V CSK 233/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW pozwie z dnia 26 czerwca 2017 roku strona powodowa (Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty) wniosła o wydanie nakazu zapłaty kwoty 287.020,24 zł z odsetkami od pozwanych J. T. i E. F., zabezpieczonej hipoteką na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. Pozwane wniosły o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia, braku wykazania wysokości wierzytelności oraz braku legitymacji biernej. Strona powodowa cofnęła pozew w stosunku do E. F. i zmodyfikowała żądanie do kwoty 162.699,87 zł, wskazując, że dochodzona należność znajduje uzasadnienie w sumie hipotek. Sąd ustalił, że pierwotna umowa kredytu konsolidacyjnego została zawarta przez E. F. z bankiem, a zabezpieczeniem była hipoteka na prawie do lokalu, którego udziały przysługiwały obu pozwanym. Po wypowiedzeniu umowy i odstąpieniu od ugody, wierzytelność została przelana na stronę powodową. Sąd rozpoznał sprawę w oparciu o przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu po nowelizacji z 2011 roku, uznając, że odpowiedzialność pozwanych jako dłużników rzeczowych jest ograniczona do wysokości ustanowionych hipotek. Sąd stwierdził, że roszczenia główne nie uległy przedawnieniu w zakresie odpowiedzialności rzeczowej, jednak roszczenia o odsetki są przedawnione zgodnie z art. 77 zd. 2 KWU (w brzmieniu po nowelizacji). W związku z tym, sąd zasądził od pozwanych należność główną w kwocie 129.744,87 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd oddalił również zarzut dotyczący braku legitymacji biernej, wskazując, że zbycie prawa do lokalu na rzecz osoby trzeciej w postępowaniu egzekucyjnym jedynie ogranicza możliwość zaspokojenia do tego postępowania. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając nimi pozwanych ze względu na ich stan majątkowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń zabezpieczonych hipoteką, w szczególności roszczeń o odsetki, oraz stosowanie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece po nowelizacji z 2011 roku.
Dotyczy specyficznej sytuacji hipoteki kaucyjnej i jej zabezpieczenia, a także odpowiedzialności rzeczowej dłużnika.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenia o odsetki zabezpieczone hipoteką kaucyjną ulegają przedawnieniu, mimo że hipoteka zabezpiecza wierzytelność główną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenia o odsetki zabezpieczone hipoteką kaucyjną ulegają przedawnieniu, zgodnie z art. 77 zd. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć hipoteka kaucyjna zabezpiecza wierzytelność główną i odsetki, to przepis art. 77 KWU (w brzmieniu po nowelizacji) wyraźnie wyłącza stosowanie zasady braku wpływu przedawnienia na zaspokojenie do roszczeń o świadczenia uboczne, w tym odsetki.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia głównego zabezpieczonego hipoteką jest skuteczny wobec dłużnika rzeczowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia roszczenia głównego nie jest skuteczny wobec dłużnika rzeczowego, ponieważ upływ terminu przedawnienia nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 77 zd. 1 KWU, który stanowi, że upływ terminu przedawnienia nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z obciążonej rzeczy. Odpowiedzialność dłużnika rzeczowego jest ograniczona do przedmiotu obciążenia.
Jakie przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece należy stosować do hipoteki kaucyjnej ustanowionej przed nowelizacją z 2011 roku, ale dochodzonej po jej wejściu w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do hipoteki kaucyjnej powstałej przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. stosuje się przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu nadanym tą ustawą, z wyjątkiem przepisów o rozporządzaniu opróżnionym miejscem hipotecznym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej, który nakazuje stosowanie nowych przepisów do hipoteki kaucyjnej powstałej przed jej wejściem w życie, chyba że zachodzą szczególne wyjątki dotyczące roszczeń związanych z wierzytelnością hipoteczną nieobjętych hipoteką zwykłą.
Czy pozwany, który nie jest już właścicielem nieruchomości obciążonej hipoteką, ponosi odpowiedzialność rzeczową?
Odpowiedź sądu
Tak, pozwany ponosi odpowiedzialność rzeczową, ale jego zaspokojenie jest ograniczone do postępowania egzekucyjnego dotyczącego tej nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nawet jeśli prawo do lokalu zostało zbyte na rzecz osoby trzeciej w postępowaniu egzekucyjnym, powód może zaspokoić się w tym postępowaniu, pod warunkiem uzyskania tytułu wykonawczego stwierdzającego istnienie wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty | instytucja | powód |
| J. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Bank (...) S.A. | instytucja | wierzyciel pierwotny |
Przepisy (15)
Główne
pr. bank. art. 69
Ustawa Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
u.k.w.h. art. 65
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Możliwość obciążenia nieruchomości hipoteką w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności.
u.k.w.h. art. 77
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Upływ terminu przedawnienia nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia, z wyjątkiem roszczeń o świadczenia uboczne (odsetki).
Dz.U. 131, poz. 1075 art. 10 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw
Do hipotek kaucyjnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu nadanym tą ustawą.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności dłużnika za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
k.c. art. 319
Kodeks cywilny
Możliwość uwzględnienia powództwa z zastrzeżeniem prawa do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
u.k.w.h. art. 67
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wpis do księgi wieczystej jako konstytutywny element powstania hipoteki.
u.k.w.h. art. 79 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Skutek wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego w księgach wieczystych.
u.k.w.h. art. 104
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Określał przedmiot zabezpieczenia hipoteką kaucyjną, obejmując odsetki i koszty postępowania w granicach sumy hipotecznej (uchylony).
u.k.w.h. art. 102 § ust. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przewidywał możliwość wykorzystania hipoteki kaucyjnej do zabezpieczenia roszczeń związanych z wierzytelnością hipoteczną, lecz nie objętych hipoteką zwykłą.
k.p.c. art. 355 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 203 § §4
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 1000
Kodeks postępowania cywilnego
Niezbędność uzyskania tytułu wykonawczego stwierdzającego istnienie wierzytelności.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania stron kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie główne zabezpieczone hipoteką nie uległo przedawnieniu w zakresie odpowiedzialności rzeczowej. • Hipoteka kaucyjna ustanowiona przed nowelizacją z 2011 r. podlega przepisom tej nowelizacji. • Odpowiedzialność dłużnika rzeczowego jest ograniczona do przedmiotu obciążenia.
Odrzucone argumenty
Roszczenia o odsetki zabezpieczone hipoteką kaucyjną uległy przedawnieniu. • Zarzut braku legitymacji biernej z uwagi na zbycie prawa do lokalu w postępowaniu egzekucyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność pozwanych jest ograniczona do wysokości ustanowionych hipotek. • Upływ terminu przedawnienia nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia. • Roszczenia o świadczenia uboczne (odsetki) podlegają przedawnieniu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń zabezpieczonych hipoteką, w szczególności roszczeń o odsetki, oraz stosowanie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece po nowelizacji z 2011 roku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji hipoteki kaucyjnej i jej zabezpieczenia, a także odpowiedzialności rzeczowej dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii przedawnienia roszczeń zabezpieczonych hipoteką, co jest częstym problemem w praktyce, zwłaszcza w kontekście funduszy sekurytyzacyjnych. Interpretacja przepisów o hipotece kaucyjnej i odsetkach jest istotna dla prawników.
“Przedawnienie odsetek zabezpieczonych hipoteką – czy fundusz sekurytyzacyjny może je dochodzić?”
Dane finansowe
WPS: 287 020,24 PLN
należność główna z tytułu kredytu: 129 744,87 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.