II CZ 94/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że wpis ostrzeżenia o niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma charakter wpadkowy i nie podlega skardze kasacyjnej.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, które z kolei oddaliło wniosek o wpis zakazu obciążania nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że wpis taki ma charakter wpadkowy i nie podlega skardze kasacyjnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podzielił tę argumentację, podkreślając, że skarga kasacyjna przysługuje jedynie od orzeczeń rozstrzygających co do istoty sprawy, a wpis ostrzeżenia ma charakter zabezpieczający.
Sprawa dotyczyła wniosku o wpis do księgi wieczystej zakazu dokonywania zmian, transakcji, zbywania lub obciążania nieruchomości przez jej właściciela. Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek, a następnie Sąd Okręgowy oddalił apelację. Sąd Okręgowy odrzucił również skargę kasacyjną wnioskodawcy, uznając, że wpis ostrzeżenia o charakterze wpadkowym nie podlega skardze kasacyjnej zgodnie z art. 519¹ k.p.c. Wnioskodawca złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów przez uznanie wpisu za wpadkowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, a wpis ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ma charakter zabezpieczający i informacyjny, a nie rozstrzygający co do prawa podmiotowego. W związku z tym, nie jest to orzeczenie, od którego przysługuje skarga kasacyjna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi kasacyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym, jeśli dotyczy ono wpisu o charakterze wpadkowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwaloną wykładnię art. 519¹ k.p.c. stwierdził, że skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie. Wpisy ostrzeżeń, w tym o niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, mają charakter wpadkowy i zabezpieczający, a nie rozstrzygający co do prawa podmiotowego, dlatego nie kończą postępowania w rozumieniu art. 519¹ § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Starosta G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Starosta G. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 519¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W sprawach wieczystoksięgowych skarga kasacyjna jest dopuszczalna, ale tylko od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wniesiona skarga kasacyjna ulega odrzuceniu jako niedopuszczalna (w związku z art. 519¹ i art. 13 § 2 k.p.c.).
u.k.w.h. art. 10 § ust. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dotyczy wpisu ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h., które nie kończy postępowania w sprawie.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wspomniany w kontekście niedopuszczalności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 755
Kodeks postępowania cywilnego
Wpis ostrzeżenia o toczącym się procesie na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia (art. 755 k.p.c.) nie kończy postępowania.
k.p.c. art. 626¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wpis ostrzeżenia na podstawie art. 626¹³ § 1 k.p.c. nie kończy postępowania.
k.p.c. art. 626¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sprostowanie usterek wpisu na podstawie art. 626¹³ § 2 k.p.c. nie kończy postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis ostrzeżenia o niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma charakter wpadkowy i zabezpieczający, a nie rozstrzygający co do istoty sprawy. Skarga kasacyjna przysługuje jedynie od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie.
Odrzucone argumenty
Wpis ostrzeżenia o niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest wpisem głównym, a nie wpadkowym. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w przedmiocie wpisu ostrzeżenia powinno podlegać zaskarżeniu kasacyjnemu.
Godne uwagi sformułowania
wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym nie spełniają cech definitywności istotą ostrzeżenia nie jest rozstrzyganie o prawidłowości prawa wpisanego w księdze wieczystej, a jedynie urzędowa informacja o zakwestionowaniu zasadności wpisu ostrzeżenie pełni funkcję zabezpieczającą
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący, sprawozdawca
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Andrzej Niedużak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym, charakter prawny wpisów ostrzeżeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. i odrzucenia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach wieczystoksięgowych, co jest ważne dla praktyków prawa rzeczowego.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawach wieczystoksięgowych jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 94/12 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSA Andrzej Niedużak w sprawie z wniosku J. N. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty G. o wpis do księgi wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 sierpnia 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 3 lutego 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu z dnia 26 października 2011 r., oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 29 czerwca 2011 r., którym oddalony został wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu zakazu dokonywania i nanoszenia zmian, przeprowadzania transakcji lub zbywania i obciążania nieruchomości przez jej ujawnionego właściciela. Sąd Okręgowy stwierdził, że, zgodnie z art. 5191 k.p.c., w postępowaniu wieczystoksięgowym skarga kasacyjna przysługuje tylko od orzeczeń rozstrzygających co do istoty sprawy. Do rozstrzygnięć takich nie należą natomiast wpisy ostrzeżeń i wzmianek o charakterze wpadkowym, które jedynie zabezpieczają prawidłowy tok postępowania wieczystoksięgowego lub innego postępowania albo zabezpieczają skuteczność ewentualnego orzeczenia. Żądany wpis zakazu dokonywania i nanoszenia zmian, przeprowadzania transakcji lub zbywania i obciążania nieruchomości dotyczył takiej właśnie kwestii wpadkowej, wobec czego wniesiona skarga kasacyjna ulegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna (art. 3986 § 2 w związku z art. 5191 i art. 13 § 2 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 5191 § 1 k.p.c. oraz art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. – dalej: „u.k.w.h.”) przez przyjęcie, że wpis ostrzeżenia o niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest wpisem o charakterze wpadkowym, mimo że miał on stanowić wpis główny. W konkluzji żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c., od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postepowanie w sprawie – w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego – przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny 3 stanowi inaczej. Z przytoczonego przepisu wynika, że w sprawach wieczystoksięgowych skarga kasacyjna jest dopuszczalna. Zważywszy jednak na to, że skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień co do istoty sprawy, kończących postępowanie w sprawie, trzeba przyjąć, że nie jest ona dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji, którym sąd ten orzekał w przedmiocie wniosku o wpis ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. Zgodnie z utrwaloną wykładnią Sądu Najwyższego, kończą postępowanie tylko te postanowienia, które kładą kres określonym czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych. Nie odpowiadają zatem tym wymaganiom postanowienia, które nie spełniają cech definitywności, np. dotyczące wpisu ostrzeżenia o toczącym się procesie na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia (art. 755 k.p.c.), wpisu ostrzeżenia na podstawie art. 10 ust. 2 u.k.w.h. czy art. 62613 § 1 k.p.c. bądź sprostowania usterek wpisu na podstawie art. 62613 § 2 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1997 r., I CKN 31/96, OSNC 1997, nr 5, poz. 55, z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997, nr 4, poz. 37 ze sprost. W OSNC 1997, nr 6-7, s. 136, z dnia 18 listopada 1997 r., I CKN 325/97, nie publ., z dnia 13 stycznia 1998 r., II CKN 529/97, OSNC 1998, nr 7-8, poz. 128 i z dnia 22 czerwca 2001 r., V CZ 91/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 25). Przytaczając argumenty przemawiające za taką kwalifikacją wymienionych postanowień, Sąd Najwyższy podkreślał, że prowadzą one jedynie do rozstrzygnięcia określonej kwestii wpadkowej wiążącej się z postępowaniem wieczystoksięgowym, bez zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych. Odnośnie do postanowień dotyczących wpisu ostrzeżenia przewidzianego w art. 10 ust. 2 u.k.w.h. Sąd Najwyższy zwracał uwagę, że istotą ostrzeżenia nie jest rozstrzyganie o prawidłowości prawa wpisanego w księdze wieczystej, a jedynie urzędowa informacja o zakwestionowaniu zasadności wpisu. Tym samym ostrzeżenie pełni funkcję zabezpieczającą, podobnie jak postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia, od którego skarga kasacyjna nie przysługuje. 4 Podzielając dotychczasowy kierunek wykładni art. 5191 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI