V CSK 142/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A.N. wniósł pozew o nakazanie Spółdzielni Mieszkaniowej „N.” złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu na jego rzecz własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Umowa zawarta między stronami przewidywała ustanowienie prawa do lokalu o powierzchni 64,26 m2 w budynku przy ul. M. 32b w W., po wniesieniu przez powoda wkładu budowlanego i innych opłat. Lokal ten miał być przystosowany do celów mieszkalnych, jednak znajdował się w bezpośrednim sąsiedztwie stacji transformatorowej, co budziło wątpliwości co do możliwości jego zamieszkania. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając umowę za nieważną z powodu braku określenia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej oraz niemożliwości świadczenia. Sąd Apelacyjny, podzielając ustalenia faktyczne, uznał umowę za umowę o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, ale również stwierdził niemożliwość świadczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uznał, że umowa o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zgodnie z art. 171 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, skutecznie przenosiła to prawo w momencie jej zawarcia. Sąd Najwyższy podkreślił, że spółdzielnia spełniła swoje świadczenie, oddając lokal do używania, a spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu zostało nabyte przez powoda z chwilą zawarcia umowy. Kwestia możliwości adaptacji lokalu do wymagań mieszkalnych, ze względu na sąsiedztwo stacji transformatorowej, nie stanowiła o pierwotnej niemożliwości świadczenia, lecz mogła być rozpatrywana w płaszczyźnie błędu powoda lub odpowiedzialności spółdzielni z tytułu wadliwości przedmiotu świadczenia. Niemniej, ponieważ powód już nabył prawo do lokalu, żądanie nakazania złożenia oświadczenia woli o jego ustanowieniu było bezzasadne. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja momentu nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz rozróżnienie między niemożliwością świadczenia a trudnościami w adaptacji lokalu.
Dotyczy specyfiki spółdzielczego prawa do lokalu i stanu prawnego z chwili zawarcia umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, która przewiduje adaptację lokalu do celów mieszkalnych, jest nieważna z powodu pierwotnej niemożliwości świadczenia, jeśli lokal znajduje się w sąsiedztwie stacji transformatorowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest ważna i skutecznie przenosi to prawo w momencie jej zawarcia, nawet jeśli późniejsza adaptacja lokalu do celów mieszkalnych jest utrudniona lub niemożliwa z powodu czynników zewnętrznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że umowa o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest umową nazwaną, która przenosi prawo w momencie jej zawarcia. Spełnienie świadczenia przez spółdzielnię polega na oddaniu lokalu do używania. Kwestia możliwości adaptacji lokalu do celów mieszkalnych nie stanowi o pierwotnej niemożliwości świadczenia, lecz może być rozpatrywana w innych kategoriach prawnych, takich jak błąd czy wady przedmiotu świadczenia.
Czy żądanie nakazania złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest zasadne, jeśli prawo to zostało już skutecznie nabyte przez powoda z chwilą zawarcia umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie takie nie może zostać uwzględnione, ponieważ prawo zostało już nabyte.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 171 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu powstaje z chwilą zawarcia umowy o ustanowienie tego prawa. Skoro powód nabył to prawo z chwilą zawarcia umowy, ponowne żądanie nakazania złożenia oświadczenia woli o jego ustanowieniu jest bezzasadne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. N. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
u.s.m. art. 171 § ust. 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Określa istotne postanowienia umowy o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
u.s.m. art. 171 § ust. 3
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Stanowi, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu powstaje z chwilą zawarcia umowy o ustanowienie tego prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 387 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy o świadczenie niemożliwe.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakazu orzekania ponad żądanie.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany przez art. 39821 do postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
p.b. art. 5 § ust. 2
Prawo budowlane
Dotyczy warunków technicznych budynków.
p.b. art. 7 § ust. 3 pkt 1
Prawo budowlane
Dotyczy warunków technicznych budynków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przenosi to prawo z chwilą jej zawarcia. • Kwestia możliwości adaptacji lokalu do celów mieszkalnych nie stanowi o pierwotnej niemożliwości świadczenia. • Żądanie nakazania złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu prawa jest bezzasadne, gdy prawo to już zostało nabyte.
Odrzucone argumenty
Umowa była nieważna z powodu pierwotnej niemożliwości świadczenia (sąsiedztwo stacji transformatorowej). • Umowa była nieważna z powodu braku określenia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej (argument Sądu Okręgowego, odrzucony przez Sąd Apelacyjny i SN).
Godne uwagi sformułowania
Spółdzielnia określone w tej umowie świadczenie polegające na oddaniu powodowi do używania lokalu [...] nie tylko mogła spełnić, ale i spełniła, zaś spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu powód nabył [...] już w chwili zawarcia umowy. • Kwestia możliwości skorzystania przez powoda w świetle właściwych regulacji prawa budowlanego z uzgodnionego przez strony upoważnienia do przystosowania lokalu do wymagań niezbędnych do wykorzystywania go w celach mieszkalnych nie wchodzi w zakres problematyki pierwotnej niemożliwości świadczenia, lecz wiąże się z innymi zagadnieniami.
Skład orzekający
Hubert Wrzeszcz
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz rozróżnienie między niemożliwością świadczenia a trudnościami w adaptacji lokalu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spółdzielczego prawa do lokalu i stanu prawnego z chwili zawarcia umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie przedmiotu umowy i rozróżnienie między ważnością umowy a późniejszymi trudnościami w jej wykonaniu, co jest częstym problemem na rynku nieruchomości.
“Czy można stracić prawo do mieszkania przez sąsiadującą stację transformatorową? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 90 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.