V CSK 206/15

Sąd Najwyższy2015-10-27
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższywymogi formalnezdolność sądowadobra osobistegminapostępowanie odwoławcze

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 października 2015 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Uzasadnienie wskazuje na niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych dotyczących wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, w tym brak wykazania istnienia zagadnienia prawnego lub podstaw nieważności postępowania. Sąd odniósł się również do kwestii zdolności sądowej Gminy Jaworzno oraz naruszenia dóbr osobistych osób prawnych.

Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną w sprawie z powództwa Gminy Jaworzno przeciwko J. M. o nakazanie i zapłatę, postanowieniem z dnia 27 października 2015 r. odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, wymagającym wniosku o przyjęcie do rozpoznania wraz z jego uzasadnieniem, które powinno wykazać istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Wskazano, że skarżący nie wykazał skutecznie istnienia zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ani podstaw nieważności postępowania z art. 379 k.p.c. Sąd wyjaśnił, że Gmina Jaworzno, jako miasto na prawach powiatu, posiada zdolność sądową. Odnosząc się do kwestii naruszenia dóbr osobistych, Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd już wielokrotnie wypowiadał się w podobnych sprawach, a ocena naruszenia dóbr osobistych organu osoby prawnej zależy od konkretnych okoliczności. Wobec braku skutecznego wykazania przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi, Sąd Najwyższy odmówił jej rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. Nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, że podniesiony przez niego problem ma charakter zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., tj. ma poważny, uniwersalny i istotny charakter, wywołuje zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne i nie został dotychczas rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestie podniesione przez skarżącego dotyczące naruszenia dobra osobistego osoby prawnej i jej organów były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy, a ocena zależy od konkretnych okoliczności sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Gmina Jaworznoinstytucjapowódka
J. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej i nakłada na skarżącego obowiązek zawarcia we wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia.

k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - istnienie zagadnienia prawnego.

k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - zaistnienie jednej z podstaw nieważności postępowania określonych w art. 379 pkt 1-6 k.p.c.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skutek odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 1 - 6

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy nieważności postępowania.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Brak zdolności sądowej.

u.s.p. art. 92 § ust. 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Status miasta na prawach powiatu.

u.s.g. art. 2 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Status gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia. Brak wykazania przez skarżącego istnienia zagadnienia prawnego o charakterze publicznoprawnym. Brak wykazania przez skarżącego zaistnienia podstaw nieważności postępowania. Gmina Jaworzno posiada zdolność sądową.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. z uwagi na brak zdolności sądowej strony powodowej. Twierdzenie o istnieniu zagadnienia prawnego dotyczącego naruszenia dóbr osobistych osoby prawnej i jej organów.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 398^4 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Miasto na prawach powiatu nie jest podmiotem odrębnym od gminy i nie posiada odrębnej osobowości prawnej – jest po prostu gminą, której przyznano uprawnienia powiatu.

Skład orzekający

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "wymogi formalne skargi kasacyjnej, przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania, zdolność sądowa gminy, naruszenie dóbr osobistych osób prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów proceduralnych skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów dotyczących zdolności sądowej oraz dóbr osobistych w kontekście skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kluczowe wymogi skargi kasacyjnej: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa trafi do rozpoznania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 206/15
POSTANOWIENIE
Dnia 27 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szulc
w sprawie z powództwa Gminy Jaworzno
‎
przeciwko J. M.
‎
o nakazanie i zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
‎
z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I ACa 352/14,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 398
4
§ 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i  nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia.
Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II  CSK 344/10, niepubl.). Dla skutecznego natomiast powołania się na przesłankę z  art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c. konieczne jest wskazanie przez skarżącego okoliczności uzasadniających twierdzenie o zaistnieniu jednej z podstaw nieważności postępowania określonych w art. 379 pkt 1 - 6 k.p.c.
Niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że zarówno przed Sądem pierwszej, jak i drugiej instancji zachodzi nieważność postępowania określona w art. 379 pkt 2 k.p.c. wskutek naruszenia art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. z uwagi na brak zdolności sądowej strony powodowej oznaczonej jako Gmina Jaworzno, podczas gdy osobowość prawną ma jedynie Gmina Miasto Jaworzno. Powódka jest miastem na prawach powiatu, a więc, jak to prawidłowo wywiódł Sąd drugiej instancji, jest gminą, która posiada osobowość prawną (art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 595, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, j.t. z 2013 r., poz.  594). Miasto na prawach powiatu nie jest podmiotem odrębnym od gminy i nie posiada odrębnej osobowości prawnej – jest po prostu gminą, której przyznano uprawnienia powiatu. Kwestia nazewnictwa nie ma żadnego wpływu na zdolność sądową powódki.
Istnienie zagadnienia prawnego skarżący upatruje w problemie, czy naruszenie dobra osobistego osoby prawnej jest jednoczesnym naruszeniem dóbr osobistych, będących jej organami. Nie wykazał jednak, że ma ono charakter zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. a więc, że ma ono poważny, uniwersalny i istotny charakter, wywołuje zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne i nie zostało dotychczas rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy, a ich rozstrzygnięcie jest konieczne zarówno dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, jak i przyczyni się do rozwoju judykatury. W kwestiach opisanych przez skarżącego Sąd Najwyższy wypowiadał się już wielokrotnie i zajął stanowisko, że po pierwsze ocena, czy naruszenie dobra osobistego organu osoby prawnej lub całości jej substratu osobowego jest naruszeniem dobra tej osoby prawnej zależy od konkretnych okoliczności sprawy, a po drugie działania osób, które jako organ osoby prawnej je podejmują w ramach piastowanej funkcji, przypisywane są tej osobie prawnej, co w razie zarzutu nieprawdziwych i niekorzystnych działań, może naruszać dobra osobiste osoby prawnej (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11  stycznia 2007 r., II CSK 392/06, OSP z 2009 r., nr 5, poz. 55, z dnia 18 lipca 2008 r., II CSK 111/08, z dnia 3 grudnia 2010 r., I PK 120/10 – nie publ.). Zważywszy na motywy Sądu Apelacyjnego, treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi prezentującego również wyjęte z kontekstu lub odnoszące się do innego stanu faktycznego fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący skutecznie wykazał wskazaną przesłankę.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do  rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono, bowiem wniosek powódki o ich zasądzenie nie dotyczy etapu przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI