V CSK 190/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda, uznając, że roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z wadliwego obsadzenia sądu powinno być rozpatrywane przez sąd cywilny, a nie karny.
Powód domagał się zadośćuczynienia, twierdząc, że został skazany przez sąd nienależycie obsadzony asesorem sądowym. Sąd pierwszej instancji i apelacyjny oddaliły jego roszczenie. W skardze kasacyjnej powód zarzucił nieważność postępowania i wskazał na właściwość sądu karnego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że sąd cywilny prawidłowo rozpoznał sprawę, a kompetencje sądu karnego w zakresie odszkodowania za niesłuszne skazanie są ograniczone.
Powód dochodził zadośćuczynienia za krzywdę, argumentując, że wyrok skazujący go na karę pozbawienia wolności został wydany przez sąd nienależycie obsadzony asesorem sądowym. Sprawa była rozpoznawana przez sądy cywilne na podstawie przepisów o odpowiedzialności za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej. Zarówno Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny oddaliły powództwo. W skardze kasacyjnej powód podniósł zarzut nieważności postępowania i sugerował, że sprawa powinna być rozpatrywana przez sąd karny w trybie odszkodowania za bezpodstawne skazanie. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, wyjaśnił, że roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę spowodowaną niezgodnym z prawem działaniem funkcjonariusza państwowego jest właściwie rozpoznawane przez sąd cywilny. Kompetencje sądu karnego w zakresie odszkodowania za niesłuszne skazanie są ograniczone do spraw uregulowanych w art. 552 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy przypomniał, że zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie może samodzielnie uzasadniać przyjęcia skargi kasacyjnej, chyba że skarżący zarzuca naruszenie konkretnych przepisów proceduralnych, czego w tym przypadku nie uczyniono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę spowodowaną niezgodnym z prawem działaniem władczym funkcjonariusza państwowego jest rozpoznawane przez sąd cywilny. Kompetencje sądu karnego do orzekania o odszkodowaniu za niesłuszne skazanie są ograniczone do zakresu uregulowanego w art. 552 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd cywilny prawidłowo rozpoznał sprawę, ponieważ dotyczyła ona zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z niezgodnego z prawem działania władzy publicznej. Zakres odszkodowań za niesłuszne skazanie, którymi zajmuje się sąd karny, jest węższy i nie obejmuje tego typu roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Sąd Rejonowy w K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.k. art. 552
Kodeks postępowania karnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 19
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z niezgodnego z prawem działania władzy publicznej jest właściwie rozpoznawane przez sąd cywilny. Kompetencje sądu karnego w zakresie odszkodowania za niesłuszne skazanie są ograniczone do art. 552 k.p.k. Zarzut nieważności przed sądem pierwszej instancji nie uzasadnia samodzielnie przyjęcia skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Sprawa powinna być rozpoznawana przez sąd karny w trybie odszkodowania za bezpodstawne skazanie. Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji jako samodzielna podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
sąd nienależycie obsadzony, a mianowicie przez asesora sądowego, zamiast przez sędziego niezgodnym z prawem działaniem władczym funkcjonariusza państwowego Kompetencja sądu karnego do orzekania o odszkodowaniu za niesłuszne skazanie [...] dotyczy tylko zakresu roszczeń uregulowanego w art. 552 k.p.k.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu cywilnego do rozpoznawania roszczeń o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z wadliwego obsadzenia sądu oraz ograniczeń w przyjmowaniu skarg kasacyjnych opartych na zarzucie nieważności postępowania przed sądem niższej instancji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i roszczenia opartego na wadliwym obsadzeniu sądu, co ogranicza jego zastosowanie do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego i merytorycznego związanego z prawem do rzetelnego procesu i odpowiedzialnością państwa, co jest interesujące dla prawników zajmujących się tymi obszarami.
“Czy skazanie przez asesora sądowego unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 190/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa M. M. przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Rejonowemu w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I ACa […] , odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 1.800 ( jeden tysiąc osiemset ) złotych kosztów zastępstwa prawnego; nakazuje wypłacić adw. J. J. z kasy Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 1.800 zł plus stawkę VAT- u tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Podstawą zgłoszonego roszczenia powoda o zadośćuczynienie był zarzut, że został on skazany na karę pobawienia wolności w sprawie VIII K […] wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 kwietnia 2009 r. przez sąd nienależycie obsadzony, a mianowicie przez asesora sądowego, zamiast przez sędziego. Roszczenie to było rozpoznawane przez sąd cywilny na podstawie art. 417 w zw. z art. 24 i art. 448 k.c. i zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 marca 2013 r. Apelacja powoda od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 września 2013 r. W skardze kasacyjnej powód zarzucił nieważność postępowania; wskazując jednocześnie na oczywistą jej zasadność z tej przyczyny, że sprawa powinna być rozpoznawana przez sąd karny w trybie odszkodowania za bezpodstawne skazanie. W ocenie Sądu Najwyższego wskazana przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Zgłoszone roszczenie było rozpoznawane prawidłowo przez sąd cywilny, jako roszczenie o zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną niezgodnym z prawem działaniem władczym funkcjonariusza państwowego. Kompetencja sądu karnego do orzekania o odszkodowaniu za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, dotyczy tylko zakresu roszczeń uregulowanego w art. 552 k.p.k. i nie obejmuje kategorii żądania, z którym wystąpił powód w niniejszej sprawie. Niezależnie od tego należy przypomnieć, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może uzasadniać zarzut nieważności przed sądem pierwszej instancji. Rozpoznawanie takiego zarzutu wchodzi bowiem w grę tylko w sposób pośredni tj., gdy skarżący zarzuca naruszenie art. 378 § 1 w zw. z art. 386 § 2 k.p.c., a takiego zarzutu w skardze kasacyjnej nie zgłoszono (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2008 r., II PK 73/08, czy z dnia 7 czerwca 2013 r., II CSK 720/12 - niepubl.). W tej sytuacji należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i obciążyć powoda kosztami zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym na rzecz pozwanego (art. 398 9 § 2 k.p.c.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej dla autora skargi zasądzono zgodnie z § 6 pkt 7 w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst Dz. U. 2013 r., poz. 461). [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI