V CSK 113/11

Sygn. akt V CSK 113/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 grudnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Irena Gromska-Szuster 
 
 
 
w sprawie z powództwa G. P. 
przeciwko Skarbowi Państwa- Zakładowi Karnemu w B. 
o zapłatę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2011 r., 
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego  
 
z dnia 30 września 2010 r.,  
 
 
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 
2) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego; 
3) zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego na rzecz 
adw. I. S. kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) 
wraz ze stosowaną stawką podatku od towarów i usług 
tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 września 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił 
apelację powoda G. P. od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego 
powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w B. o zasądzenie 
kwoty 50 000 zł zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. za naruszenie dóbr 
osobistych powoda w wyniku osadzenia go w przeludnionej celi i traktowania w 
sposób nieludzki i poniżający. 
Sąd drugiej instancji uznał, że chociaż osadzenie powoda w celach 
o powierzchni przypadającej na jednego skazanego poniżej normy określonej w art. 
110 § 2 k.k.w stanowiło działanie bezprawne w rozumieniu art. 24 k.c., 
to w okolicznościach sprawy brak podstaw do zasądzenia na rzecz powoda 
zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 k.c., gdyż nie wykazał on, 
że przejściowe przebywanie w takich celach raz przez 7 dni i drugi raz przez 21 dni, 
wywołało u niego negatywne skutki psychiczne lub fizyczne powodujące poczucie 
krzywdy. Nie zostało też wykazane, by inne wskazywane przez powoda 
niedogodności w czasie odbywania kary pozbawienia wolności miały cechy 
dręczenia lub upokarzania powoda i wywołały w nim poczucie krzywdy. 
Nie ma więc podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia w oparciu o art. 448 k.c. 
W skardze kasacyjnej opartej na zarzucie naruszenia art. 23 i art. 24 w zw. 
z art. 448 k.c. oraz naruszenia art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., powód, jako 
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał 
przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdził, że Sąd 
Okręgowy rażąco naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego oraz 
pominął ugruntowane stanowisko judykatury, zgodnie z którym odbywanie kary 
pozbawienia wolności w przeludnionej celi, w złych warunkach wentylacyjnych 
i sanitarnych, narusza dobra osobiste skazanego, co uzasadnia zasądzenie 
zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Zdaniem skarżącego Sąd Okręgowy 
nie wywiódł z poczynionych ustaleń prawidłowych wniosków co do zastosowania 
prawa materialnego, które umożliwiłoby otrzymanie przez powoda stosownej 
rekompensaty majątkowej. 

 
3 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Jeżeli skarżący, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do 
rozpoznania powołał się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 
4 k.p.c., powinien w stosownym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie doszło 
do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, 
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy 
oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w Sądzie drugiej instancji wyrok 
oczywiście wadliwy. Sam zarzut naruszenia, nawet oczywistego, określonych 
przepisów prawa nie jest wystarczający, gdyż nie prowadzi wprost do oceny, 
że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Mimo bowiem oczywistego 
nawet naruszenia prawa, wyrok może być prawidłowy (porównaj stanowisko Sądu 
Najwyższego wyrażone między innymi w orzeczeniach z dnia 10 stycznia 2003 r. 
V CZ 187/02 OSNC 2004/3/49, z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 341/01 OSNP 
2004/6/100, z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07 i z dnia 9 czerwca 2008 r. II UK 
37/08). 
Skarżący nie wykazał, że Sąd drugiej instancji dopuścił się oczywistego 
naruszenia prawa w powyższym rozumieniu oraz że zaskarżony wyrok jest 
oczywiście wadliwy. Wbrew jego twierdzeniom, powszechnie przyjmuje się 
w orzecznictwie i doktrynie, że nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi prawo 
do żądania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. W uchwale składu siedmiu 
sędziów z dnia 18 października 2011 r. III CZP 25/11 (jeszcze niepubl.) oraz 
między innymi  w wyroku z dnia 27 października 2011 r. V CSK 489/10 (niepubl.) 
Sąd Najwyższy stwierdzając, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi 
o powierzchni przypadającej na osadzonego  mniejszej niż 3 m. kw. może stanowić 
wystarczającą przesłankę naruszenia dóbr osobistych wskazał jednocześnie, 
że sam taki fakt nie przesądza o zasadności roszczenia o zadośćuczynienie na 
podstawie art. 448 k.c., którego przyznanie zależy od wielu różnych okoliczności, 
w tym między innymi od długotrwałości przebywania w przeludnionej celi, 
uciążliwości z tym związanych, poczucia krzywdy i jego stopnia oraz od 
pozostałych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, które mogą 
zwiększać poczucie krzywdy lub je osłabiać a nawet sprawiać, że w ogóle nie 
powstało. W świetle takiego orzecznictwa Sądu Najwyższego kasacyjny zarzut 

 
4 
oczywistej wadliwości stanowiska Sądu Okręgowego zajętego w sprawie  nie ma 
uzasadnionych podstaw, co prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał 
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. 
 Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił 
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie stwierdzając też okoliczności, które 
obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w granicach zaskarżenia.  
Na wniosek pełnomocnika powoda zasądzono na jego rzecz od Skarbu 
Państwa zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi 
z urzędu w postepowaniu kasacyjnym (§ 19 i 20 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). 
Biorąc pod uwagę sytuację materialną powoda, która nie pozwala mu na 
poniesienie kosztów procesu oraz zważywszy na charakter sprawy, Sąd Najwyższy 
na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. nie obciążył powoda 
kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz strony pozwanej, o co wnosiła ona 
w odpowiedzi na skargę kasacyjną.