V CSK 10/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie, zasądzając koszty postępowania.
Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez skarżącą wątpliwości zostały już rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy, co pozbawiło skargę znaczenia dla rozwoju prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanej A.O. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (u.g.n.r.), a konkretnie na jego retrospektywne działanie oraz charakter dyspozytywny lub kogentny. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej jest uzasadnione jedynie w przypadkach, gdy występują istotne zagadnienia prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd podkreślił, że nie jest trzecią instancją korygującą błędy w każdej indywidualnej sprawie. W analizowanym przypadku, Sąd Najwyższy stwierdził, że wątpliwości podniesione przez skarżącą zostały już jednoznacznie rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 października 2016 r. (P 123/15) oraz przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 lutego 2018 r. (IV CSK 255/17). Oba orzeczenia potwierdziły bezwzględnie wiążący charakter art. 39b u.g.n.r. i jego bezpośrednie stosowanie do wcześniejszych stosunków prawnych. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie skargi do rozpoznania nie miałoby znaczenia dla rozwoju prawa i odmówił jej przyjęcia na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. Jednocześnie zasądził od skarżącej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwości te zostały rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy, które potwierdziły bezwzględnie wiążący charakter przepisu i jego bezpośrednie stosowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwestia retrospektywnego działania art. 39b u.g.n.r. i jego zastosowania do istniejących stosunków prawnych została już jednoznacznie rozstrzygnięta przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 123/15 oraz przez Sąd Najwyższy w wyroku IV CSK 255/17. Oba orzeczenia potwierdziły, że przepis ma charakter bezwzględnie wiążący i stosuje się go bezpośrednio.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w W. | instytucja | powód |
| A.O. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
u.g.n.r. art. 39b
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Przepis, którego wykładnia była przedmiotem sporu i wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że jego interpretacja została już dokonana przez TK i SN.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tej podstawy orzeczono o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwości prawne dotyczące art. 39b u.g.n.r. zostały już rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Przyjęcie skargi kasacyjnej nie służy rozwojowi prawa w tej sprawie. Brak istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 39b u.g.n.r. Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych, gdy kwestia była już rozstrzygnięta przez TK i SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 39b u.g.n.r. i jego wykładnią.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie ilustruje rygorystyczne podejście Sądu Najwyższego do przyjmowania skarg kasacyjnych i podkreśla znaczenie wcześniejszych rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego dla kształtowania linii orzeczniczej.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i rola TK.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V CSK 10/20 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w W. przeciwko A.O. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącej na rzecz powoda 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanej A. O. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 5 września 2019 r., Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na podstawach wskazanych w art. 398 9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki ta nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob.m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Powołując się na tę przesłankę, skarżący wskazał na konieczność ustalenia, czy art. 39b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 91, dalej jako: "u.g.n.r.") może zostać uznany za regulację o działaniu retrospektywnym, mającą zastosowanie do stosunków prawnych istniejących już w chwili jego wejścia w życie, w których wypadku umowa dzierżawy regulowała skutki bezumownego korzystania z nieruchomości w sposób odbiegający od treści tego przepisu. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącą rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienie SN z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.). Skarżącą obciążał obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienie SN z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, nie publ.; postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/06 nie publ.). Spełnienia tej przesłanki skarżąca upatruje w pytaniu, czy art. 39b u.g.n.r. powinien być uważany za regulację dyspozytywną czy kogentną. Uzasadniając ten wniosek, skarżąca powołała się na wcześniejsze wypowiedzi Sądu Najwyższego odnoszące się do problemu dyspozytywności art. 39b u.g.n.r. Obie grupy wątpliwości co do wykładni art. 39b u.g.n.r., na które wskazano w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, utraciły jednak na znaczeniu. Wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., P 123/15 (OTK, Seria, 2016, poz. 80) Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności art. 39b u.g.n.r. - w zakresie, w jakim odnosi się on do posiadaczy nieruchomości w złej wierze - z art. 2, art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny odniósł się także wprost do obu kwestii podniesionych w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając jego bezwzględnie wiążący charakter oraz opowiadając się za jego bezpośrednim stosowaniem do powstałych wcześniej stosunków związanych z bezumownym korzystaniem z nieruchomości. Oba te poglądy zostały następnie przyjęte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 lutego 2018 r., IV CSK 255/17 (nie publ.), w którym zaaprobowano także wcześniejszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Oba orzeczenia jednoznacznie rozstrzygają wątpliwości sformułowane przez skarżącą. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania byłoby pozbawione w tych okolicznościach znaczenia dla rozwoju prawa - a tym samym, nie mogłoby dojść do spełnienia publicznego celu przesłanek wskazanych w art. 398 9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W konwencji, w sprawie nie zachodzi żadna z podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, na które powołała się skarżąca. Wobec powyższego, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI