V CSK 154/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że roszczenia z tytułu nakładów na majątek wspólny po ustaniu wspólności nie mogą być dochodzone w drodze potrącenia po prawomocnym podziale majątku.
Powód domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, wskazując na potrącenie wierzytelności z tytułu nakładów na majątek wspólny. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że roszczenia z tytułu nakładów na majątek wspólny, poniesionych w czasie trwania wspólności i po jej ustaniu, nie mogą być dochodzone w drodze potrącenia po prawomocnym podziale majątku wspólnego, gdyż nie stanowią zaskarżalnych wierzytelności w rozumieniu art. 498 § 1 k.c.
Powód złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, którym zasądzono od powoda na rzecz byłej żony kwotę 71.445,73 zł. Powód jako podstawę powództwa opozycyjnego wskazywał dokonanie potrącenia wierzytelności z tytułu nakładów na majątek wspólny. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną, stwierdził brak przesłanek do jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd Okręgowy prawidłowo wyjaśnił, że należności z tytułu nakładów na majątek wspólny mogą być dochodzone w postępowaniu o podział majątku wspólnego (art. 567 § 3 k.p.c. w zw. z art. 686 k.p.c. i art. 618 § 3 k.p.c.). Po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia o podziale majątku wspólnego, wierzytelności z tytułu nakładów poniesionych w czasie trwania wspólności i po jej ustaniu nie mogą być skutecznie przedstawiane do potrącenia, ponieważ nie są zaskarżalne w rozumieniu art. 498 § 1 k.c. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wierzytelności takie nie mogą być uważane za zaskarżalne w rozumieniu art. 498 § 1 k.c. po prawomocnym podziale majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.c. dotyczące podziału majątku wspólnego (art. 567 § 3, art. 686, art. 618 § 3) wskazał, że należności z tytułu nakładów mogą być dochodzone w tym postępowaniu. Po jego zakończeniu prawomocnym orzeczeniem, takie wierzytelności tracą charakter zaskarżalnych, co uniemożliwia ich potrącenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | powód |
| T. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 498 § 1
Kodeks cywilny
Określa, że do potrącenia dopuszczalne są wierzytelności, które nadają się do potrącenia, co wyklucza wierzytelności niebędące przedmiotem zaskarżenia po prawomocnym podziale majątku.
k.p.c. art. 567 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Odsyła do przepisów o podziale majątku wspólnego, umożliwiając dochodzenie roszczeń z tytułu nakładów.
k.p.c. art. 686
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje rozstrzyganie wzajemnych roszczeń między współspadkobiercami w postępowaniu o dział spadku, co przez odesłanie ma zastosowanie do podziału majątku wspólnego, obejmując m.in. nakłady.
k.p.c. art. 618 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, że po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia o zniesieniu współwłasności (podziale majątku wspólnego) nie można przedstawiać do potrącenia wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia z tytułu nakładów na majątek wspólny, poniesionych w czasie trwania wspólności i po jej ustaniu, nie mogą być dochodzone w drodze potrącenia po prawomocnym podziale majątku wspólnego.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
Po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia o zniesieniu współwłasności (podziale majątku wspólnego) nie można skutecznie przedstawiać do potrącenia wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów, poniesionych w czasie trwania wspólności ustawowej i po jej ustaniu. Wierzytelność taka nie może być bowiem uważana za zaskarżalną w rozumieniu art. 498 § 1 k.c.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu nakładów na majątek wspólny po jego podziale, w kontekście dopuszczalności potrącenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem majątku wspólnego i potrąceniem wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą podziału majątku i potrącenia, co jest ważne dla praktyków prawa rodzinnego i cywilnego.
“Czy można potrącić nakłady na majątek wspólny po jego podziale? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 71 445,73 PLN
zasądzona kwota: 71 445,73 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 154/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa K. P. przeciwko T. S. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt IV Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Powód złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 listopada 2015 r, w którym oddalono apelację powoda wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 27 marca 2015 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo powoda, w którym domagał się on pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 14 stycznia 2011 r. (następnie zmienionego) i zasądzającego od powoda na rzecz pozwanej (b. żony) kwotę 71.445,73 zł. Jako podstawę powództwa opozycyjnego powód wskazywał m.in. dokonanie potrącenia wierzytelności, które – według powoda – przysługiwały mu wobec pozwanej i obejmowały nakłady na wierzytelność wspólną. W skardze kasacyjnej powód podnosił zarzuty naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wyjaśnił, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, wyszczególnione przez powoda w pkt III 1.2 skargi (s. 2). Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, treść skargi kasacyjnej i zawartą w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie – wbrew stanowisku skarżącej – nie wystąpiły przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania przewidzianej w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Okręgowy przekonywająco wyjaśnił kwestię zwrotu nakładów i wydatków na majątek, będący wcześniej majątkiem wspólnym, po ustaniu wspólności małżeńskiej majątkowej. Należności takie mogą być dochodzone, na wniosek zainteresowanego, w postępowaniu o podział majątku wspólnego, o czym przesądza art. 567 § 3 k.p.c. w zw. z art. 686 k.p.c. Jeżeli art. 567 § 3 k.p.c. odsyła do art. 567 § 1 k.p.c., to z kolei przepis art. 686 k.p.c. wyjaśnia, że w postępowaniu o dział spadku sąd rozstrzyga m.in. o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych. Odesłanie do art. 686 k.p.c., przewidującego bardzo szeroki katalog roszczeń, uzasadnia stwierdzenie, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga o wydatkach i nakładach dokonanych zarówno w czasie trwania wspólności ustawowej, jak i w okresie od chwili jej ustania do czasu podziału majątku wspólnego. W zakresie należności powstałych w obu tych okresach ma zastosowanie ogólna reguła art. 618 § 3 k.p.c. Po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia o zniesieniu współwłasności (podziale majątku wspólnego) nie można skutecznie przedstawiać do potrącenia wierzytelności z tytułu wydatków i nakładów, poniesionych w czasie trwania wspólności ustawowej i po jej ustaniu. Wierzytelność taka nie może być bowiem uważana za zaskarżalną w rozumieniu art. 498 § 1 k.c. W związku z tym nie istnieje potrzeba rozważenia zagadnień prawnych przedstawionych w pkt III 1, 2 skargi. Oznaczało to konieczność odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI