V CSK 179/17

Sąd Najwyższy2017-10-04
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaprzedawnienieczyn niedozwolonyszkodatermin przedawnieniaSąd Najwyższypostanowieniekoszty postępowania

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej odrzucenia pozwu co do kwoty 30 000 zł i odmówił przyjęcia jej do rozpoznania w pozostałej części, uznając brak przesłanek do jej uwzględnienia.

Powód J. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego apelację oraz postanowienia o odrzuceniu pozwu co do kwoty 30 000 zł. Sąd Najwyższy odrzucił skargę w części kwestionującej postanowienie o odrzuceniu pozwu, uznając ją za niedopuszczalną wobec braku zaskarżenia tego postanowienia w sentencji wyroku. W pozostałej części odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając brak przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., w szczególności brak wykazania poważnych wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie co do wykładni art. 442^1 § 1 k.c. oraz brak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Powód J. K. wniósł pozew o zapłatę 80 000 zł od Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy odrzucił pozew w części dotyczącej 30 000 zł i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda oraz jego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu części pozwu. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując jako przesłankę przyjęcia do rozpoznania potrzebę wykładni przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych (art. 442^1 § 1 k.c.) oraz kryteriów tożsamości roszczeń przy odrzuceniu pozwu. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej postanowienia o odrzuceniu pozwu, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ skarga była skierowana przeciwko wyrokowi, a nie odrębnemu postanowieniu. W pozostałej części Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że powód nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie co do wykładni art. 442^1 § 1 k.c., ani nie wykazał znaczenia takiej wykładni dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazał, że zarzut przedawnienia zaważył na rozstrzygnięciu co do roszczeń z tytułu utraty pracy i pogorszenia stanu zdrowia, a bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od dnia wydania wyroku łącznego (26 kwietnia 2010 r.), upływając przed wniesieniem pozwu. Roszczenie związane z niemożnością zameldowania zostało oddalone z powodu braku wykazania szkody. Sąd odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na jego trudną sytuację majątkową i życiową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku przesłanek.

Uzasadnienie

Powód nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie co do wykładni art. 442^1 § 1 k.c., ani nie wykazał znaczenia takiej wykładni dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazał, że zarzut przedawnienia zaważył na rozstrzygnięciu co do części roszczeń, a bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od dnia wydania wyroku łącznego, upływając przed wniesieniem pozwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej w części i odmowa przyjęcia do rozpoznania w pozostałej części.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prokurator Rejonowy w B.organ_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.

k.p.c. art. 398^6 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania poważnego charakteru wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie).

k.c. art. 442^1 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu przesłanki nieważności postępowania w granicach zaskarżenia.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odstąpienia od obciążenia strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów prawnych w zakresie przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych (art. 442^1 § 1 k.c.). Potrzeba wykładni kryteriów decydujących o uznaniu dwóch roszczeń za tożsame w kontekście odrzucenia pozwu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna skierowana tylko przeciwko wyrokowi [...] kwestionująca jednocześnie oddalenie jego zażalenia, skierowana była w tym zakresie przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu. Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy...

Skład orzekający

Roman Trzaskowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia skargi kasacyjnej, wymogi formalne dotyczące przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.), niedopuszczalność skargi skierowanej przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i nie zawiera przełomowej wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie proceduralne dla prawników zajmujących się skargami kasacyjnymi, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć prawnych ani nietypowych faktów.

Dane finansowe

WPS: 80 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 179/17
POSTANOWIENIE
Dnia 4 października 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
w sprawie z powództwa J. K.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Rejonowemu w B.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa […],
1) odrzuca skargę kasacyjną w części kwestionującej oddalenie zażalenia powoda na postanowienie o odrzuceniu pozwu co do kwoty 30 000 (trzydzieści tysięcy) zł;
2) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałej części;
3) odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania kasacyjnego;
4) przyznaje adwokatowi T. C. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Powód J. K. pozwem z dnia 4 stycznia 2015 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Prokuratora Rejonowego w B. kwoty 80.000 zł.
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił pozew w części dotyczącej żądania zapłaty kwoty 30.000 złotych i oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
oddalił apelację powoda. Postanowieniem z tego samego dnia oddalił także zażalenie powoda na postanowienie dotyczące odrzucenia pozwu co do kwoty 30.000 zł.
W skardze kasacyjnej powód jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2  k.p.c.
Zdaniem powoda, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych w zakresie odpowiedzi na pytanie, czy
zdarzenia stanowiące następstwo czynu niedozwolonego stanowią elementy jednej tylko szkody czy też mają samodzielny byt i stanowią odrębne szkody występujące w różnych przedziałach czasowych, z czym wiąże się pytanie, kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 442
1
§ 1 k. c.: czy dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia wystarczające jest, że poszkodowany zna osobę obowiązaną do jej naprawienia czy konieczne jest, aby oprócz tożsamości sprawcy znał też pełen rozmiar wyrządzonej mu szkody. Skarżący podniósł także, że
w części dotyczącej odrzucenia pozwu, wyjaśnienia wymaga, jakie kryteria decydują o uznaniu dwóch roszczeń za tożsame.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została wniesiona wyłącznie od wyroku z dnia 25 listopada 2016 r., którego sentencja, co nie jest sporne, nie zawierała pozytywnego bądź negatywnego rozstrzygnięcia o zażaleniu powoda na postanowienie o odrzuceniu pozwu co do kwoty 30.000 zł. Zarazem postanowieniem z dnia 25 listopada 2016 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
oddalił zażalenie powoda na postanowienie dotyczące odrzucenia pozwu co do kwoty 30.000 zł. Postanowienie to stanowiło odrębne orzeczenie merytoryczne rozstrzygające o zażaleniu powoda.
Oznacza to, że skarga kasacyjna skierowana tylko przeciwko wyrokowi z dnia 25 listopada 2016 r., którym oddalono apelację powoda, a kwestionująca jednocześnie oddalenie jego zażalenia, skierowana była w tym zakresie przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznał w tym zakresie skargę kasacyjną za niedopuszczalną i na podstawie art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 398
6
§ 2 k.p.c. orzekł o jej odrzuceniu.
W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o  występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z  dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z  różnej wykładni przepisu (por. m.in. postanowienia z dnia 15  października 2002 r. II CZ 102/02, z dnia 28 marca 2007 r. II CSK 84/07, z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 283/07 i z dnia 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, nie publ.).
Skarżący nie przedstawił pogłębionego wywodu prawnego wskazującego na istnienie - w oznaczonym przez niego zakresie - poważnych wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie co do wykładni art. 442
1
§ 1 k.c. Nie wyjaśnił również - co jest konieczne - jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy mogłoby mieć ewentualne zajęcie stanowiska przez Sąd Najwyższy w powyższej kwestii (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, nie publ. oraz z dnia 11 czerwca 2015 r., III CSK 54/15, nie publ.). Było to nieodzowne, zwłaszcza że z wyroków Sądów
meriti
wynika wyraźnie, iż zarzut przedawnienia zaważył jedynie na rozstrzygnięciu co do roszczeń powoda z tytułu utraty pracy w Zakładzie Karnym w B. oraz pogorszenia stanu zdrowia na skutek przedłużającego się postępowania karnego, a o uszczerbkach tych powód dowiedział się najpóźniej w dniu wydania wyroku łącznego, tj. 26 kwietnia 2010 r. i od tego dnia rozpoczął się bieg przedawnienia, który niewątpliwie upłynął przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie (4 stycznia 2015 r.). Eksponowane przez skarżącego roszczenie związane z pozbawieniem go możliwości zameldowania w mieszkaniu ojczyma zostało oddalone z uwagi na brak wykazania szkody w tym zakresie, co oznacza, że rozstrzygnięcie wątpliwości wykładniczych przedstawionych przez skarżącego nie może mieć znaczenia dla oceny tego roszczenia.
Zważywszy, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 398
13
§ 1 k.p.c.), na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Z uwagi na szczególnie trudną sytuację majątkową i życiową powoda, Sąd  Najwyższy na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi przez adwokata z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie
§ 8 i § 16
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
[aw]
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI