V CO 68/09

Sąd Najwyższy2009-12-11
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćsąd najwyższysąd apelacyjnywznowienie postępowaniaskargapostępowanie niejawnekpc

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w zakresie żądania wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego i oddalił wniosek w pozostałej części, uznając brak podstaw do wyłączenia.

Powód J.J. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznawania sprawy ze skargi o wznowienie postępowania, zarzucając im osobiste kontakty z pozwanym, możliwość korupcji oraz rażące naruszenie prawa. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w części dotyczącej wyłączenia konkretnych sędziów, a w pozostałej części wniosek oddalił, uznając, że podniesione przez powoda zarzuty nie uprawdopodabniają wątpliwości co do bezstronności sędziów.

W sprawie ze skargi J.J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powód złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów tego sądu. Jako przyczyny wskazał utrzymywanie przez sędziów osobistych kontaktów z pozwanym lub jego pełnomocnikiem, możliwość korupcji przez sędziego Sądu Rejonowego oraz rażące naruszenie prawa w rozpoznawanych sprawach. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, umorzył postępowanie w zakresie żądania wyłączenia sędziów L.S., G.S., E.J., L.Ś. i J.K., którzy orzekali w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania, uznając ich wyłączenie za zbędne z mocy ustawy. W pozostałej części wniosek został oddalony. Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawą żądania wyłączenia sędziego może być jedynie okoliczność budząca uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a nie subiektywne przekonanie strony czy zarzut naruszenia prawa procesowego lub wydania niekorzystnego orzeczenia. Stwierdzono, że zarzuty powoda nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, a oświadczenia sędziów Sądu Apelacyjnego potwierdziły brak przesłanek do ich wyłączenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wskazane przez powoda przyczyny nie usprawiedliwiają zgłoszonego wniosku o wyłączenie sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawą żądania wyłączenia sędziego może być jedynie okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Zarzuty powoda, takie jak kontakty osobiste czy naruszenie prawa, nie uprawdopodabniają takiej wątpliwości i stanowią wyraz jego subiektywnego przekonania. Sędziowie orzekający w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania podlegają wyłączeniu z mocy ustawy, co czyni rozstrzyganie wniosku o ich wyłączenie zbędnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania w części i oddalenie wniosku w pozostałej części

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (w kontekście wniosku o wyłączenie sędziów)

Strony

NazwaTypRola
J.J.osoba_fizycznapowód
J.N.osoba_fizycznapozwany
L.S.osoba_fizycznasędzia Sądu Apelacyjnego
G.S.osoba_fizycznasędzia Sądu Apelacyjnego
E.J.osoba_fizycznasędzia Sądu Apelacyjnego
L.Ś.osoba_fizycznasędzia Sądu Apelacyjnego
J.K.osoba_fizycznasędzia Sądu Apelacyjnego

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawę żądania wyłączenia sędziego stanowić może jedynie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności.

k.p.c. art. 48 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sędziowie, którzy orzekali w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania, podlegają wyłączeniu od rozpoznawania tej skargi z mocy ustawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie, gdy stwierdzi jego niedopuszczalność z mocy ustawy lub gdy brak jest podstaw do jego wszczęcia albo gdy strony w toku postępowania zrezygnowały z dochodzenia roszczenia lub z dokonania czynności.

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala wniosek o wyłączenie sędziego, jeżeli okoliczności wskazane we wniosku nie uzasadniają wyłączenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędziowie orzekający w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania podlegają wyłączeniu z mocy ustawy. Zarzuty powoda dotyczące kontaktów osobistych, korupcji czy naruszenia prawa nie uprawdopodabniają wątpliwości co do bezstronności sędziów. Wyłączenia sędziego nie uzasadnia prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów prawa procesowego ani wydanie orzeczenia nie satysfakcjonującego stronę.

Odrzucone argumenty

Sędziowie Sądu Apelacyjnego utrzymują osobiste kontakty z pozwanym lub jego pełnomocnikiem. Sędziowie Sądu Apelacyjnego mogli zostać skorumpowani przez sędziego Sądu Rejonowego. Sędziowie Sądu Apelacyjnego rozpoznając sprawy z udziałem powoda lub podejmując inne czynności pozaprocesowe rażąco naruszyli prawo.

Godne uwagi sformułowania

Podstawę żądania wyłączenia sędziego stanowić może jedynie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności. Wyłączenia sędziego nie uzasadnia też prowadzenie przez niego postępowania z naruszeniem przepisów prawa procesowego, ani wydanie orzeczenia nie satysfakcjonującego stronę zgłaszającą taki wniosek. Zastrzeżenia powoda co do bezstronności i obiektywizmu sędziów Sądu Apelacyjnego – w żaden sposób nie uprawdopodobnione - są wyrazem wyłącznie jego subiektywnego przekonania.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy oraz na wniosek strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziów w kontekście skargi o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wyłączenia sędziego, co jest istotne dla prawników, ale sama argumentacja i rozstrzygnięcie są dość standardowe i nie zawierają przełomowych interpretacji.

Kiedy można żądać wyłączenia sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CO 68/09 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek w sprawie ze skargi J.J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa J.J. przeciwko J.N. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2009 r., wniosku J. J. o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego , sygn. akt [...], 1) umarza postępowanie w zakresie żądania wyłączenia sędziów L.S., G.S., E.J., L.Ś. i J.K.; 2) oddala wniosek w pozostałej części. 2 Uzasadnienie Powód zgłosił wniosek o wyłączenie od rozpoznawania sprawy ze skargi o wznowienie postępowania wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego wskazując, że sędziowie tego Sądu utrzymują osobiste kontakty z pozwanym lub jego pełnomocnikiem, mogli zostać skorumpowani przez sędziego Sądu Rejonowego w B., a nadto rozpoznając sprawy z jej udziałem lub podejmując inne czynności pozaprocesowe rażąco naruszyli prawo. W oświadczeniach złożonych w związku z powyższym wnioskiem sędziowie Sądu Apelacyjnego – poza sędziami L.S., G.S., E.J., L.Ś. i J.K., orzekającymi w sprawie, której dotyczy skarga - nie dopatrzyli się okoliczności mogących wpłynąć na brak bezstronności w orzekaniu wskazując, że nie znają osobiście stron, ani pełnomocnika powoda i nie utrzymują z nimi jakichkolwiek kontaktów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazane przez powoda przyczyny nie usprawiedliwiają zgłoszonego przez niego wniosku. Podstawę żądania wyłączenia sędziego stanowić może jedynie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności (art. 49 k.p.c.). Wniosku, co do istnienia takiej okoliczności, nie można wyprowadzać na tej tylko podstawie, że sędziego łączy ze stroną określony stosunek służbowy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 września 1965 r., II PO 5/65, NP 1966 r. nie publ.; z dnia 12 października 1971 r., I PO 18/71, OSNCP 1972 r., nr 3, poz. 60; z dnia 26 sierpnia 1994 r., I CO 44/94, OSNC 1995 r., nr 1, poz. 19). Wyłączenia sędziego nie uzasadnia też prowadzenie przez niego postępowania z naruszeniem przepisów prawa procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1966 r., II PZ 15/66, nie publ.), ani wydanie orzeczenia nie satysfakcjonującego stronę zgłaszającą taki wniosek (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r., III AO 5/97, OSNAPiUS 1997 r., nr 24, poz. 502). 3 Odnosząc powyższe zapatrywania do twierdzeń zawartych w rozpoznawanym wniosku stwierdzić należy, że zastrzeżenia powoda co do bezstronności i obiektywizmu sędziów Sądu Apelacyjnego – w żaden sposób nie uprawdopodobnione - są wyrazem wyłącznie jego subiektywnego przekonania. Trafność tej oceny potwierdzają złożone przez tych sędziów oświadczenia, z których jednoznacznie wynika, iż nie widzą oni żadnych przesłanek usprawiedliwiających wniosek. Nie ma żadnych powodów, aby poddawać w wątpliwość wiarygodność tych oświadczeń. Sędziowie, którzy orzekali w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania, podlegają wyłączeniu od rozpoznawania tej skargi z mocy ustawy (art. 48 § 3 k.p.c.). Rozstrzyganie wniosku o ich wyłączenie jest zatem zbędne. Z tych też względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 355 § 1, art. 49 i art. 52 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI