V CO 43/08

Sygn. akt V CO 43/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 listopada 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosław Bączyk 
 
w sprawie z powództwa "S.(...)" Sp. z o.o. w C. 
przeciwko K. D.j 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2008 r., 
wniosku pozwanej o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu 
Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt V CSK (...), 
 
1. 
wznawia postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu 
Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008r., sygn. akt V CSK (...); 
2. 
uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r. i zwraca 
Sądowi Apelacyjnemu skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z dnia 7 
września 2007 r. w celu usunięcia dostrzeżonych braków. 
 
Uzasadnienie 
 
Pełnomocnik K. D. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego 
prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie 
o sygn. V CSK (...). Postanowieniem tym odrzucono skargę kasacyjną K. D. 
występującej jako pozwana w procesie z powództwa S.(...) Sp. z o.o. w C. o zapłatę. 
Odrzucenie skargi nastąpiło z tego powodu, że pozbawiona ona była adekwatnego 
sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, tj. niezbędnego 
elementu konstrukcyjnego tego środka zaskarżenia [uzasadnienie postanowienia, sygn. 
V CSK (...)]. 
Domagając 
się 
wznowienia 
postępowania 
zakończonego 
prawomocnym 
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., skarżący powoływał się 

 
 
2 
na treść art. 399 § 2 w zw. z art. 4011 k.p.c. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z 
dnia 1 lipca 2008 r., sygn. akt SK 40/07 (Dz. U. Nr 120, poz. 779). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 2008 r. (SK 40/07), art. 
3986 § 2 i 3 w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie 
– bez wezwania do usunięcia braków – skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań 
określonych w art. 39814 § 1 pkt 3 k.p.c., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 
ust. 3 i art. 2 Konstytucji. 
Odrzucenie skargi kasacyjnej powódki nastąpiło prawomocnym postanowieniem 
z dnia 18 czerwca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny nie określił daty wejścia w życie 
rozstrzygnięcia z dnia 1 lipca 2008 r. Oznacza to, że z datą publikacji tego orzeczenia 
(art. 190 ust. 3 Konstytucji) nie jest możliwe odrzucenie a limine skargi kasacyjnej z 
powodu braku samego wniosku o przyjęcie jej od rozpoznania lub braku uzasadnienia 
tego wniosku. Publikacja orzeczenia TK nastąpiła w dniu 8 lipca 2008 r. 
Należy podzielić stanowisko zgodnie z którym orzeczenie TK stwierdzające  
niezgodność z Konstytucją ustaw w zakresie wskazanym w art. 190 ust. 4 Konstytucji 
wywiera skutki retroaktywne (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 
2008 r., II CZ 37/08, nieopubl; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 
2008 r., I Cz 66/08; nieopubl.). Oznacza to konieczność ponownego rozpoznania sprawy 
z pominięciem już niekonstutywnego przepisu, jeżeli stanowił on podstawę wydania 
kwestionowanego orzeczenia sądowego. Dzieje się tak także wtedy, gdy orzeczenie TK 
ma tzw. zakresowy (interpretacyjny) charakter (por. np. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2008 r., IV Cz 64/08, nieopubl.). 
Skarga pełnomocnika K. D. o wznowienie postępowania została wniesiona w 
terminie określonym w art. 407 § 2 k.p.c. De lege lata istnieje możliwość wznowienia 
postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego (art. 
394 § 2 k.p.c. w zw. z art. 4011 k.p.c.). Niewątpliwie uznany za niekonstytucyjny przepis 
art. 3986 § 2 i § 3 k.p.c. stanowił zasadniczą podstawę wydania postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej (por. 
uzasadnienie tego postanowienia). Zgodnie z art. 4011 k.p.c., można domagać się 
wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności m.in. aktu normatywnego z 
Konstytucją, na podstawie którego wydane zostało zaskarżone orzeczenie. Wyrok TK z 
dnia 1 lipca 2008 r. stanowi zatem ustawową podstawę wznowienia postępowania 
zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego. 

 
 
3 
Pojawia się kwestia określenia treści rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego 
uznającego, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania zakończonego 
prawomocnym postanowieniem z dnia 18 czerwca 2008 r. (art. 412 k.p.c.). Treść wyroku 
TK pozwala na stwierdzenie, że wniesiona (i następnie bezpodstawnie odrzucona) 
skarga kasacyjna powinna zostać poddana – po jej stosownym uzupełnieniu – tzw. 
postępowaniu przedsądowemu (art. 3989 § 1 k.p.c.). Oznacza to, że wznowienie 
postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 
18 czerwca powinno prowadzić do uchylenia tego postanowienia i zwrócenia Sądowi 
Apelacyjnemu skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku tego Sądu w celu usunięcia 
dostrzeżonych w niej braków (podobnie – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
27 listopada 2008 r., IV Co 20/08, nieopubl.). 
W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 412 § 4 k.p.c. z art. 3986 § 3 
k.p.c. orzekł jak w sentencji.