V CO 48/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wznowił postępowanie i uchylił wcześniejsze postanowienia, uwzględniając skargę opartą na wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającym przepis k.p.c. za niekonstytucyjny.
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania wniesionej przez spółkę "M." przeciwko postanowieniom Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, które odrzuciły jej sprzeciw od nakazu zapłaty. Sąd Najwyższy, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu k.p.c. dotyczącego odrzucania sprzeciwów bez wezwania do uzupełnienia braków, wznowił postępowanie i uchylił zaskarżone orzeczenia.
Sprawa rozpoczęła się od nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w W. Pozwana spółka "M." wniosła sprzeciw, który został przekazany do Sądu Okręgowego w K. z powodu niewłaściwości sądu. Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o przekazaniu i odrzucił sprzeciw, uznając go za niedopuszczalny z powodu braku odpisu dla strony przeciwnej, zgodnie z art. 4798a § 5 k.p.c. Sąd Najwyższy podtrzymał tę decyzję. Następnie pozwana spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2009 r. (SK 28/08), który uznał przepis art. 4798a § 5 k.p.c. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim nakazywał odrzucenie sprzeciwu bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Sąd Najwyższy uznał, że skoro przepis stanowiący podstawę odrzucenia sprzeciwu został uznany za niekonstytucyjny, skarga o wznowienie postępowania jest uzasadniona. W konsekwencji, Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, uchylił swoje postanowienie z dnia 8 maja 2008 r. oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ponieważ pozbawia przedsiębiorcę możliwości obrony swoich praw poprzez odrzucenie sprzeciwu bez możliwości jego uzupełnienia, co jest dyskryminujące w porównaniu do innych uczestników postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wznowienie postępowania i uchylenie orzeczeń
Strona wygrywająca
„M.” Spółka z o.o. w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „W.” Spółka z o.o. w W. | spółka | powód |
| „M.” Spółka z o.o. w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Pomocnicze
k.p.c. art. 4798a § § 5 zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie odrzucania sprzeciwu bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych w sprawach gospodarczych.
k.p.c. art. 4799 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 412 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 4798a § 5 k.p.c. z Konstytucją RP. Przepis stanowiący podstawę odrzucenia sprzeciwu został uznany za niekonstytucyjny.
Godne uwagi sformułowania
przepis [...] w zakresie, w jakim [...] przewiduje, że sąd odrzuca [...] sprzeciw od nakazu zapłaty [...] wniesiony przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia, jest niezgodny z [...] Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Podstawę do wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu, na którym opierało się orzeczenie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy orzeczenie opierało się na przepisie uznanym później za niekonstytucyjny przez TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może odwrócić bieg prawomocnie zakończonej sprawy sądowej, podkreślając znaczenie ochrony praw przedsiębiorców i zgodności prawa z Konstytucją.
“Wyrok TK uchyla prawomocne postanowienie SN! Jak niekonstytucyjny przepis wpłynął na losy sprawy gospodarczej?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CO 48/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa „W.” Spółki z o.o. w W. przeciwko „. Spółce z o.o. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2009 r. skargi „M.” Spółki z o.o. w K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., 1. wznawia postępowanie, 2. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt V CZ 27/08, 3. uchyla postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa W. Sp. z o.o. przeciwko „M.” Sp. z o.o. nakazem zapłaty z dnia 25 września 2007 r. wydanym w postępowaniu upominawczym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Od powyższego nakazu zapłaty pozwana, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła sprzeciw, doręczając jeden odpis tego sprzeciwu bezpośrednio stronie przeciwnej – pełnomocnikowi powódki, przesyłając jednocześnie do Sądu Okręgowego dowód nadania tego sprzeciwu listem poleconym do pełnomocnika powódki. W sprzeciwie pozwana zaskarżyła powyższy nakaz w całości i wniosła o oddalenie powództwa, a nadto o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 24 października 2007 r. stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła powódka wnosząc o jego uchylenie i odrzucenie sprzeciwu, zarzucając Sądowi Okręgowemu w W. obrazę przepisu art. 4798a § 5 k.p.c. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił sprzeciw od nakazu zapłaty. W uzasadnieniu wskazał, że bezpośrednie doręczenie odpisu sprzeciwu stronie powodowej pozbawione było doniosłości prawnej, zaś sprzeciw wniesiony bez odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 4798a § 5 k.p.c. w zw. z art. 4799 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r. oddalił zażalenie pozwanej na powyższe postanowienie w części dotyczącej odrzucenia sprzeciwu od nakazu zapłaty, a w pozostałym zakresie zażalenie odrzucił. W uzasadnieniu podzielił argumentację Sądu Apelacyjnego wskazując, że sprzeciw wniesiony bez odpowiedniego odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (art. 4798a § 5 k.p.c. w zw. z art. 4799 § 2 k.p.c.). Pozwana spółka wniosła do Sądu Apelacyjnego […] skargę o wznowienie postępowania wnosząc o: 3 1) wznowienie postępowania zakończonego nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 25 września 2007 r., wydanym przez Sąd Okręgowy w W.; 2) uchylenie przez Sąd Apelacyjny w całości postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., V CZ 27/08; 3) uchylenie przez Sąd Apelacyjny w W. w całości postanowienia tegoż Sądu z dnia 31 stycznia 2008 r.; 4) rozpoznanie sprawy wskutek złożenia przez pozwaną sprzeciwu od nakazu zapłaty z dnia 25 września 2007 r., wydanego przez Sąd Okręgowy w W. Skarżąca skargę o wznowienie oparła na podstawie wskazanej w art. 4011 k.p.c. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2009 r. przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu jako właściwemu do jej rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2009 r., SK 28/08 opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 5 maja 2009 r., Nr 67, poz. 571 orzekł, że art. 4798a § 5 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), dodany ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), w zakresie, w jakim w postępowaniu w sprawach gospodarczych przewiduje, że sąd odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niewątpliwie uznany za niekonstytucyjny przepis art. 4798a § 5 zd. 2 k.p.c. stanowił podstawę prawną w rozumieniu art. 4011 k.p.c. wydania zaskarżonych 4 orzeczeń, a zatem skargę o wznowienie postępowania należało uznać za w pełni uzasadnioną. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 412 § 4 k.p.c. orzekł jak na wstępie md
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI