V CO 169/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku innemu sądowi, mimo że uczestniczką postępowania była sędzia tego sądu, wskazując na właściwą procedurę wyłączenia sędziego.
Sąd Rejonowy w D. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku innemu sądowi, ponieważ jedną z uczestniczek była sędzia tego sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, wyjaśniając, że w takiej sytuacji należy zastosować procedurę wyłączenia sędziego, a nie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.
Sąd Rejonowy w D. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem takiej prośby było to, że jedna z uczestniczek postępowania, E. B., jest sędzią tego samego Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy powołał się na art. 44¹ k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, stwierdził, że zachodzi przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia sprawy przez wnioskujący Sąd, wynikająca z faktu, że uczestniczką jest sędzia tego sądu. Jednakże, Sąd Najwyższy podkreślił, że w takiej sytuacji nie stosuje się art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Zamiast tego, w przypadku stwierdzenia wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 508 § 4 k.p.c.), Sąd Rejonowy powinien był wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 48¹ k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na niewłaściwą podstawę prawną wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
W takiej sytuacji należy zastosować procedurę wyłączenia sędziego i wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a nie przekazywać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przyczyna niedopuszczalności prowadzenia sprawy przez sąd, wynikająca z faktu, że uczestnikiem jest sędzia tego sądu, jest podstawą do wyłączenia sędziego z mocy ustawy. W takim przypadku właściwą procedurą jest wystąpienie do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 48¹ k.p.c., a nie zastosowanie art. 44¹ k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I. O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 48 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wyłączenia sędziego z mocy ustawy, gdy jest on uczestnikiem postępowania.
k.p.c. art. 508 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wyłączenia sędziego w postępowaniu nieprocesowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 44 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie stosuje się w sytuacji, gdy uczestnikiem postępowania jest sędzia tego sądu.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o wyłączeniu sędziego do innych przypadków.
k.p.c. art. 48 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na wyłączenie sędziego, gdy jest on stroną lub uczestnikiem postępowania.
k.p.c. art. 48 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wystąpienia do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c., gdy przyczyna wyłączenia sędziego wynika z mocy ustawy i dotyczy uczestnika postępowania.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy argumentował, że obecność sędziego tego samego sądu jako uczestnika postępowania uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Nie ma jednak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 48¹ § 1 k.p.c., ponieważ uczestniczka nie jest sędzią wyznaczonym do rozpoznania tej konkretnej sprawy Skoro uczestniczką przedmiotowego postepowania o stwierdzenie nabycia spadku jest sędzia Sądu Rejonowego w D. E. B., to zachodzi - wbrew poglądowi tego Sądu - przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący Sąd, o której mowa w art. 48¹ k.p.c. Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 44¹ k.p.c.
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i przekazania sprawy w sytuacji, gdy uczestnikiem postępowania jest sędzia tego samego sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne rozróżnienie między procedurą wyłączenia sędziego a przekazaniem sprawy, co ma znaczenie praktyczne w codziennej pracy sądów.
“Sędzia jako strona w swojej własnej sprawie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak postępować.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V CO 169/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku C. K. przy uczestnictwie M. K., E. B., T. K., M. K., S. K., I. O. i B. B. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 grudnia 2020 r., na skutek wystąpienia Sądu Rejonowego w D. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44 1 k.p.c. odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 44 1 k.p.c.). UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w D. zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44 1 § 1 k.p.c. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z wniosku C. K. z udziałem S. K., T. K., M. K., E. B., I. O., B. B. i M. K. o stwierdzenie nabycia spadku. Wskazał, że uczestniczka tego postępowania E. B. jest sędzią Sądu Rejonowego w D.. Nie ma jednak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 48 1 § 1 k.p.c., ponieważ uczestniczka nie jest sędzią wyznaczonym do rozpoznania tej konkretnej sprawy (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, OSNKN 2020, nr 1, poz. 1). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skoro uczestniczką przedmiotowego postepowania o stwierdzenie nabycia spadku jest sędzia Sądu Rejonowego w D. E. B., to zachodzi - wbrew poglądowi tego Sądu - przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący Sąd, o której mowa w art. 48 1 k.p.c. W razie stwierdzenia wyłączenia sędziego będącego uczestnikiem, wynikającego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz art. 508 § 4 k.p.c.), Sąd Rejonowy powinien, zgodnie z art. 48 1 k.p.c., wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania tej sprawy, a sąd przełożony powinien wyznaczyć inny równorzędny sąd. Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 44 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI