastąpiło z przyczyn nieobciążających pozwaną.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, ocena ryzyka osobistego najemcy w kontekście odpowiedzialności kontraktowej, ustalanie statusu przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną oraz praktycznych aspektów odpowiedzialności kontraktowej, co jest interesujące dla prawników praktyków.
“Kiedy wypadek komunikacyjny nie zwalnia z odpowiedzialności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 235/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa C. […] Sp. z o.o. w L. przeciwko R. K. i I. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej I. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt I ACa […] , 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. nie obciąża pozwanej I. P. kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwana I. P. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 grudnia 2013 r. Wyrok ten został zaskarżony w całości. Zapadł on w następstwie wniesienia m.in. przez pozwaną I. P. apelacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19 lutego 2013 r. W skardze kasacyjnej pozwanej podnoszono zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, art. 5 i art. 353 1 k.c., art. 483 i 484 k.c., art., 5 k.c. w zw. z art. 483 i 484 k.c., art., 484 § 2 k.c., art. 357 1 k.c., art.475 i art. 495 k.c. Wskazywano także na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 i art. 382 k.p.c., art. 207 § 6 w zw. z art. 277 k.p.c. w zw. z art. 45 Konstytucji RP. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca stwierdziła, że w sprawie tej występuje istotne zagadnienie prawne, ponieważ konieczne jest jednoznaczne wyjaśnienie ogólniejszej kwestii, czy występują przesłanki odpowiedzialności prawnej z tytułu katy umownej, skoro niewywiązanie się przez pozwaną z obowiązków wynikających z umowy najmu wynikało z przyczyn przez nią niezawinionych (wypadek komunikacyjny). Ponadto – zdaniem skarżącej – skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że pozwana była przedsiębiorcą, mimo że faktycznie pozwana nigdy nie podjęła w sposób ciągły zorganizowanej działalności zarobkowej. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie – uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Analizując uzasadnienia orzeczeń obu Sądów meriti , treść skargi kasacyjnej pozwanej oraz zawartą w niej motywację prawną wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (s. 7 i n. skargi), Sąd Najwyższy stwierdził, że – wbrew stanowisku skarżącej – w sprawie nie występują przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidziane w art. 398 9 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.c. Przekonywające są przede wszystkim ustalenia Sądu Apelacyjnego co do tego, że pozwanej nie można było przypisać statusu przedsiębiorcy (s. 14-15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Trzeba także wyraźnie stwierdzić, że uczestniczenie przez pozwaną w wypadku komunikacyjnym jest ryzykiem osobistym pozwanej jako najemcy i nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, iż niewykonywanie obowiązków wynikających z umowy najmu lokalu użytkowego nastąpiło z przyczyn nieobciążających pozwaną. W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Istniały podstawy do nieobciążenia pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego w świetle art., 102 k.p.c. (k. 395 akt sprawy). [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI