V CO 17/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wznowił postępowanie zakończone prawomocnym oddaleniem kasacji powodów, uchylił własny wyrok oraz wyrok sądu niższej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego uznającym przepis stanowiący podstawę oddalenia powództwa za niezgodny z Konstytucją.
Powodowie, współwłaściciele nieruchomości, domagali się od Gminy R. zapłaty odszkodowania za niedostarczenie lokali socjalnych byłym lokatorom, którzy zostali eksmitowani. Sądy niższych instancji oraz Sąd Najwyższy oddaliły powództwo, uznając, że przepis art. 18 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów ograniczał odszkodowanie do różnicy między czynszem wolnorynkowym a socjalnym, a takiej różnicy nie było. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność tego przepisu z Konstytucją, powodowie wnieśli o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy uwzględnił skargę, wznowił postępowanie, uchylił poprzednie wyroki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.
Sprawa dotyczyła roszczenia powodów, współwłaścicieli nieruchomości, o zapłatę odszkodowania od Gminy R. w kwocie 14.207,97 zł. Powodowie argumentowali, że Gmina nie zapewniła lokali socjalnych byłym lokatorom ich nieruchomości, którzy zostali eksmitowani. W związku z tym, byli lokatorzy nadal zamieszkiwali w nieruchomości powodów, nie płacąc odszkodowania za korzystanie z lokali ani opłat za media. Sądy niższych instancji oraz Sąd Najwyższy oddaliły powództwo, opierając się na interpretacji art. 18 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, zgodnie z którą odszkodowanie od gminy za niedostarczenie lokalu socjalnego ograniczało się do różnicy między czynszem wolnorynkowym a socjalnym. Ponieważ taka różnica nie wystąpiła, powództwo zostało uznane za niezasadne. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 stycznia 2005 r. oddalił kasację powodów, podzielając stanowisko sądów niższych instancji i wskazując, że art. 18 ust. 4 uopl stanowił lex specialis wobec art. 361 § 2 k.c. Jednakże, wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 18 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2005 r.) jest niezgodny z Konstytucją. Na tej podstawie powodowie złożyli skargę o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 4011 k.p.c. i uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wznowił postępowanie, uchylił swój poprzedni wyrok oraz wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że jest niezgodny z art. 2, art. 64 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przepis ten narusza konstytucyjne zasady ochrony własności i prawa do sądu, ograniczając w sposób nieproporcjonalny możliwość dochodzenia odszkodowania przez właścicieli nieruchomości od gmin za niedostarczenie lokali socjalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wznowienie postępowania, uchylenie wyroku, przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powodowie (w zakresie wznowienia postępowania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.J. | osoba_fizyczna | powód |
| W.T. | osoba_fizyczna | powód |
| R.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina R. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
uopl art. 18 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego
Pierwotnie interpretowany jako ograniczający odszkodowanie do różnicy między czynszem wolnorynkowym a socjalnym. Po wyroku TK uznany za niezgodny z Konstytucją.
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wznowienia postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Pierwotnie uznany za nie mający zastosowania w sprawie ze względu na lex specialis (art. 18 ust. 4 uopl).
k.p.c. art. 407 § § 2 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 412 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o wznowieniu postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 18 ust. 4 uopl z Konstytucją. Art. 4011 k.p.c. jako podstawa wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
art. 18 ust. 4 uopl [...] jest niezgodny z art. 2, art. 64 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. omawiany przepis art. 18 ust. 4 reguluje w sposób szczególny odszkodowanie od gminy i stanowi lex specialis w stosunku do zasad wynagradzania szkody określonych w art. 361 § 2 k.c.
Skład orzekający
Tadeusz Żyznowski
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Grzelka
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Podstawy i skutki wznowienia postępowania w związku z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego, wpływ orzeczeń TK na prawomocne orzeczenia sądowe, interpretacja przepisów dotyczących odszkodowań za niedostarczenie lokali socjalnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 stycznia 2005 r. w zakresie przepisu uznanego za niekonstytucyjny. Konkretne rozstrzygnięcie sprawy zależy od ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na prawomocne wyroki sądowe i wznowić postępowanie, co jest kluczowe dla zrozumienia mechanizmów ochrony praw obywatelskich i praworządności.
“Wyrok Trybunału Konstytucyjnego uchyla prawomocne orzeczenie Sądu Najwyższego!”
Dane finansowe
WPS: 14 207,97 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CO 17/06 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Grzegorz Misiurek Protokolant Piotr Malczewski po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2006 r. skargi J.J., W.T. i R.K. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa J.J., W.T. i R.K. przeciwko Gminie R. o zapłatę, zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt [...], wznawia postępowanie zakończone wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005 r., uchyla ten wyrok oraz wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 lutego 2004 r. i rozpoznanie sprawy przekazuje temu Sądowi Okręgowemu. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2005 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów [...] od wyroku Sądu Okręgowego, aprobującego rozstrzygnięcie oddalające żądanie powodów – współwłaścicieli zabudowanej nieruchomości skierowane przeciwko pozwanej Gminie R. o zapłatę 14.207,97 zł. Według poczynionych ustaleń, które nie były kwestionowane w toku postępowania pozwana Gmina nie zapewniła lokali socjalnych byłym lokatorem zamieszkującym w zabudowanej nieruchomości powodów. Byli lokatorzy zostali – prawomocnymi wyrokami – eksmitowani, z zapewnieniem im prawa do lokali socjalnych, oraz wstrzymaniem wykonania eksmisji do czasu zaoferowania lokali przez pozwaną Gminę. Zamieszkując w tych samych lokalach nie płacą odszkodowania za korzystanie z nich a także nie uiszczają opłat za dostawy tzw. mediów tj. opłaty za energię elektryczną, wodę ciepłą i zimną oraz centralne ogrzewanie. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wyrażenia przez Sądy niższych instancji zapatrywania stwierdzającego, że roszczenie powodów o odszkodowanie z art. 18 ust. 4 ustawy, z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.) za niedostarczenie lokali socjalnych uprawnionym do tego osobom eksmitowanym jest niezasadne. Zdaniem Sądów obu instancji odszkodowanie przewidziane w powołanym art. 18 ust. 4 uopl ustawodawca ograniczył do różnicy pomiędzy tzw. czynszem wolnorynkowym a tym, który zobowiązani są płacić byli lokatorzy uprawnieni do lokalu socjalnego. Skoro w rozpoznawanej sprawie różnica taka nie występuje brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa. Powyższe zapatrywanie podzielił – w powołanym na wstępie wyroku – Sąd Najwyższy, który z powołaniem się na uchwałę z dnia 16 kwietnia 2003 r., III CZP 22/03 (OSNC 2004, nr 2, poz. 19) wskazał, że omawiany przepis art. 18 ust. 4 reguluje w sposób szczególny odszkodowanie od gminy i stanowi lex specialis w stosunku do zasad wynagradzania szkody określonych w art. 361 § 2 k.c., który nie ma zastosowania w rozpoznanej sprawie. 3 Wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. SK 51/05 (Dz. U. Nr 94, poz. 657) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2005 r., jest niezgodny z art. 2, art. 64 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z powołaniem się na art. 4011 k.p.c. oraz przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego powodowie [...] wnosili o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2005 r. oraz zmianę tego wyroku i poprzedzających go orzeczenia Sądu Okręgowego w G. z dnia 25 lutego 2004 r., a także orzeczenia Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 września 2003 r. i uwzględnienie powództwa w całości z zasądzeniem kosztów procesu. Z powyższego wynika, że skarga o wznowienie postępowania została oparta na ustawowej podstawie jaką w myśl art. 4011 k.p.c. stanowi przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 maja 2006 r. SK 51/05 stwierdzający, że art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 art., 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowany w dniu 5 czerwca 2006 r. (Dz. U. Nr 94, poz. 657). Termin określony w art. 407 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. został dochowany. Z powyższych przyczyn i na podstawie powołanych przepisów oraz art. 412 § 4 k.p.c. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI