V CSK 156/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie H. P. i H. F. wnieśli pozew o wyłączenie wspólnika O. (spółki z o.o. prawa fińskiego) z P. Spółki z o.o. w K. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, umarzając postępowanie wobec H. F. z powodu cofnięcia przez niego pozwu, a dalej idącą apelację H. P. oddalił. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną H. P., uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Kluczowe zagadnienie prawne dotyczyło możliwości skutecznego cofnięcia pozwu przez jednego ze współuczestników w sprawie o wyłączenie wspólnika, gdzie występuje współuczestnictwo materialne jednolite konieczne. Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na specyfikę spółki z o.o. i charakter współuczestnictwa koniecznego, cofnięcie pozwu przez jednego wspólnika wymaga zgody pozostałych. W przeciwnym razie sprawa powinna być rozpoznana merytorycznie. Sąd wskazał, że cofnięcie pozwu przez H. F. bez zgody H. P. było nieskuteczne, a Sąd Apelacyjny błędnie utożsamił współuczestnictwo formalne z materialnym, nie uwzględniając konsekwencji prawnych współuczestnictwa jednolitego koniecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o współuczestnictwie koniecznym w sprawach o wyłączenie wspólnika spółki z o.o., a także zasady skuteczności czynności procesowych podejmowanych przez jednego ze współuczestników.
Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa materialnego jednolitego koniecznego w sprawach o wyłączenie wspólnika spółki z o.o. oraz cofnięcia pozwu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cofnięcie pozwu przez jednego ze współuczestników w sprawie o wyłączenie wspólnika spółki z o.o. (art. 266 k.s.h.), przy współuczestnictwie materialnym jednolitym koniecznym, jest skuteczne bez zgody pozostałych współuczestników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, cofnięcie pozwu przez jednego ze współuczestników w sprawie o wyłączenie wspólnika spółki z o.o., przy współuczestnictwie materialnym jednolitym koniecznym, nie jest skuteczne bez zgody pozostałych współuczestników.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na charakter spółki z o.o. i wymóg zgodnego współdziałania wspólników, a także specyfikę współuczestnictwa materialnego jednolitego koniecznego (art. 72 § 2, art. 73 § 2 k.p.c.), czynności dyspozytywne jednego współuczestnika, takie jak cofnięcie pozwu, wymagają zgody wszystkich pozostałych.
Czy w sytuacji cofnięcia pozwu przez jednego ze wspólników w sprawie o wyłączenie wspólnika spółki z o.o., postępowanie może być kontynuowane z udziałem pozostałych wspólników, jeśli wyrok ma dotyczyć niepodzielnie wszystkich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji cofnięcia pozwu przez jednego ze wspólników w sprawie o wyłączenie wspólnika spółki z o.o., przy współuczestnictwie materialnym jednolitym koniecznym, postępowanie nie może być kontynuowane z udziałem tylko pozostałych wspólników, jeśli wyrok ma dotyczyć niepodzielnie wszystkich.
Uzasadnienie
Współuczestnictwo jednolite konieczne (art. 72 § 2 k.p.c.) oznacza, że wyrok musi dotyczyć wszystkich współuczestników łącznie, co wyklucza możliwość dalszego prowadzenia postępowania tylko z udziałem części z nich po skutecznym cofnięciu pozwu przez jednego z nich.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. P. | osoba_fizyczna | powód |
| H. F. | osoba_fizyczna | powód |
| O. (Spółka z o.o. prawa fińskiego) w L. (Finlandia) | spółka | pozwany |
| P. - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | podmiot, którego dotyczy sprawa |
Przepisy (12)
Główne
k.s.h. art. 266 § 1
Kodeks spółek handlowych
Sąd może orzec wyłączenie wspólnika z ważnych przyczyn na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. Instytucja ta chroni interesy spółki i pozostałych wspólników, ale także respektuje interes wyłączanego wspólnika.
k.p.c. art. 72 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki współuczestnictwa materialnego.
k.p.c. art. 72 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa współuczestnictwo konieczne, gdy sprawa może toczyć się tylko łącznie przeciwko kilku osobom.
k.p.c. art. 73 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku współuczestnictwa jednolitego, czynności procesowe działających współuczestników są skuteczne wobec nie działających, z wyjątkiem zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia i uznania powództwa, które wymagają zgody wszystkich.
Pomocnicze
k.s.h. art. 3
Kodeks spółek handlowych
Ogólna powinność zgodnego współdziałania wspólników spółki handlowej.
k.p.c. art. 73 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy współuczestnik działa w imieniu własnym.
k.p.c. art. 195 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wstąpienia strony lub wezwania do udziału w sprawie.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 39815 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 73 § 2 w związku z art. 72 § 2 k.p.c.; art. 195 § 1 w związku z art. 73 § 2 k.p.c. oraz art. 47913 § 1 w związku z art. 328 § 2 k.p.c. • Naruszenie prawa materialnego - art. 266 k.s.h. • Cofnięcie pozwu przez jednego ze współuczestników w sprawie o wyłączenie wspólnika spółki z o.o. wymaga zgody pozostałych wspólników ze względu na współuczestnictwo materialne jednolite konieczne.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądów niższych instancji dotyczące skuteczności cofnięcia pozwu przez jednego wspólnika bez zgody drugiego, oparte na błędnym rozumieniu współuczestnictwa.
Godne uwagi sformułowania
współuczestnictwo materialne jednolite konieczne • cofnięcie pozwu przez jednego z powodów wbrew stanowisku pozostałych • ważnych powodów do wyłączenia wspólnika ze spółki, jeśli takie występują, samo cofnięcie pozwu nie likwiduje • nie powinno móc być zniweczone formalnie przez cofnięcie pozwu przez któregoś z wnoszących go wspólników • trafne jest wymaganie zgody wszystkich wspólników na czynności dyspozytywne podejmowane przez jednego z nich, mające charakter materialno-prawny, jak w szczególności cofnięcie przez niego pozwu
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Wojciech Katner
sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o współuczestnictwie koniecznym w sprawach o wyłączenie wspólnika spółki z o.o., a także zasady skuteczności czynności procesowych podejmowanych przez jednego ze współuczestników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa materialnego jednolitego koniecznego w sprawach o wyłączenie wspólnika spółki z o.o. oraz cofnięcia pozwu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w kontekście prawa spółek, pokazując, jak zasady współuczestnictwa wpływają na możliwość rozporządzania roszczeniem przez jednego z powodów.
“Czy jeden wspólnik może zablokować wyłączenie innego ze spółki? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady cofnięcia pozwu.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.