V CO 142/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej innemu sądowi, uznając brak podstaw do zastosowania art. 44¹ § 1 k.p.c.
Powód domagał się uzgodnienia treści księgi wieczystej, twierdząc, że oświadczenie woli o współwłasności zostało złożone dla pozoru. W trakcie sprawy powód wniósł o przekazanie sprawy innemu sądowi, powołując się na powiązania pozwanego i świadka ze środowiskiem sędziowskim i prokuratorskim. Sąd Rejonowy przychylił się do wniosku. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że okoliczności sprawy nie uzasadniają zastosowania przepisu o przekazaniu sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sprawa dotyczyła powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdzie powód domagał się wpisania go jako współwłaściciela lokalu, argumentując, że oświadczenie woli zostało złożone dla pozoru. W trakcie postępowania powód wniósł o przekazanie sprawy innemu sądowi, powołując się na potencjalne powiązania pozwanego i świadka ze środowiskiem sędziowskim i prokuratorskim, co mogłoby wpływać na bezstronność sądu. Sąd Rejonowy przychylił się do tego wniosku. Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ § 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie był zasadny. Podkreślono, że przepis ten stanowi wyjątek od zasad właściwości sądu i powinien być wykładany ściśle. Kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości odnosi się do sytuacji mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd wskazał, że sama obecność czynnych adwokatów jako stron lub świadków nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy. Ponadto, w przypadku wątpliwości co do sędziego, należy stosować instytucję wyłączenia sędziego. Sąd Najwyższy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaszły wyjątkowe okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie okoliczności same w sobie nie skutkują koniecznością przeniesienia sprawy do innego sądu, chyba że zachodzą inne, wyjątkowe przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis o przekazaniu sprawy jest wyjątkiem i wymaga ścisłej wykładni. Samo bycie adwokatem czy potencjalne powiązania nie wpływają negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości w stopniu uzasadniającym przekazanie sprawy, zwłaszcza gdy istnieją inne środki prawne (np. wyłączenie sędziego). Nadmierne korzystanie z tej instytucji może osłabić zaufanie do sądów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnia wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. H. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 44¹ § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi wyjątek od zasad właściwości sądu i powinien być wykładany ściśle. Kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości odnosi się do sytuacji, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zapewnia prawo do rozpoznania sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
k.p.c. art. 15-42
Kodeks postępowania cywilnego
Określają zasady właściwości sądu.
k.p.c. art. 48-49
Kodeks postępowania cywilnego
Regulują instytucję wyłączenia sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis o przekazaniu sprawy jest wyjątkiem i wymaga ścisłej wykładni. Okoliczności wskazujące na powiązania stron i świadków ze środowiskiem sędziowskim i prokuratorskim nie są wystarczające do przekazania sprawy. Fakt, że strony są czynnymi adwokatami, sam w sobie nie uzasadnia przekazania sprawy. Istnieją inne instytucje prawne (np. wyłączenie sędziego) do zastosowania w przypadku wątpliwości co do bezstronności. Nadmierne korzystanie z możliwości przekazania sprawy może osłabić zaufanie do niezależności sędziów.
Odrzucone argumenty
Wniosek o przekazanie sprawy z uwagi na powiązania pozwanego i świadka ze środowiskiem sędziowskim i prokuratorskim. Wniosek o przekazanie sprawy z uwagi na fakt, że pozwany i świadek są adwokatami wykonującymi zawód w obszarze właściwości Sądu Rejonowego.
Godne uwagi sformułowania
kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości jest odnoszone do sytuacji, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny żadnego negatywnego wpływu na dobro wymiaru sprawiedliwości nie ma rozgłos nadany sprawie w mediach, zaś przekazywanie spraw do rozpoznania innemu sądowi jedynie z tego powodu, że określone grupy społeczne postrzegają dany sąd jako stronniczy, w istocie godzić będzie w dobro wymiaru sprawiedliwości nadmierne i pochopne korzystanie przez Sąd Najwyższy z możliwości przekazania sprawy do innego sądu może doprowadzić do skutku odwrotnego do zamierzonego, gdyż wynikiem takiego działania może być nawet osłabienie zaufania do niezależności sędziów oraz ich zdolności do obiektywnego orzekania Częste przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu może wręcz budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 44¹ k.p.c. i kryteriów przekazania sprawy innemu sądowi, podkreślenie znaczenia bezstronności i niezależności sądów oraz ograniczeń w stosowaniu instytucji przekazania sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej instytucji procesowej (przekazanie sprawy) i jej stosowania w kontekście potencjalnych wątpliwości co do bezstronności sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zaufania do wymiaru sprawiedliwości i granic, w jakich można wnioskować o przekazanie sprawy innemu sądowi. Sąd Najwyższy jasno określa, kiedy takie wnioski są uzasadnione, co jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Kiedy sprawę można przenieść do innego sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 44¹ k.p.c.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V CO 142/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło w sprawie z powództwa K. C. przeciwko A. H. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 sierpnia 2020 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Rejonowy w W. sprawy o sygn. akt […] celem przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, nie uwzględnia wniosku. UZASADNIENIE Powód K. C. dochodzi uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie go jako współwłaściciela w ½ części prawa odrębnej własności określonego lokalu, albowiem oświadczenie woli zostało złożone przez powoda pozwanemu A. H. za jego zgodą dla pozoru. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa. W toku sprawy powód wniósł o wystąpienie do Sądu Najwyższego - w trybie art. 44 1 § 2 k.p.c. - o przekazanie sprawy sądowi spoza obszaru apelacji [...] z uwagi na fakt powiązania A.H., jednego z zawnioskowanych świadków, powiązanego z pozwanym, z niektórymi osobami ze środowiska sędziowskiego i prokuratorskiego. We wniosku Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu powołano się na okoliczności wskazane w pozwie i zarzuty sformułowane w piśmie powoda z dnia 28 stycznia 2020 r., jak również okoliczność, iż pozwany i A. H. są adwokatami wykonującymi zawód w obszarze właściwości tego Sądu Rejonowego, a sprawa dotyczy sporu o własność lokalu mieszkalnego położonego w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego nie był zasadny. Zgodnie z art. 44 1 § 1 i 2 k.p.c. sąd właściwy do rozpoznania sprawy może wystąpić do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Przepis ten koreluje z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który zapewnia i kształtuje prawo do rozpoznania sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Jednocześnie jednak stanowi wyjątek od zasad właściwości sądu ustalonych w art. 15-42 k.p.c., co oznacza, że powinien być wykładany ściśle, a nie w sposób rozszerzający. W orzecznictwie Sądu Najwyższego kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości jest odnoszone do sytuacji, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (zob. postanowienia SN: z dnia 13 lutego 1982 r., IV KO 9/82 , OSNKW 1982, nr 6, poz. 33; z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95 , OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 68; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06 ; z dnia 19 grudnia 2006 r., II KO 68/06 , OSNwSK 2006, nr 1, poz. 2493), wskazując jednak, że żadnego negatywnego wpływu na dobro wymiaru sprawiedliwości nie ma rozgłos nadany sprawie w mediach, zaś przekazywanie spraw do rozpoznania innemu sądowi jedynie z tego powodu, że określone grupy społeczne postrzegają dany sąd jako stronniczy, w istocie godzić będzie w dobro wymiaru sprawiedliwości (zob. też postanowienie SN z dnia 24 lutego 2020 r., II PO 5/20). Nie ulega zatem wątpliwości, że zastosowanie omawianego przepisu w praktyce powinno następować w wyjątkowych sytuacjach, albowiem nadmierne i pochopne korzystanie przez Sąd Najwyższy z możliwości przekazania sprawy do innego sądu może doprowadzić do skutku odwrotnego do zamierzonego, gdyż wynikiem takiego działania może być nawet osłabienie zaufania do niezależności sędziów oraz ich zdolności do obiektywnego orzekania. Częste przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu może wręcz budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością (zob. postanowienia SN: z dnia 8 lutego 1994 r., III KO 6/94, OSNKW 1994, nr 3-4, poz. 20; z dnia 21 stycznia 2003 r., III KO 59/02; z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, nr 2, poz. 20). Taka wyjątkowa sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Po pierwsze, okoliczność, że stroną (tu: pozwanym) i jednym ze świadków są czynni adwokaci, sama w sobie nie skutkuje koniecznością przeniesienia sprawy do innego sądu, nawet jeżeli prowadzą oni liczne postępowania w danym sądzie (co w niniejszej sprawie nie zostało podniesione, zaś z pisma pozwanego z dnia 24 lipca 2020 r. wynika okoliczność przeciwna). Po drugie, jeżeli zachodzą okoliczności związane z wyłączeniem konkretnego sędziego, któremu sprawa została przydzielona, służy temu ta właśnie instytucja (art. 48-49 k.p.c.), która powinna zostać (ewentualnie) zastosowana w pierwszej kolejności. Po trzecie, z dokumentów zawartych w aktach sprawy, jak również postanowienia Sądu Rejonowego nie wynika, aby faktycznie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 44 1 § 1 k.p.c., w tym związane z jednym z członków składu orzekającego w przedmiocie zażalenia na zabezpieczenie. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI