Orzeczenie · 2013-03-15

V CSK 156/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-03-15
SAOSnieruchomościzarządzanie nieruchomościamiWysokanajwyższy
wspólnota mieszkaniowazarząd nieruchomościąuchwałyustawa o własności lokaliforma czynności prawnejtermin zaskarżeniasąd najwyższypostępowanie kasacyjne

Sprawa dotyczyła żądania uchylenia uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej przez właścicielkę lokalu użytkowego, A. W. Uchwały te dotyczyły rezygnacji z dotychczasowego zarządu sprawowanego przez Miejski Zarząd Nieruchomości, powierzenia administrowania innemu podmiotowi oraz wyboru nowego zarządu. Sąd Okręgowy w Ś. oddalił powództwa, uznając część z nich za wniesione po terminie, a zarzuty merytoryczne za nieuzasadnione. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uchylając wszystkie zaskarżone uchwały, głównie z powodu niezachowania formy aktu notarialnego przy zmianie sposobu zarządu, co miało być naruszeniem art. 18 ust. 2a ustawy o własności lokali. Sąd Apelacyjny uznał, że jest związany oceną prawną sądu pierwszej instancji co do daty doręczenia uchwał. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej Wspólnoty, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny wadliwie zinterpretował art. 386 § 6 k.p.c., nadmiernie ograniczając swobodę sądu w ocenie dowodów i ustaleń faktycznych. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził brak wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących formy pierwotnego powierzenia zarządu nieruchomością, co uniemożliwiło prawidłową ocenę, czy doszło do zmiany sposobu zarządu wymagającej formy aktu notarialnego, czy też jedynie zmiany podmiotu zarządzającego. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 386 § 6 k.p.c. w kontekście związania sądu oceną prawną sądu wyższej instancji oraz znaczenie ustaleń faktycznych w sprawach dotyczących zarządu nieruchomościami i formy czynności prawnych w świetle ustawy o własności lokali.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany podmiotu zarządzającego we wspólnocie mieszkaniowej i interpretacji przepisów proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku uchylającego, w zakresie ustalenia daty doręczenia uchwały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie jest bezwzględnie związany oceną prawną sądu pierwszej instancji w zakresie ustaleń faktycznych, a jego interpretacja art. 386 § 6 k.p.c. jako podstawy do narzucenia określonej daty doręczenia uchwały była wadliwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 386 § 6 k.p.c. należy interpretować wąsko, a wskazania sądu odwoławczego nie mogą narzucać określonej oceny materiału dowodowego ani ustaleń faktycznych.

Czy zmiana podmiotu zarządzającego nieruchomością wspólną przez wspólnotę mieszkaniową, w sytuacji gdy dotychczasowy zarząd był powierzony na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, stanowi zmianę sposobu sprawowania zarządu wymagającą formy aktu notarialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że tak, jednak Sąd Najwyższy wskazał na brak wystarczających ustaleń faktycznych co do formy pierwotnego powierzenia zarządu, co uniemożliwia jednoznaczną ocenę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy pierwotne powierzenie zarządu Miejskiemu Zarządowi Nieruchomości było skuteczne i czy zmiana podmiotu zarządzającego stanowiła zmianę sposobu zarządu w rozumieniu ustawy, co wymagałoby formy aktu notarialnego.

Czy małżonek będący współwłaścicielem lokalu jest uprawniony do samodzielnego głosowania na zebraniu właścicieli lokali w ramach wykonywania zarządu majątkiem wspólnym?

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że tak.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy przyjął, że małżonek jest uprawniony do samodzielnego głosowania w ramach zarządu majątkiem wspólnym, co nie narusza większości głosów.

Czy niezawiadomienie wszystkich właścicieli lokali o terminie zebrania właścicieli miało wpływ na treść podjętych uchwał?

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie wykazała takiego wpływu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy nie stwierdził, aby brak zawiadomienia powódki i Gminy Ś. o terminie zebrania miał wpływ na treść uchwał.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. T. [...] (w postępowaniu kasacyjnym)

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznapowódka
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. T. [...]instytucjapozwana
Miejski Zarząd Nieruchomości w Ś.instytucjapodmiot zarządzający (wcześniej)
I. W. (Zarząd i Obrót Nieruchomościami „A.”)instytucjapodmiot zarządzający (później)
Gmina Ś.organ_państwowywłaściciel lokalu (nieuczestniczący w głosowaniu)

Przepisy (16)

Główne

u.w.l. art. 25

Ustawa o własności lokali

Określa 6-tygodniowy termin do zaskarżenia uchwał wspólnoty mieszkaniowej.

u.w.l. art. 20 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

Wynika obowiązek podjęcia przez właścicieli lokali uchwały o wyborze zarządu, gdy wspólnota liczy więcej niż siedem lokali.

u.w.l. art. 18 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

Dotyczy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną.

u.w.l. art. 18 § ust. 2a

Ustawa o własności lokali

Zmiana sposobu sprawowania zarządu wymaga zaprotokołowania uchwały przez notariusza.

k.p.c. art. 396 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd związany oceną prawną i wskazaniami sądu odwoławczego po uchyleniu wyroku.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.

k.c. art. 73 § § 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej z powodu niezachowania formy szczególnej.

k.p.c. art. 3983 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

u.w.l. art. 18 § ust. 3

Ustawa o własności lokali

u.g.n. art. 184 § ust. 2

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada niezawisłości sędziowskiej.

u.w.l. art. 40 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

Okoliczności istotne dla powstania nieruchomości wspólnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa interpretacja art. 386 § 6 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny, polegająca na nadmiernym związaniu oceną prawną sądu pierwszej instancji i narzuceniu ustaleń faktycznych. • Brak wystarczających ustaleń faktycznych co do formy pierwotnego powierzenia zarządu nieruchomością, co uniemożliwia ocenę, czy zmiana podmiotu zarządzającego stanowiła zmianę sposobu zarządu wymagającą formy aktu notarialnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. (wadliwość uzasadnienia Sądu Apelacyjnego). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 18 ust. 1, 2a, 3 oraz art. 20 u.w.l.) w zakresie, w jakim Sąd Apelacyjny uznał zmianę podmiotu zarządzającego za zmianę sposobu zarządu wymagającą formy aktu notarialnego, bez wcześniejszego ustalenia formy pierwotnego powierzenia zarządu.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek stosowania się do zaleceń sądu drugiej instancji stanowi ograniczenie wyrażonej w art. 178 ust. 1 Konstytucji zasady niezawisłości sędziowskiej, zakres i przedmiot przewidzianego w art. 386 § 6 k.p.c. uprawnienia do instruowania sądu pierwszej instancji musi być rozumiany wąsko • Zalecenia sądu odwoławczego nie mogą więc narzucać określonej oceny materiału dowodowego. • Niezachowanie wymaganej formy szczególnej spowodowało, że Sąd Apelacyjny uchylił uchwałę wprowadzającą zmianę sposobu sprawowania zarządu i dalsze uchwały, stanowiące jej konsekwencję. • Sąd Najwyższy nie dysponuje bazą faktyczną umożliwiającą zbadanie zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 2a i ust. 3 oraz art. 20 u.w.l.

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

przewodniczący-sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 386 § 6 k.p.c. w kontekście związania sądu oceną prawną sądu wyższej instancji oraz znaczenie ustaleń faktycznych w sprawach dotyczących zarządu nieruchomościami i formy czynności prawnych w świetle ustawy o własności lokali."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany podmiotu zarządzającego we wspólnocie mieszkaniowej i interpretacji przepisów proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych związanych z funkcjonowaniem wspólnot mieszkaniowych, w tym z prawem do sądu i wymogami formalnymi uchwał. Wyrok Sądu Najwyższego wyjaśnia istotne zasady interpretacji przepisów procesowych.

Sąd Najwyższy: Jak interpretować związanie sądu wyższej instancji i jakie są konsekwencje wadliwych ustaleń faktycznych w sprawach wspólnot mieszkaniowych?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst