V CSK 185/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 marca 2006 r. rozstrzygnął kwestię statusu prawnego małżonka, którego prawo do korzystania z mieszkania wynika z art. 281 k.r.o., w kontekście ustawy o ochronie praw lokatorów. Sprawa dotyczyła eksmisji z lokalu, który należał do majątku osobistego jednego z małżonków, a następnie został zbyty. Sąd Apelacyjny uznał, że pozwane (żona i córka byłego właściciela) nie były lokatorami, ponieważ nie posiadały tytułu prawnego do lokalu, a jedynie korzystały z niego w ramach stosunków rodzinnych. Sąd Najwyższy, uchylając wyrok sądu apelacyjnego, stwierdził, że małżonek, któremu przysługuje prawo do korzystania z mieszkania na podstawie art. 281 k.r.o. (wprowadzonego nowelizacją z 2005 r.), jest lokatorem w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów. Wprowadzenie art. 281 k.r.o. stworzyło dla małżonka prawo do zamieszkiwania w lokalu należącym do majątku osobistego drugiego małżonka, niezależnie od prawa do innego lokalu. Tym samym, pozwane powinny być traktowane jako lokatorki, co rodziło konieczność ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny kwestii ich prawa do lokalu socjalnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu prawnego małżonka jako lokatora na podstawie art. 281 k.r.o. w przypadku, gdy prawo do mieszkania należy do majątku osobistego drugiego małżonka.
Dotyczy sytuacji, gdy prawo do korzystania z mieszkania wynika bezpośrednio z art. 281 k.r.o. i nie zostało ono wyłączone lub ograniczone w inny sposób.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek, którego prawo do korzystania z mieszkania wynika z art. 281 k.r.o., jest lokatorem w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małżonek, którego prawo do korzystania z mieszkania wynika z art. 281 k.r.o., jest lokatorem w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na nowo wprowadzonej regulacji art. 281 k.r.o., która przyznaje małżonkowi prawo do korzystania z mieszkania należącego do majątku osobistego drugiego małżonka w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Prawo to, wynikające ze stosunków rodzinno-prawnych, jest traktowane jako tytuł prawny do lokalu, co kwalifikuje taką osobę jako lokatora w rozumieniu ustawy.
Czy pozwane, korzystające z lokalu w ramach stosunków rodzinnych z jego właścicielem, a następnie byłym właścicielem, posiadają tytuł prawny do lokalu uzasadniający status lokatora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do korzystania z lokalu wynikające z art. 281 k.r.o. stanowi tytuł prawny do lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że prawo wynikające z art. 281 k.r.o. jest wystarczającym tytułem prawnym do lokalu, nawet jeśli lokal nie był przedmiotem najmu, a jedynie należał do majątku osobistego jednego z małżonków. To prawo pochodne od prawa własności małżonka tworzy stosunek prawny uzasadniający status lokatora.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Alfreda Ż. | osoba_fizyczna | powódka |
| Joanna K.-M. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Irmina M. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Jadwiga K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Gmina W. | instytucja | podmiot zobowiązany do zapewnienia lokalu socjalnego |
Przepisy (5)
Główne
k.r.o. art. 281 § zdanie pierwsze
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Prawo do korzystania z mieszkania przysługujące jednemu małżonkowi uprawnia drugiego małżonka do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny.
u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Definicja lokatora obejmuje najemcę lokalu lub osobę używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności.
Pomocnicze
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
u.o.p.l. art. 14
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 24
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżonek, któremu przysługuje prawo do korzystania z mieszkania na podstawie art. 281 k.r.o., jest lokatorem w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów.
Odrzucone argumenty
Pozwane nie były lokatorami w rozumieniu ustawy, ponieważ nie posiadały tytułu prawnego do lokalu, a jedynie korzystały z niego w ramach stosunków rodzinnych.
Godne uwagi sformułowania
Małżonek, którego prawo do korzystania z mieszkania wynika z art. 281 zdanie pierwsze k.r.o., jest lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów... • Wskazany przepis wszedł w życie w dniu 20 stycznia 2005 r., obowiązywał więc zarówno w chwili orzekania przez Sąd drugiej instancji (12 lipca 2005 r.), jak i w chwili orzekania przez Sąd pierwszej instancji (8 luty 2005 r.).
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Elżbieta Skowrońska-Bocian
sprawozdawca
Marek Sychowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego małżonka jako lokatora na podstawie art. 281 k.r.o. w przypadku, gdy prawo do mieszkania należy do majątku osobistego drugiego małżonka."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo do korzystania z mieszkania wynika bezpośrednio z art. 281 k.r.o. i nie zostało ono wyłączone lub ograniczone w inny sposób.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię prawną dotyczącą praw małżonka do mieszkania w sytuacji, gdy prawo własności należy do drugiego małżonka, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu rodzin.
“Czy prawo do mieszkania męża chroni żonę przed eksmisją? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.