V CO 190/20

Sąd Okręgowy w Śremie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o ubezwłasnowolnienie W. K. Sąd Okręgowy prawidłowo wskazał, że właściwość miejscową w sprawach o ubezwłasnowolnienie określa art. 544 § 2 k.p.c., zgodnie z którym jest to sąd miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek, a w braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca jej pobytu. Ponieważ uczestnik postępowania zamieszkuje w Niemczech, nie można na podstawie tego przepisu ustalić właściwości sądu polskiego. Sąd Okręgowy powołał się na art. 45 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., który stanowi, że jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. Sąd Najwyższy zważył, że choć art. 544 § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym, to w sytuacji braku miejsca zamieszkania lub pobytu w Polsce, należy sięgnąć do przepisów ogólnych postępowania nieprocesowego, w tym art. 508 § 1 k.p.c. Zgodnie z ostatnim zdaniem tego przepisu, w braku podstaw do ustalenia właściwości sądu miejsca zamieszkania lub pobytu, właściwy będzie sąd dla Warszawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 45 k.p.c. ma ograniczone zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym, jednak w wyjątkowych sytuacjach, jak w tej sprawie, dopuścił jego zastosowanie, aby oznaczyć Sąd Okręgowy w Warszawie jako właściwy do rozpoznania sprawy, kierując się zasadą, że powinien to być sąd właściwy dla Warszawy.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający