V CSK 116/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Tomasza Szanciło rozpoznał skargi kasacyjne w sprawie o zapłatę. Skarga kasacyjna powodów została odrzucona z powodu nieusuwalnych braków formalnych, w szczególności braku oznaczenia zakresu żądanego uchylenia orzeczenia, co stanowi wymóg konstrukcyjny skargi. Sąd podkreślił, że takie braki nie podlegają uzupełnieniu. Wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony, ponieważ był powiązany z odmową przyjęcia skargi powodów do rozpoznania lub jej oddaleniem. Skarga kasacyjna pozwanego nie została przyjęta do rozpoznania, gdyż nie spełniła przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił kwestię związania prawomocnym wyrokiem (art. 365 § 1 k.p.c.) oraz zasady wykładni umów, wskazując, że przedstawione przez pozwanego zagadnienia nie są nierozstrzygnięte ani kontrowersyjne w orzecznictwie. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zasady przyjmowania skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zagadnienia związane z mocą wiążącą prawomocnych orzeczeń (art. 365 k.p.c.) oraz wykładnią umów.
Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i wykładnią umów w kontekście art. 365 k.p.c.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd, dokonując wykładni umowy na podstawie art. 65 k.c. w sprawie o zapłatę świadczenia na rzecz osoby trzeciej, jest związany prawomocnym wyrokiem zapadłym w postępowaniu pomiędzy stronami tej umowy (stosunek pokrycia), w szczególności czy takie wcześniejsze orzeczenie korzysta z rozszerzonej prawomocności określonej w art. 365 § 1 k.p.c. w postępowaniu, w którym przedmiotem sporu są roszczenia wywodzone ze stosunku zapłaty w ramach tej samej umowy, pomiędzy przyrzekającym a osobą trzecią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny w innej sprawie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej w procesie toczącym się pomiędzy innymi stronami, chyba że zachodzi tożsamość podmiotowa lub prawomocność rozszerzona na podstawie przepisu szczególnego. Wykładnia umowy nie jest objęta mocą wiążącą wyroku (art. 365 § 1 k.p.c.) w sprawie o inną część przewidzianego tą umową wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zasada autonomii jurysdykcyjnej sądu oraz zasada swobodnej oceny dowodów ograniczają ścisłą interpretację art. 365 § 1 k.p.c. Prawomocny wyrok ma znaczenie prejudycjalne w innej sprawie, gdy występują te same strony, a jego rozstrzygnięcie wpływa na wynik innej sprawy. W przypadku braku tożsamości podmiotowej, sąd jest uprawniony do własnych ustaleń. Sąd Apelacyjny nie oparł swojego rozstrzygnięcia na art. 365 § 1 k.p.c., a jedynie potraktował wcześniejsze orzeczenia jako dodatkowy argument.
Czy sąd, dokonując wykładni umowy i zastrzeżenia świadczenia na rzecz osoby trzeciej (art. 393 k.c.), w postępowaniu z udziałem osoby trzeciej, jest uprawniony do pominięcia interpretacji tej umowy dokonanej przez stronę umowy, jeśli nie wykazano odmiennej interpretacji drugiej strony lub niezgodnego zamiaru stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest uprawniony do pominięcia wykładni subiektywnej (zgodnego zamiaru stron) przy dokonywaniu wykładni umowy, a ustalenie treści oświadczenia woli należy do ustaleń faktycznych, podczas gdy wykładnia jest zagadnieniem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że twierdzenia pozwanego nie były wystarczające do wykazania wątpliwości wyczerpujących przesłankę istotnego zagadnienia prawnego. Podnoszone przez skarżącego zastrzeżenia nie uwzględniają całości ustaleń sądów co do treści wiążących oświadczeń stron, a wykładnia umowy nie może prowadzić do stwierdzeń sprzecznych z jej treścią.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | powód |
| H. K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| J. W. | osoba_fizyczna | powód |
| "K." S.A. w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Elementy te mają charakter konstrukcyjny i ich brak nie podlega uzupełnieniu.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu w przypadku wystąpienia braków konstrukcyjnych.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące wykładni umowy.
k.c. art. 393
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zastrzeżenia świadczenia na rzecz osoby trzeciej.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna powodów obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym (brak sprecyzowania zakresu żądanego uchylenia wyroku). • Skarga kasacyjna pozwanego nie spełnia przesłanek przyjęcia do rozpoznania (brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie).
Odrzucone argumenty
Argumentacja pozwanego dotycząca istnienia istotnego zagadnienia prawnego związanego z art. 365 § 1 k.p.c. i wykładnią umów. • Argumentacja pozwanego dotycząca pominięcia wykładni subiektywnej umowy przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. • Elementy te mają dla skargi charakter konstrukcyjny, a ich brak nie podlega uzupełnieniu. • Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa.
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zasady przyjmowania skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zagadnienia związane z mocą wiążącą prawomocnych orzeczeń (art. 365 k.p.c.) oraz wykładnią umów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i wykładnią umów w kontekście art. 365 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jest interesujące ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i kryteriów przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Błędy formalne w skardze kasacyjnej mogą kosztować odrzucenie sprawy przez Sąd Najwyższy – kluczowe zasady i pułapki.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.