V CO 37/08

Sygn. akt V CO 37/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 listopada 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
w sprawie z powództwa S. P. 
przeciwko Z.(…) Spółdzielni Mieszkaniowej w Z. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2008 r., 
skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu 
Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 r. sygn. akt V CSK (...), 
 
wznawia 
postępowanie 
kasacyjne 
zakończone 
postanowieniem 
Sądu 
Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt V CSK (...) i uchyla to 
postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Powód S. P. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego 
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt V CSK (...). 
Wskazanym orzeczeniem odrzucono, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., skargę 
kasacyjną powoda wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r. 
Jako przyczynę odrzucenia tego szczególnego środka zaskarżenia wskazano 
nieusuwalny brak jednego z jego zasadniczych elementów konstrukcyjnych w postaci 
uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który to brak środek 
ten czynił niedopuszczalnym. Obowiązek sformułowania w skardze uzasadnienia tego 
wniosku wynika wprost z treści art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. 
Powód, wnosząc skargę o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem 
Sądu Najwyższego, oparł ją na podstawie art. 4011 k.p.c. Skarżący, w celu uzasadnienia 

 
2 
swego stanowiska o jej wystąpieniu, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 
dnia 1 lipca 2008 r., SK 40/07 (Dz. U. z dnia 8 lipca 2008 r. Nr 120, poz. 779), którym 
orzeczono, że art. 3986 § 2 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w 
jakim przewiduje on odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej 
niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., jest niezgodny z art. 
45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP. Żądając wznowienia postępowania 
kasacyjnego, 
skarżący 
podniósł, 
że 
zaskarżone 
skargą postanowienie 
Sądu 
Najwyższego zostało wydane na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny 
wskazanym wyrokiem uznał za niekonstytucyjny. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga zasługuje na uwzględnienie. 
Zgodnie z art. 4011 k.p.c. strona skarżąca może żądać wznowienia postępowania 
z tej przyczyny, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu 
normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie kwestionowane w 
skardze o wznowienie postępowania. Orzeczenie takie może mieć nie tylko postać 
wyroku, lecz także postanowienia (art. 399 § 2 k.p.c.). Skarga w sprawie niniejszej 
została oparta na ustawowej podstawie 
wznowienia, skoro zaskarżone nią 
postanowienie Sądu Najwyższego, którym zakończono postępowanie kasacyjne, 
istotnie wydano w oparciu o przepis art. 3986 § 2 k.p.c., którego niekonstytucyjność, w 
zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia skargi, Trybunał Konstytucyjny stwierdził 
powołanym wyrokiem. Skarga o wznowienie tego postępowania została ponadto 
wniesiona z zachowaniem trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art. 407 § 2 
k.p.c., którego bieg rozpoczął się z dniem wejścia w życie powołanego przez powoda, 
jako podstawa wznowienia, wyroku. W konsekwencji ponownie należało ocenić kwestię 
zadośćuczynienia przez skargę kasacyjną powoda wymaganiu przewidzianemu w art. 
3984 § 1 pkt 3 k.p.c., biorąc pod uwagę granice zakreślone podstawą skargi (art. 412 § 1 
k.p.c.). Ocena ta musi obecnie uwzględniać stan prawny ukształtowany w wyniku 
wejścia w życie wskazanego wyroku, które nastąpiło z dniem jego opublikowania w 
Dzienniku Ustaw RP. Skarga kasacyjna powoda nie zawiera uzasadnienia wniosku o 
przyjęcie jej do rozpoznania, które odpowiadałoby wymienionemu w art. 3984 § 1 pkt 3 
k.p.c. wymaganiu, nie może być zatem uznana za prawidłowo skonstruowaną. 
Konstatacja ta jednak nie może obecnie prowadzić do wniosku, że skargę należy z tego 
względu uznać za niedopuszczalną i odrzucić. Stoi temu bowiem na przeszkodzie treść 
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008 r., z którego wynika, że art. 3986 

 
3 
§ 3 k.p.c., odczytany z uwzględnieniem treści art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., nie może 
aktualnie stanowić do tego podstawy. Nie przesądzając na obecnym etapie 
postępowania kwestii sposobu, w jaki należy ostatecznie potraktować skargę kasacyjną 
powoda w związku ze sformułowaniem jej w opisany sposób, wystarczy zauważyć, 
uwzględniając obecny stan prawny, że nieuczynienie zadość wymaganiu określonemu w 
art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może m. in. w zależności od oceny charakteru tego wymagania, 
prowadzić do wniosku, iż albo skarga dotknięta jest brakiem, do usunięcia którego 
powód powinien zostać wezwany po jej uprzednim zwrocie sądowi drugiej instancji (na 
podstawie stosowanego per analogiam art. 3986 § 1 w zw. z § 3 k.p.c.), albo wadą 
prowadzącą wprost do odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). 
Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy, wznowił postępowanie 
kasacyjne zakończone postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 r. i uznając skargę 
powoda o wznowienie za zasadną, orzeczenie to uchylił stosownie do art. 412 § 2 k.p.c.