II CZ 54/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o ustalenie kontaktów z małoletnimi, wskazując na niedopuszczalność skargi kasacyjnej w tego typu sprawach rodzinnych.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o ustalenie kontaktów z małoletnimi. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna w sprawach rodzinnych, poza wyjątkami dotyczącymi przysposobienia, podziału majątku wspólnego lub odebrania dziecka na podstawie konwencji haskiej, nie przysługuje. Ponieważ sprawa o ustalenie kontaktów nie należała do tych wyjątków, postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej było prawidłowe, a zażalenie podlegało oddaleniu.
Przedmiotem postępowania było zażalenie wnioskodawczyni A. D. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 8 maja 2019 r., którym odrzucono skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w P. wcześniej odrzucił apelacje wnioskodawców od postanowienia z dnia 28 czerwca 2018 r. w części dotyczącej oddalenia wniosków o ustalenie kontaktów z małoletnimi dziećmi. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 519¹ § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 398² k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, podkreślił, że sprawy z zakresu prawa rodzinnego, takie jak ustalenie kontaktów, są rozpoznawane w trybie nieprocesowym. Zgodnie z art. 519¹ k.p.c., skarga kasacyjna w sprawach rodzinnych przysługuje tylko w ściśle określonych przypadkach: przysposobienia, podziału majątku wspólnego lub odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej na podstawie konwencji haskiej. Sprawa o ustalenie kontaktów nie mieściła się w tych wyjątkach. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nawet orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, takie jak odrzucenie apelacji, nie otwiera drogi do skargi kasacyjnej, jeśli sama sprawa nie kwalifikuje się do jej rozpoznania. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut naruszenia art. 398² k.p.c. był chybiony, gdyż przepis ten dotyczy postępowań prowadzonych w trybie procesowym, a w niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis szczególny – art. 519¹ k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej za prawidłowe i oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna w sprawach z zakresu prawa rodzinnego przysługuje tylko w ściśle określonych przypadkach (przysposobienie, podział majątku wspólnego, odebranie dziecka na podstawie konwencji haskiej), a sprawa o ustalenie kontaktów do nich nie należy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 519¹ k.p.c., który ogranicza dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach rodzinnych do wskazanych wyjątków. Podkreślono, że sprawy o ustalenie kontaktów są rozpoznawane w trybie nieprocesowym i nie mieszczą się w katalogu spraw, od których skarga kasacyjna jest dopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w S. (w zakresie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| H. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. D. | osoba_fizyczna | małoletni |
| K. D. | osoba_fizyczna | małoletni |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 519 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa rodzinnego skarga kasacyjna przysługuje tylko w sprawach, których przedmiotem jest przysposobienie lub podział majątku wspólnego (art. 519¹ § 2 k.p.c.) oraz odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. (art. 519¹ § 2¹ k.p.c.).
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczy postępowań prowadzonych w trybie procesowym.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, tylko w wypadku, gdyby w sprawie - co do zasady - przysługiwała skarga kasacyjna.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ogólny dotyczący stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna w sprawach rodzinnych, poza wyjątkami, nie przysługuje. Sprawa o ustalenie kontaktów nie należy do wyjątków od zasady niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach rodzinnych. Art. 398² k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 519¹ § 1 i 2 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Naruszenie art. 398² k.p.c. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Takie sprawy z zakresu prawa rodzinnego, rozpoznawane są w trybie nieprocesowym Nie ma przy tym znaczenia, czy Sąd drugiej instancji wydał orzeczenie zawierające rozstrzygnięcie merytoryczne, czy też orzeczenie innego rodzaju kończące postępowanie w sprawie. Wymóg ten w sprawie niniejszej nie jest spełniony. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 398² k.p.c., który dotyczy jedynie postępowań prowadzonych w trybie procesowym. W postępowaniu nieprocesowym w przedmiocie dopuszczalności skargi kasacyjnej obowiązuje przepis szczególny, tj. art. 519¹ k.p.c., który ma pierwszeństwo w myśl zasady lex specialis derogat legi generali.
Skład orzekający
Wojciech Katner
przewodniczący
Marian Kocon
członek
Anna Owczarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach rodzinnych o ustalenie kontaktów oraz interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach rodzinnych, nie wprowadzając nowych zasad.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie ma charakter proceduralny i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach rodzinnych. Jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy nowości dla szerszej publiczności.
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 54/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z wniosku A. D. i H. D. przy uczestnictwie J. D. i J. D. o ustalenie kontaktów, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 października 2019 r., zażalenia wnioskodawczyni A. D. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt IV WSC (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w S. w sprawie z wniosku A. D. i H. D. z udziałem J. D. i J. D. o ustalenie kontaktów z małoletnimi P. i K. D. odrzucił skargę kasacyjną A. D. złożoną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 grudnia 2018 r., którym odrzucono apelacje wnioskodawców od postanowienia z dnia 28 czerwca 2018 r. w części nie zawierającej rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosków w pozostałym zakresie. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 519 1 § 1 i 2 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie oraz art. 398 2 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie. Sąd Najwyższy zważył: Przedmiotem sprawy było ustalenie kontaktów dziadków z wnukami. Takie sprawy z zakresu prawa rodzinnego, rozpoznawane są w trybie nieprocesowym (art. 568 i nast. k.p.c.). Zasady wnoszenia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych w postępowaniu nieprocesowym reguluje art. 519 1 k.p.c., zgodnie z którym w sprawach z zakresu prawa rodzinnego skarga kasacyjna przysługuje tylko w sprawach, których przedmiotem jest przysposobienie lub podział majątku wspólnego (art. 519 1 § 2 k.p.c.) oraz odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. (art. 519 1 § 2 1 k.p.c.). Nie ma przy tym znaczenia, czy Sąd drugiej instancji wydał orzeczenie zawierające rozstrzygnięcie merytoryczne, czy też orzeczenie innego rodzaju kończące postępowanie w sprawie. Orzeczenie Sądu drugiej instancji odrzucające apelację kończy postępowanie w sprawie. Niemniej przysługiwałoby na nie zażalenie do Sądu Najwyższego jedynie w wypadku, gdyby w sprawie - co do zasady - przysługiwała skarga kasacyjna (art. 394 1 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Wymóg ten w sprawie niniejszej nie jest spełniony. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 398 2 k.p.c., który dotyczy jedynie postępowań prowadzonych w trybie procesowym. W postępowaniu nieprocesowym w przedmiocie dopuszczalności skargi kasacyjnej obowiązuje przepis szczególny, tj. art. 519 1 k.p.c., który ma pierwszeństwo w myśl zasady lex specialis derogat legi generali. Z tych względów postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej było prawidłowe i zażalenie, w braku uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu (art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI