V CSK 169/19

Sąd Najwyższy2019-11-26
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
księgi wieczysteskarga kasacyjnapostępowanie wieczystoksięgowezabezpieczenie powództwaostrzeżenie o zakazie zbywanianieruchomościSąd Najwyższydopuszczalność skargi

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia dotyczącego wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania nieruchomości, uznając je za niedopuszczalne w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestniczki U. sp. z o.o. od postanowienia Sądu Okręgowego w J., które utrzymało w mocy wpis ostrzeżenia o zabezpieczeniu powództwa Syndyka Masy Upadłości w księdze wieczystej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że postanowienie dotyczące wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości nie dotyczy istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c. w postępowaniu wieczystoksięgowym, co czyni skargę niedopuszczalną. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego złożony przez Syndyka został oddalony.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez U. sp. z o.o. z siedzibą w Z. od postanowienia Sądu Okręgowego w J. z dnia 23 października 2018 r., które oddaliło apelację tej spółki od postanowienia Sądu Rejonowego w J. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis w księdze wieczystej ostrzeżenia o zabezpieczeniu powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) Zakładów D. sp. z o.o. w upadłości w N. przeciwko I. sp. z o.o. w S. i U. sp. z o.o. w Z. o uznanie czynności za bezskuteczne, ustanawiając zakaz zbywania i obciążania nieruchomości przez spółkę U. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 519¹ § 1 k.p.c. oraz utrwalone orzecznictwo, uznał, że postanowienie sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanego w związku z realizacją zabezpieczenia procesowego nie stanowi postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym. W związku z tym, skarga kasacyjna od takiego postanowienia jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Sąd Najwyższy odrzucił zatem skargę kasacyjną uczestniczki. Ponadto, Sąd Najwyższy oddalił wniosek Syndyka masy upadłości o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, wskazując na brak podstaw do przyznania kosztów stronie, która nie dostrzegła wady skargi prowadzącej do jej odrzucenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie stanowi postanowienia co do istoty sprawy w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Postanowienia sądu drugiej instancji dotyczące wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej w związku z realizacją zabezpieczenia procesowego pełnią jedynie funkcję zabezpieczającą lub stanowią stadium wykonawcze postępowania zabezpieczającego, a nie rozstrzygają o prawach podmiotowych czy ustroju ksiąg wieczystych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej i oddalenie wniosku o koszty.

Strona wygrywająca

U. sp. z o.o. (w sensie utrzymania w mocy postanowienia sądu okręgowego)

Strony

NazwaTypRola
U. sp. z o.o.spółkauczestniczka
Syndyk Masy Upadłości (...) Zakładów D. sp. z o.o. w upadłościinneuczestnik
I. sp. z o.o.spółkainna strona postępowania

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko od postanowienia co do istoty sprawy oraz postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o zabezpieczeniu procesowym nie jest postanowieniem co do istoty sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym. Skarga kasacyjna od postanowienia dotyczącego wpisu ostrzeżenia o zabezpieczeniu jest niedopuszczalna na podstawie art. 519¹ § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowią postanowień co do istoty sprawy orzeczenia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia (w znaczeniu procesowym) postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne) postępowania zabezpieczającego

Skład orzekający

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym, charakter postanowień o zabezpieczeniu procesowym w kontekście ksiąg wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania nieruchomości w ramach zabezpieczenia procesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach wieczystoksięgowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa rzeczowego i procesowego.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie ksiąg wieczystych jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V CSK 169/19
POSTANOWIENIE
Dnia 26 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z urzędu
‎
przy uczestnictwie U. sp. z o.o. z siedzibą w Z., Syndyka Masy Upadłości (…) Zakładów D. sp. z o.o. w upadłości w N.
‎
o wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki U. sp. z o.o. z siedzibą
w Z.
od postanowienia Sądu Okręgowego w J.
‎
z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt II Ca (…),
1. odrzuca skargę kasacyjną,
2. oddala wniosek Syndyka masy upadłości
(…)
Zakładów D. sp. z o.o. w upadłości w N. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r. Sąd Rejonowy w J., w wyniku rozpoznania skargi na orzeczenie referendarza, utrzymał w mocy wpis w dziale III księgi wieczystej ostrzeżenia o zabezpieczeniu powództwa Syndyka Masy Upadłości
(…)
Zakładów D. sp. z o.o. w upadłości w N. przeciwko I. sp. z o.o. w S. i
U. sp. z o.o. w Z.
o uznanie czynności za bezskuteczne przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości przez spółkę U. Spółka ta od postanowienia Sądu Rejonowego wniosła apelację. Postanowieniem z dnia 23 października 2018 r. Sąd Okręgowy w J. apelację tę oddalił.
Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniosła U. sp. z o.o. w Z.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 519
1
§ 1 k.p.c., w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym, będących w świetle systematyki części drugiej kodeksu postępowania cywilnego jedną z kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie co do istoty sprawy oraz postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że nie stanowią postanowień co do istoty sprawy orzeczenia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia (w znaczeniu procesowym). Pogląd ten jest uzasadniany tym, że takim wypadku wpis pełni tylko funkcję zabezpieczającą lub tym, że postanowienia w przedmiocie takiego wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych. Należy uznać, że w razie, gdy wpis do księgi wieczystej, w szczególności w postaci ostrzeżenia, służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia, postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne) postępowania zabezpieczającego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 czerwca 2018 r., V CSK 362/17; z dnia 23 sierpnia 2012 r., II CZ 94/12; z dnia 24 kwietnia 2015 r., V CSK 579/14; z dnia 1 września 2019 r., V CSK 168/19 – nie publ.).
Skarga kasacyjna uczestniczki odnosi się do postanowienia wydanego w sprawie o wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, a zatem orzeczenia, które nie dotyczy istoty sprawy w rozumieniu art. 519
1
§ 1 k.p.c. Tym samym, podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu.
Sąd Najwyższy oddalił zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek Syndyka Masy Upadłości
(…)
Zakładów D. sp. z o.o. w upadłości w N. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Podzielić należy prezentowany w judykaturze pogląd, że nie ma podstaw do przyznania kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie dostrzegła wady skargi prowadzącej do jej odrzucenia, a wniosek o koszty wiązała z innymi oczekiwanymi rozstrzygnięciami (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1934 r. C.II.1677/34, Zb.Urz. 1935, poz. 204 oraz postanowienia z dnia 11 stycznia 2002 r. III CKN 563/01, z dnia 29 marca 2011 r. IV CSK 593/10 i z dnia 8 sierpnia 2012 r. II CSK 112/12).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI