V CSK 105/21

SN
Sygn. akt V CSK 105/21
POSTANOWIENIE
Dnia 9 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska
w sprawie z powództwa V. K.
‎
przeciwko P.  S.A. w W.
‎
o zadośćuczynienie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt I ACa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 398
4
§ 2 k.p.c.). Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Powódka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które dotyczy możliwości stosowania przepisów ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (tekst  jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2279) do postępowań wszczętych i prowadzonych przed wejściem w życie ustawy, gdy samo wniesienie reklamacji będącej wyrazem zastrzeżeń klienta do świadczonych usług nastąpiło po wejściu tejże ustawy w życie.
Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych  ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy
meriti
stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 398
3
§ 3 i art. 398
13
§ 2 k.p.c.), musi  pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie.
Problem sformułowany przez powódkę nie ma cech określonych wyżej, przede wszystkim dlatego, że nie uwzględnia okoliczności doniosłych z perspektywy podstawy prawnej, z której wywiodła roszczenie oraz ustaleń faktycznych, w świetle których należało ocenić jego zasadność. Powódka wskazała wprawdzie na
ustawę z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji, w tym w szczególności art. 8 tej ustawy, jako na podstawę prawną zgłoszonego roszczenia, ale trzeba podkreślić, że przepisy tej ustawy nie są samodzielnie źródłem jakichkolwiek roszczeń cywilnych. Ustawa reguluje wyłącznie wymagania stawiane podmiotom rynku finansowego w zakresie udzielania odpowiedzi na  zgłoszone im roszczenia, wynikające z różnych, właściwych im podstaw materialnoprawnych, jak np. w odniesieniu do roszczenia powódki - art. 445 § 1 w związku z art. 444 § 1 k.c. oraz
art. 9 i 13 ustawy z
22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 854). Zgłoszenie reklamacji, którą w świetle ustawy
z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji
jest „wystąpienie skierowane do podmiotu rynku finansowego przez jego klienta, w którym klient zgłasza zastrzeżenia dotyczące usług świadczonych przez podmiot rynku finansowego” nie kreuje żadnego roszczenia cywilnego, jeśli takie roszczenie nie powstało wcześniej, z uwagi na zaistnienie okoliczności faktycznych, z którymi prawo materialne łączy konkretne skutki. To samo dotyczy zachowania lub niezachowania ustalonej przez ustawodawcę procedury, według której powinno nastąpić ustosunkowanie się do zgłoszonego podmiotowi rynku finansowego roszczenia. Wprawdzie w art. 8 ustawy
z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji
ustawodawca stwierdził, że w przypadku niedotrzymania terminu rozpatrywania reklamacji ustalonego w art. 6 ustawy, a w określonych przypadkach terminu określonego w art. 7, reklamację uważa się za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta, ale zastosowanie tego domniemania faktycznego w konkretnych stosunkach nie prowadzi do wykreowania roszczenia. Nie sposób twierdzić, że zbadanie okoliczności, w jakich roszczenie powstało i podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności decydujących o jego spornej między stronami wysokości, miałoby „wypaczyć wyniki postępowania”.
Sądy
merti
trafnie dostrzegły, że ustawodawca nie ustalił jakichkolwiek przepisów międzyczasowych, w których wypowiedziałby się o tym, do jakich stosunków prawnych znajduje zastosowanie ustawa
z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji.
W takim przypadku oczywiście należy sięgnąć do art. 3 k.c. Nie można zgodzić się z tezą powódki, że zgłoszenie pisma nazwanego reklamacją w dowolnym czasie od zdarzenia mającego decydować o powstaniu roszczenia ocenionego już uprzednio przez podmiot rynku finansowego, miałoby otwierać możliwość stosowania w stosunku między klientem a podmiotem rynku finansowego ustawy z
5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji, w tym uzasadniać odwołanie się do domniemania z art. 8 tej ustawy. Ustawa dotyczy bowiem tej procedury reklamacyjnej, która została ustalona w stosunku między klientem a pomiotem rynku finansowego i uznana za obowiązującą te podmioty, zaś w
odniesieniu do klientów, którzy nie zawarli umowy z podmiotem rynku finansowego, tej procedury, o której zostali poinformowani w ciągu 7 dni od dnia, w którym nastąpiło zgłoszenie roszczeń klienta wobec podmiotu rynku finansowego
(zob. art. 4
ustawy z
5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji). Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że powódka zgłosiła roszczenie pozwanemu w 2012 r. i już wtedy odmówiono jej wypłacenia zadośćuczynienia. Reklamację  zgłosiła trzy lata później, już w czasie obowiązywania ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji, ale w sprawie brak jest ustaleń potwierdzających, że reklamacja ta spełniała wymagania z art. 4 i 5 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
jw