V CSK 149/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając brak oczywistej zasadności zarzutów dotyczących współuczestnictwa koniecznego.
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego jego powództwo o zapłatę, argumentując, że sąd pierwszej instancji powinien był zastosować instytucję współuczestnictwa koniecznego z uwagi na charakter dochodzonej wierzytelności. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że powód konsekwentnie twierdził, iż szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego, a nie przez spółkę czy wspólników, co wykluczało zastosowanie art. 195 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda J.P. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający powództwo o zapłatę. Powód argumentował, że sąd pierwszej instancji powinien był zastosować art. 195 § 1 k.p.c. dotyczący współuczestnictwa koniecznego, ponieważ dochodzona wierzytelność wchodziła w skład majątku spółki cywilnej. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi do rozpoznania, uznając, że nie jest ona oczywiście uzasadniona. Sąd wskazał, że powód konsekwentnie twierdził, iż szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego, a nie przez spółkę lub wspólników, co wykluczało zastosowanie instytucji współuczestnictwa koniecznego. Sąd podkreślił, że powód nie wskazywał na istnienie takiego współuczestnictwa ani nie składał stosownych wniosków, a sąd nie mógł działać z urzędu wbrew stanowisku strony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, współuczestnictwo konieczne (art. 195 § 1 k.p.c.) jest uzasadnione tylko wtedy, gdy sytuacja prawna kilku osób jest jednakowa w stosunku do żądania, a osoba wnosząca pozew nie ma samodzielnego uprawnienia. W sytuacji, gdy powód konsekwentnie twierdzi, że szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego, a nie przez spółkę lub wspólników, nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powód jednoznacznie twierdził, iż dochodzona szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego, a nie przez spółkę lub wspólników. W związku z tym, nawet jeśli pozwani podnosili zarzuty braku legitymacji, sąd pierwszej instancji nie był zobowiązany do zastosowania art. 195 § 1 k.p.c. z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
pozwani
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.P. | osoba_fizyczna | powód |
| L.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywista zasadność.
Pomocnicze
k.p.c. art. 195 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnictwo konieczne jest uzasadnione tylko wtedy, gdy sytuacja prawna kilku osób jest jednakowa w stosunku do żądania zawartego w pozwie wniesionym tylko przez jedną z tych osób, niemającą jednak w tym zakresie samodzielnego uprawnienia (legitymacji).
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji do postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego, a w konsekwencji także do postępowania kasacyjnego w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej z uwagi na konsekwentne stanowisko powoda co do wyłącznego poniesienia szkody.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 195 § 1 k.p.c. z uwagi na współuczestnictwo konieczne wspólników spółki cywilnej.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja prawna kilku osób jest jednakowa w stosunku do żądania zawartego w pozwie wniesionym tylko przez jedną z tych osób, niemającą jednak w tym zakresie samodzielnego uprawnienia (legitymacji). Powód – nie tylko w pozwie, ale także w toku postępowania – twierdził jednoznacznie, iż dochodzona szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego – nie przez wspólników lub spółkę – i że tylko on był stroną rozwiązanej umowy dzierżawy. Sąd pierwszej instancji nie mógł podejmować jakichkolwiek działań z urzędu, a w szczególności „zmuszać” do wstąpienia do sprawy osoby, która nie była wskazywana przez powoda jako uprawniona ani sama takiej deklaracji nie składała.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 195 § 1 k.p.c. w kontekście współuczestnictwa koniecznego i legitymacji procesowej w sprawach dotyczących spółek cywilnych oraz indywidualnego dochodzenia roszczeń przez wspólników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w której powód konsekwentnie twierdził, że szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej - współuczestnictwa koniecznego i legitymacji procesowej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy wspólnik spółki cywilnej może samodzielnie dochodzić roszczeń? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice współuczestnictwa koniecznego.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5417 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 149/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa J.P. przeciwko L.K. i I.K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 września 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie o zapłatę oddalił apelację powoda J.P. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 lutego 2018 r., oddalającego powództwo. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując, że jest oczywiście uzasadniona, gdyż dochodzona pozwem wierzytelność wchodzi w skład majątku spółki cywilnej, zatem po stronie powodowej zachodziło współuczestnictwo konieczne obojga wspólników, a Sąd pierwszej instancji był zobligowany do zastosowania art. 195 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia trafnie podniesiono, że zastosowanie art. 195 k.p.c., wywodzone ze współuczestnictwa koniecznego po stronie powodowej, jest uzasadnione tylko wtedy, gdy sytuacja prawna kilku osób jest jednakowa w stosunku do żądania zawartego w pozwie wniesionym tylko przez jedną z tych osób, niemającą jednak w tym zakresie samodzielnego uprawnienia (legitymacji). Z akt sprawy tymczasem w sposób oczywisty wynika, co zaakcentował także Sąd Apelacyjny, że powód – nie tylko w pozwie, ale także w toku postępowania – twierdził jednoznacznie, iż dochodzona szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego – nie przez wspólników lub spółkę – i że tylko on był stroną rozwiązanej umowy dzierżawy. Stanowiska swego nie zmienił nawet wtedy, gdy pozwani zarzucali brak jego legitymacji w dochodzeniu wytoczonego powództwa, zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł podejmować jakichkolwiek działań z urzędu, a w szczególności „zmuszać” do wstąpienia do sprawy osoby, która nie była wskazywana przez powoda jako uprawniona ani sama takiej deklaracji nie składała. W tym stanie rzeczy nie można mówić o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.), wskazywanej przez powoda jako przesłanka przyjęcia jej do rozpoznania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398 9 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 398 21 i art. 391 § 1 k.p.c. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI