V CSK 159/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania nieruchomości, uznając ją za niedopuszczalną.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w J., które oddaliło apelację uczestnika postępowania "U." Sp. z o.o. w sprawie wpisu ostrzeżenia o zabezpieczeniu powództwa o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowień sądu drugiej instancji wydanych w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia procesowego.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestniczki U. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. od postanowienia Sądu Okręgowego w J. z dnia 19 października 2018 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 30 maja 2018 r. w przedmiocie wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o zabezpieczeniu powództwa Syndyka masy upadłości D. Sp. z o.o. przeciwko I. sp. z o.o. i U. sp. z o.o. o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 519¹ § 1 k.p.c. oraz utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna od postanowień sądu drugiej instancji wydanych w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia w znaczeniu procesowym. Wpis taki ma jedynie funkcję zabezpieczającą, a jego trwałość zależy od wyniku postępowania głównego. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną i zasądził od uczestniczki U. Sp. z o.o. na rzecz Syndyka masy upadłości D. Sp. z o.o. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna od postanowień sądu drugiej instancji wydanych w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia w znaczeniu procesowym.
Uzasadnienie
Wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości ma charakter stricte procesowy i służy zabezpieczeniu innego postępowania. Jego trwałość jest zależna od wyniku postępowania głównego. W związku z tym, postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające co do meritum w takiej sprawie nie stanowi kategorii postanowień objętych hipotezą art. 519¹ § 1 k.p.c. dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Syndyk masy upadłości D. Sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. Sp. z o.o. | spółka | uczestniczka postępowania |
| Syndyk masy upadłości D. Sp. z o.o. | inne | uczestnik postępowania |
| I. sp. z o.o. | spółka | pozwany w postępowaniu o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 519 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym, od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz postanowień w przedmiocie odrzucenia wniosku lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W sprawach wieczystoksięgowych skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie co do istoty sprawy oraz postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną niedopuszczalną.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowań procesowych stosuje się odpowiednio do innych postępowań sądowych.
k.p.c. art. 520 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa niemajątkowe oraz w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu nie podlega ustaleniu lub jest niższa od kwoty wskazanej w art. 393¹ pkt 1, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji orzeka o kosztach, stosując zasady określone w przepisach poprzedzających. W innych wypadkach, tylko w razie uwzględnienia środków odwoławczych lub ich oddalenia, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji orzeka o kosztach.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w tym zakresie wstępuje w razine sądu pierwszej instancji. Z ;wzgledu na charakter sprawy, sąd drugiej instancji może dopuścić dowody uzupełniające.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania przed Sądem Najwyższym w przedmiocie rozpoznania skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem drugiej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 34
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.p.c. art. 756
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, dokonywanego w związku z realizacją zabezpieczenia procesowego, jest niedopuszczalna.
Godne uwagi sformułowania
wpis pełni tylko funkcję zabezpieczającą a jego trwałość jest zależna od trwania stanu zawiśnięcia sporu i od wyniku postępowania w sprawie, w której zostało udzielone żądanie wpisu w dziale III księgi wieczystej zabezpieczenia w postaci zakazu zbywania i obciążania nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej ma charakter stricte procesowy.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień dotyczących wpisu zabezpieczenia procesowego w księgach wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wpisów o charakterze zabezpieczającym w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i rzeczowego, ponieważ precyzuje granice dopuszczalności skargi kasacyjnej w specyficznej materii dotyczącej ksiąg wieczystych i zabezpieczeń procesowych.
“Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie wpisu zabezpieczenia w księdze wieczystej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V CSK 159/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z urzędu przy uczestnictwie U. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. i Syndyka masy upadłości D. Sp. z o.o. w upadłości w N. o wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki U. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. od postanowienia Sądu Okręgowego w J. z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odrzuca skargę kasacyjną, 2) zasądza od uczestniczki ,,U.” Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na rzecz uczestnika Syndyka masy upadłości D. Sp. z o.o. w upadłości w N. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 października 2018 r. Sąd Okręgowy w J. w sprawie wszczętej z urzędu o wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości orzekł o: (pkt I) oddaleniu apelacji uczestnika postępowania ,,U.” sp. z o.o. z siedzibą w Z. wniesionej od postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 30 maja 2018 r. w przedmiocie wpisu w dziale III księgi wieczystej ostrzeżenia o zabezpieczeniu powództwa Syndyka masy upadłości D. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w N. przeciwko I. sp. z o.o. z siedzibą w S. i U. sp. z o.o. z siedzibą w Z. o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne przez ustanowienie od czasu prawomocnego zakończenia postępowania zakazu zbywania i obciążania nieruchomości; (pkt II) oddaleniu wniosku Syndyka masy upadłości D. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w N. o zasądzenie kosztów postępowania w drugiej instancji. Postanowienie to w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez uczestnika postępowania ,,U.” spółkę z o.o. z siedzibą w Z. , który, zarzucając naruszenie: art. 34 i art. 5 u.k.w.h., art. 756 4 , art. 626 6 § 1, art. 626 8 i art. 626 9 k.p.c., wniósł o uchylenie punktu pierwszego tego orzeczenia i zmianę poprzez nakazanie Sądowi Rejonowemu wykreślenia wpisu o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Syndyk masy upadłości D. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w N. wniósł o jej oddalenie w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 519 1 § 1 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym, od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz postanowień w przedmiocie odrzucenia wniosku lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym, będących w świetle systematyki części drugiej kodeksu postępowania cywilnego jedną z kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie co do istoty sprawy oraz postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna od postanowień sądu drugiej instancji wydanych w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia w znaczeniu procesowym. Pogląd ten jest uzasadniany tym, że w takim wypadku wpis pełni tylko funkcję zabezpieczającą a jego trwałość jest zależna od trwania stanu zawiśnięcia sporu i od wyniku postępowania w sprawie, w której zostało udzielone (art. 746, 754 1 , 757), a obowiązany może wnioskować o jego uchylenie lub zmianę (art. 742), niezależnie od tego, czy cel zabezpieczenia został osiągnięty w postępowaniu zmierzającym do jego wykonania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997, nr 4, poz. 37 ze sprost. w OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 136, z dnia 4 lutego 1997 r., III CKN 41/96, OSNC 1997, nr 5, poz. 67, z dnia 17 września 1997 r., II CKN 305/97, nie publ., z dnia 27 października 1998 r., III CKN 8/98, OSNC 1999, nr 3, poz. 65, z dnia 11 grudnia 2001 r., IV CKN 450/01, nie publ., z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, nr 6, poz. 112, z dnia 28 września 2016 r., III CZ 34/16, nie publ., z dnia 8 grudnia 2016 r., III CZ 56/16, nie publ., z dnia 25 października 2019 r., V CSK 163/19 oraz z dnia 6 grudnia 2019 r., V CSK 141/19; zob. jednak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2013 r., I CZ 27/13, nie publ.) lub tym, że postanowienia w przedmiocie takiego wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2001 r., V CZ 91/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 25, z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 128/02, nie publ., z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, nr 6, poz. 112, z dnia 23 sierpnia 2012 r., II CZ 94/12, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., III CSK 118/17, nie publ.). Realizowane w niniejszym postępowaniu żądanie wpisu w dziale III księgi wieczystej zabezpieczenia w postaci zakazu zbywania i obciążania nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej ma charakter stricte procesowy. Stosowny wpis służy bowiem zabezpieczeniu innego postępowania procesowego. W związku z tym nie ma podstaw dla przyjęcia, że postanowienie sądu drugiej instancji rozstrzygające co do meritum w postępowaniu o wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta, stanowi kategorię postanowień objętych hipotezą art. 519 1 § 1 k.p.c. W konsekwencji należy przyjąć, że na stosowne postanowienie nie przysługuje skarga kasacyjna. Z tych względów Sąd Najwyższy uznał wniesioną skargę kasacyjną za niedopuszczalną i orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 398 6 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania przed Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 98 § 1 i 3, 391 § 1, 398 21 i art. 13 § 2 k.p.c. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI