V CSK 104/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona przesłanek określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego.
Wnioskodawcy zaskarżyli postanowienie sądu okręgowego dotyczące wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Skarga kasacyjna została oparta na przesłance istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione zagadnienie dotyczące wykładni przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego w kontekście hipoteki przymusowej, stwierdził, że kwestia ta jest już ugruntowana w orzecznictwie. W związku z tym, odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 14 maja 2015 r., dotyczącego wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, ma na celu ochronę interesu publicznego poprzez zapewnienie jednolitej wykładni prawa i usuwanie wadliwych orzeczeń. Sąd Najwyższy przeprowadził wstępną kontrolę skargi (tzw. przedsąd) zgodnie z art. 398^9 k.p.c., badając przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania. Wnioskodawcy powołali się na przesłankę istnienia istotnego zagadnienia prawnego, formułując pytanie dotyczące możliwości uznania wpisu hipoteki przymusowej, dokonanej na podstawie nieprawomocnego postanowienia o zabezpieczeniu przed ogłoszeniem upadłości, za nieprawomocny wpis podlegający wykreśleniu. Sąd Najwyższy, odwołując się do ustalonej linii orzeczniczej, wskazał, że art. 81 Prawa upadłościowego i naprawczego odnosi się zarówno do hipotek umownych, jak i przymusowych, niezależnie od podstawy ich wpisu. Ponieważ zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie można było uznać go za istotne w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. Wobec niespełnienia tej przesłanki, a także braku innych podstaw do przyjęcia skargi, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia do merytorycznego rozpoznania. Zasądzono również koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wpis hipoteki przymusowej dokonany przed ogłoszeniem postanowienia o upadłości dłużnika, na podstawie wydanego wcześniej nieprawomocnego postanowienia o udzieleniu wierzycielowi zabezpieczenia, podlega tym samym zasadom co inne wpisy hipoteczne w kontekście art. 81 Prawa upadłościowego i naprawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 81 Prawa upadłościowego i naprawczego odnosi się zarówno do hipoteki umownej, jak i przymusowej, niezależnie od podstawy jej wpisu. Kwestia ta jest ugruntowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co wyklucza istnienie istotnego zagadnienia prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
uczestnik (Syndyk Masy Upadłości M. F.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Syndyk Masy Upadłości M. F. | inne | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja przedsądu służy selekcji skarg kasacyjnych pod kątem realizacji celu ochrony interesu publicznego, rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa. Badanie na tym etapie ograniczone jest do przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c.
p.u.n. art. 81
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Przepis odnosi się zarówno do hipoteki umownej, jak i przymusowej, niezależnie od podstawy jej wpisu.
p.u.n. art. 82 § zdanie pierwsze
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Dotyczy zakazu wpisu hipoteki w księdze wieczystej.
p.u.n. art. 81 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa zakaz dokonywania wpisów w księdze wieczystej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie niespełnienia przesłanek, sąd odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 747 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postanowienia o udzieleniu wierzycielowi zabezpieczenia.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje koszty postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany przez odesłanie w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia prawna podniesiona w skardze kasacyjnej jest już ugruntowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego, co wyklucza istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Art. 81 Prawa upadłościowego i naprawczego ma zastosowanie do hipotek przymusowych.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna spełnia przesłankę istnienia istotnego zagadnienia prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia przepisów dotyczących hipoteki w kontekście prawa upadłościowego oraz zasady przedsądu w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki przymusowej przed ogłoszeniem upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i jej przyjęciem do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, a także interpretacji przepisów prawa upadłościowego w kontekście nieruchomości.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy skarga kasacyjna trafia do rozpoznania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 104/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z wniosku W. S. i R. S. przy uczestnictwie A. G., Syndyka Masy Upadłości M. F. o wpis w dziale IV księgi wieczystej Kw nr (…), na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt VI Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od wnioskodawców na rzecz uczestnika 120 zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398 9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398 9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik wnioskodawców W. S. i R. S. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 14 maja 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Wnioskodawcy sformułowali następujące zagadnienie prawne: „Czy w rozumieniu art. 82 zdanie pierwsze ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze wpisem hipoteki dokonanym z naruszeniem zakazu przewidzianego w art. 81 ust 1 i ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, podlegającemu z urzędu wykreśleniu z księgi wieczystej, jest również nieprawomocny wpis hipoteki przymusowej dokonany przed ogłoszeniem postanowienia o upadłości dłużnika, na podstawie wydanego wcześniej nieprawomocnego postanowienia o udzieleniu wierzycielowi zabezpieczenia przeciwko temu dłużnikowi w drodze art 747 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego, zaopatrzonego we wzmiankę o wykonalności?”. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Skarżący powinni to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być „istotne” ze względu na wagę przedstawionego przez skarżących problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Istotne zagadnienie prawne nie występuje, jeżeli Sąd Najwyższy w pewnej kwestii wyraził pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. W orzecznictwie Sąd Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że art. 81 p.u.n. odnosi się zarówno do hipoteki umownej, jak i przymusowej, niezależnie od podstawy jej wpisu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2015 r., V CSK 467/13, nie publ.; z dnia 10 lipca 2013 r., V CSK 412/12, OSNC 2014, Nr 3, poz. 34, oraz z dnia 10 lipca 2013 r., V CSK 409/12, nie publ.). W konkluzji należy stwierdzić, że powołana we wniosku przesłanka nie została wykazana. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przedsądu (art. 398 9 § 1 pkt 1-4 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 398 21 w zw. z art. 391 § 1, art. 98 § 1 i 3 i art. 99 k.p.c. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI